Chuyện mưa đầu mùa đường trơn đi xe máy ai cũng từng nghe, nhưng trơn nhất là ở những phút đầu, sau nhiều ngày nắng hanh, khi mưa còn lắc rắc. Nhiều người nghĩ mưa nhỏ thì cứ chạy như thường, nhưng đây lại là lúc bánh xe dễ trượt nhất, nhất là với người mới cầm lái hoặc đang đi xe lạ.
Bài này giải thích vì sao mặt đường trơn nhất lúc này, và giúp bạn quyết định nhanh: tấp vào chờ hay chạy chậm lại cho đến khi nước rửa sạch đường.
Mặt đường sau nhiều ngày nắng hanh tích tụ những gì
Suốt những ngày khô, mặt đường giống một tấm thớt chưa rửa. Dầu máy rỉ từ hàng nghìn chiếc xe, cao su mòn từ lốp, bụi đất từ công trình, bụi mịn từ khói xe cứ thế bám dần lên lớp nhựa. Trời khô thì lớp này nằm im, bánh xe vẫn bám khá tốt, nên ít ai để ý.
Nếu bạn từng đọc về chuyện mặt đường nhiều bụi trong mùa hanh khô, bạn sẽ hình dung được lớp bụi ấy dày đến mức nào ở các tuyến xe tải và quanh công trường. Đó chính là “nguyên liệu” cho cú trơn trượt khi mưa đến.
Vì sao những phút đầu cơn mưa đường trơn nhất khi đi xe máy
Khi lượng nước còn ít, mưa chưa đủ để cuốn trôi lớp dầu và bụi. Nó chỉ làm ướt chúng. Dầu nhẹ hơn nước nên nổi lên, trộn với bụi thành một màng mỏng, nhờn, phủ đều mặt nhựa. Lốp xe lúc này phần lớn tiếp xúc với lớp màng trơn đó thay vì mặt nhựa.
Có vài dấu hiệu cho thấy bạn đang chạy qua giai đoạn nguy hiểm này:
- Mặt đường loang những vệt cầu vồng óng ánh dưới ánh đèn.
- Nước đọng chỗ trũng có màu đục, hơi ngả nâu hoặc xám.
- Mùi đất, mùi nhựa đường bốc lên rất rõ.
- Bánh sau hơi “lắc đuôi” khi bạn tăng ga nhẹ lúc xuất phát ở đèn xanh.
Đáng sợ là cảm giác lái vẫn bình thường cho tới lúc phanh gấp hoặc nghiêng xe vào cua, khi độ bám tụt bất ngờ.
Khi mưa đủ lâu và đủ lượng, nước bắt đầu chảy thành dòng, cuốn lớp dầu bụi xuống rãnh thoát. Mặt đường khi ấy ướt nhưng “sạch” hơn, độ bám thường cải thiện so với lúc mới mưa. Dài ngắn bao lâu thì tùy cơn mưa to hay nhỏ, tùy đoạn đường dốc hay bằng, nên không có con số cố định để áp cho mọi nơi.
Mưa sau nhiều ngày nắng: những chỗ trơn nhất cần né
Khi gặp mưa sau nhiều ngày nắng, chạy xe máy bạn nên dè chừng nhất ở:
- Vạch sơn kẻ đường, nắp cống, nắp ga kim loại: vốn đã trơn khi ướt, cộng thêm lớp dầu thì độ bám còn rất kém.
- Khu vực trước đèn đỏ, ngã tư: xe dừng lâu, nhỏ dầu nhiều nhất. Vòng xuyến lớn cũng vậy.
- Lối ra vào cây xăng, bãi xe, gần gara sửa xe: dầu mỡ đổ vãi tích tụ thành mảng.
- Đường gần công trường, đường xe tải chở vật liệu: bụi đất gặp nước thành bùn mỏng.
- Dốc lên cầu, dốc dẫn xuống hầm, ngõ lát gạch: nghiêng xe hoặc phanh ở đây dễ mất lái hơn.
Ví dụ quen thuộc ở phía Long Biên: chạy dọc đường Nguyễn Văn Cừ lúc mưa vừa lắc rắc, đoạn trước các nút giao đông xe thường loang dầu rõ. Hay ở những đoạn đường gom có xe tải ra vào công trường, chỉ vài phút mưa là bánh xe đã lấm bùn nhão. Tình huống này khác hẳn mặt đường ẩm ngày nồm, vốn trơn đều và kéo dài cả ngày chứ không trơn dồn vào một quãng ngắn.
Mưa đầu mùa: nên tấp vào chờ hay chạy chậm lại
Nên tấp vào chờ khi
- Bạn là người mới, hoặc đang đi xe thuê chưa quen phanh và độ nhạy tay ga.
- Đoạn đường phía trước có nhiều dốc, cua, vòng xuyến hoặc nắp cống.
- Đường đông, xe chen sát, khó giữ khoảng cách phanh.
- Mưa lắc rắc, mỏng, chưa có dòng chảy trên mặt đường.
- Có chỗ dừng an toàn: mái hiên cửa hàng, trạm chờ xe buýt, lối vào tòa nhà không cản lối người khác.
Chờ tới khi nước chảy thành dòng ven lề và mặt đường bớt vệt óng ánh rồi đi tiếp. Tranh thủ lúc này mặc áo mưa tử tế.
Có thể chạy chậm tiếp khi
- Bạn đã quen xe, quen tuyến đường.
- Đường thẳng, thông thoáng, ít nút giao.
- Không có chỗ dừng an toàn, dừng lại giữa đường còn nguy hiểm hơn.
Khi đó, hãy giảm tốc rõ rệt, giữ khoảng cách với xe trước xa hơn hẳn ngày khô, và coi như mọi vạch sơn, nắp cống đều là vũng dầu.
Chạy chậm lại thế nào cho đến khi nước rửa sạch đường
- Ga đều, nhả ga từ từ. Vặn ga gấp khi xuất phát dễ làm bánh sau quay trượt. Với xe số, đổi số nhẹ nhàng, nhả ga mềm trước khi gạt cần số.
- Phanh sớm và nhẹ, dùng cả hai phanh. Bóp phanh từ xa, tăng lực dần. Tránh bóp mạnh phanh trước khi xe đang nghiêng.
- Giữ xe thẳng khi qua vạch sơn, nắp cống. Nếu buộc phải đi qua, đừng phanh hay đánh lái đúng lúc bánh xe nằm trên đó.
- Vào cua chậm, ít nghiêng. Giảm tốc trước khi vào cua, giữ thân người thẳng theo xe.
- Nhìn xa, đọc đường sớm để chọn đường tránh vệt óng ánh phía trước.
Đừng quên áo mưa trùm kín có thể vướng chân hoặc che đèn hậu. Nếu bạn hay chạy cả ngày ngoài đường, nên chọn bộ đồ che mưa loại gọn, ít vướng, để sẵn trên xe.
Khi mưa ngớt, đường đã hết trơn chưa
Sau cơn mưa đầu mùa, mặt đường vẫn còn những chỗ chưa được rửa sạch: mép đường ít xe chạy, chỗ trũng đọng nước bẩn, lá cây và cành nhỏ bị gió quật xuống. Nắng lên nhanh làm đường khô loang lổ, chỗ khô chỗ ướt, bánh xe đổi độ bám liên tục.
Nếu cơn mưa đầu mùa đến dữ dội, kèm gió giật và nước dâng ở các tuyến trũng, hãy xem thêm những đoạn nên tránh khi chạy xe ngay sau mưa lớn để chọn lộ trình về nhà an toàn hơn.
Chuẩn bị xe trước những cơn mưa đầu mùa
Giao mùa ở Hà Nội thường sáng hanh, chiều mưa. Vài việc nhỏ giúp bạn không bị động:
- Kiểm tra lốp: gai còn rõ, không mòn phẳng, không nứt chân chim. Lốp mòn là thứ đầu tiên “phản bội” bạn trên đường trơn.
- Thử phanh trước khi đi, xem tay phanh có quá chùng hay quá cứng.
- Để sẵn áo mưa trong cốp, tránh phải dừng vội ở chỗ không an toàn.
Nếu bạn thuê xe ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, cứ hỏi kỹ tình trạng lốp, phanh khi nhận xe và báo ngay cho cửa hàng nếu thấy điều gì bất thường trong lúc chạy. Muốn tìm hiểu thêm các tình huống thời tiết khác, bạn có thể xem chuyên mục thời tiết và đường sá hoặc toàn bộ kỹ năng lái xe máy trên blog.
Lần tới thấy mưa lắc rắc sau mấy ngày nắng hanh, hãy coi đó là tín hiệu giảm tốc. Tìm một mái hiên, đợi đường được rửa sạch thêm một chút, rồi hãy lên đường.