Bạn mới tập lái, sắp thuê xe đúng đợt Hà Nội mưa liên tục, và đang phân vân nên chọn xe số hay xe tay ga đi mưa. Điều cần biết không phải xe nào đẹp hơn, mà là khi mặt đường loáng nước, chiếc nào ít làm bạn hoảng. Bài này so sánh Wave với Vision, Click ở ba điểm: phanh, ga và thăng bằng.
Đường ướt thử thách người mới ở chỗ nào
Trên đường khô, một cú bóp phanh hơi mạnh hay vặn ga hơi gấp thường vẫn được “tha thứ”. Khi đường ướt, khoảng tha thứ đó hẹp lại rất nhiều. Vạch sơn kẻ đường, nắp cống, đường ray cũ hay lớp bụi dầu trên mặt nhựa đều trơn hơn hẳn phần đường xung quanh.
Đặc biệt nguy hiểm là cơn mưa đầu mùa sau nhiều ngày nắng, khi bụi và dầu nổi lên thành lớp màng mỏng.
Với người mới, rủi ro lớn nhất là phản xạ giật mình: bóp phanh cứng, vặn ga đột ngột hoặc đánh lái gấp. Chiếc xe “dễ kiểm soát” là chiếc giúp bạn ít phải xử lý gấp nhất.
Phanh trên đường ướt: hai cách bố trí, hai thói quen khác nhau
Xe số như Wave
Xe số phổ thông có tay phanh trước bên phải và bàn đạp phanh sau dưới chân phải. Người mới hay quên chân, hoặc ngược lại đạp phanh sau quá mạnh khiến bánh sau trượt nhẹ.
Bù lại, xe số có lợi thế phanh bằng động cơ. Khi bạn nhả ga ở số thấp, xe tự chậm lại khá rõ mà không cần chạm phanh. Trên đường ướt, đây là cách giảm tốc êm, ít làm bánh xe mất bám.
Xe tay ga như Vision, Click
Xe tay ga để cả hai phanh trên tay lái: tay phải phanh trước, tay trái phanh sau, giống xe đạp nên người mới làm quen nhanh. Một số phiên bản có cơ chế phân bổ lực phanh giữa hai bánh, nhưng tùy đời xe.
Điểm yếu là phanh động cơ của xe tay ga khá nhẹ. Nhả ga, xe vẫn trôi tiếp, nên bạn phải chạm phanh nhiều hơn, và càng chạm nhiều càng dễ có lúc bóp quá tay.
Kết luận nhỏ: về thao tác, xe ga dễ học hơn. Về khả năng giảm tốc mượt, xe số nhỉnh hơn nếu bạn đã quen cần số.
Ga và sức kéo: chỗ người mới hay trượt bánh
Câu hỏi xe ga đi đường ướt có trơn không thường xuất phát từ cảm giác xe “vọt” khi vừa vặn ga. Xe tay ga truyền lực liên tục, nên vặn ga mạnh lúc khởi hành ở đèn đỏ có thể làm bánh sau hẫng một nhịp trên vạch sơn ướt. Hãy tập mở ga từ từ.
Xe số lại có rủi ro riêng khi đổi số. Wave dùng ly hợp tự động, không có tay côn; bạn đổi số bằng cần số dưới chân trái và cần nhả ga nhẹ mỗi lần đổi. Lỗi hay gặp là về số thấp khi xe còn nhanh, phanh động cơ ghì mạnh làm bánh sau dễ trượt. Hãy giảm tốc trước rồi mới về số, từng nấc một.
Vậy xe số đi mưa dễ hay khó? Với người chưa quen cần số, thêm một việc phải nghĩ khi mưa táp vào mặt là thêm áp lực. Với người đã đi vài tuần, nó lại cho cảm giác chủ động.
Thăng bằng và tư thế ngồi khi mặt đường loáng nước
Xe tay ga có sàn để chân phẳng, trọng tâm thấp. Khi đi chậm trong dòng xe kẹt dưới mưa, bạn dễ chống chân và giữ thăng bằng hơn.
Xe số thường nhẹ hơn, bánh lớn và mảnh hơn, qua ổ gà nhỏ ổn định hơn. Nhưng khi xe gần như đứng yên, người mới dễ chao đảo hơn.
Dù đi xe nào: ngồi thẳng, khuỷu tay hơi chùng, không gồng cứng tay lái, nhìn xa về hướng muốn đi. Vào cua thì giảm tốc từ trước và nghiêng xe ít hơn ngày khô.
Hai tình huống quen thuộc ở Hà Nội
Tình huống 1: tắc đường giờ tan tầm dưới mưa phùn. Bạn đi từ phía Long Biên sang trung tâm, dòng xe dồn ứ ở dốc lên cầu. Ở đây xe tay ga dễ thở hơn hẳn: không đổi số, chống chân vững, chỉ cần giữ ga nhẹ và hai tay sẵn sàng trên phanh. Với xe số, bạn phải lên xuống số liên tục.
Tình huống 2: đường đê ven sông Hồng sau mưa lớn. Mặt đường lồi lõm, đọng nước, đôi chỗ có bùn đất. Xe số với bánh lớn và phanh động cơ cho cảm giác chắc khi xuống dốc nhẹ; xe ga vẫn đi được nhưng phải phanh nhiều hơn. Cách qua đoạn đọng nước an toàn có trong bài xử lý đường trơn và vũng nước.
Đường đã ngập sâu thì cả hai loại xe đều nên tránh; xem cách đi xe thuê qua đường ngập nước sau mưa trước khi liều lội.
Xe số hay xe tay ga đi mưa: người mới nên chọn xe nào
Nếu bạn hoàn toàn mới và chủ yếu chạy trong nội thành, xe tay ga thường dễ kiểm soát hơn vì ít thao tác. Bạn chỉ cần tập trung hai việc: mở ga từ từ và phanh đều hai tay.
Nếu bạn đã quen xe số, hoặc lịch trình có nhiều đường xấu, đường đê, xe số cho cảm giác chủ động hơn nhờ phanh động cơ, miễn là đổi số đã thành phản xạ.
Đừng thử một loại xe hoàn toàn lạ lần đầu tiên giữa trời mưa. Nếu chỉ có ít thời gian làm quen, hãy chọn loại gần nhất với chiếc bạn từng đi ở nhà. Người quen xe số chuyển sang xe ga hay theo thói quen tìm bàn đạp phanh sau; người quen xe ga chuyển sang xe số lại dễ quên chân phanh và cần số. Những phản xạ cũ này thường lộ ra đúng lúc mưa to, khi bạn bị phân tâm nhất.
Nếu thuê xe ở Nguyễn Tú, bạn có thể chọn Honda Wave khoảng 150 nghìn đồng/ngày hoặc Honda Vision khoảng 200 nghìn đồng/ngày, và nên chạy chậm vài vòng làm quen ở đoạn đường vắng ngay sau khi nhận xe.
Chuẩn bị trước khi dắt xe ra đường mưa
Dù chọn loại nào, vài việc nhỏ sau giúp hạn chế rủi ro:
- Kiểm tra gai lốp còn rõ, không mòn trơn. Lốp mòn ảnh hưởng độ bám nhiều hơn chuyện xe số hay xe ga.
- Thử phanh ngay khi nhận xe, cảm nhận độ ăn.
- Bật đèn chiếu sáng cả ban ngày khi mưa, để người khác thấy bạn sớm hơn.
- Chọn áo mưa gọn, không vạt dài quấn vào bánh xe.
- Giảm tốc độ và giãn khoảng cách với xe trước rộng hơn ngày khô.
Nếu thấy phanh có tiếng lạ, xe kéo lệch một bên hay bánh có dấu hiệu non hơi, hãy dừng lại ở chỗ an toàn và báo cửa hàng cho thuê trước khi tự xử lý.
Các kỹ năng chạy mưa khác được tổng hợp trong chuyên mục thời tiết và đường sá, nằm trong nhóm bài kỹ năng lái xe máy của blog.
Trước buổi chạy mưa đầu tiên, hãy dành mười lăm phút tập phanh và mở ga trên một đoạn đường vắng. Cảm giác tay chân quen xe quan trọng hơn mọi so sánh trên giấy.