Người Hà Nội quá quen cảnh nồm: sàn nhà ướt nhẹp, tường đọng nước, khê trong người. Ít người để ý rằng mặt đường ngày nồm cũng ướt theo, nhưng lại ướt kiểu khác hẳn mưa. Bài này nói rõ chạy xe ngày nồm khác gì chạy xe ngày mưa ở hai khâu quyết định an toàn: độ bám của mặt đường và tầm nhìn, kèm theo cách chỉnh cách chạy cho phù hợp. Người đi làm quanh nội đô ngày nồm đều sẽ gặp lại các tình huống này nhiều lần mỗi mùa.
Chạy xe ngày nồm: mặt đường ướt kiểu khác mưa
Ngày mưa, nước rửa bớt lớp bụi đường nhưng để lại vũng nước và dòng chảy. Ngày nồm ngược lại: không có vũng, không có dòng chảy, nhưng cả mặt đường được phủ một lớp ẩm quyện cùng bụi bặm, giống như sàn nhà bạn mỗi sáng nồm. Lớp này mỏng, khó thấy, và khiến độ bám của bánh xe giảm rõ, nhất là các đoạn nhựa bóng, đường cũ đã mòn.
Điểm nguy nhất là nồm kéo dài suốt ngày, không như mưa tạnh rồi đường khô dần. Cả buổi sáng tới chiều tối mặt đường giữ trạng thái trơn nhẫy như vậy, nên cách chạy phải điều chỉnh trong nhiều giờ liên tục thay vì chỉ chờ một cơn mưa đi qua. Kinh nghiệm xử lý vũng nước và đáy đường trơn khi mưa vẫn dùng được một phần trong ngày nồm, được phân tích trong bài đường trơn và vũng nước qua thế nào.
Tầm nhìn ngày nồm mờ hơn ngày thường
Hơi nước ngày nồm khiến mặt kính mũ bảo hiểm dễ mờ, nhất là khi đứng chờ đèn. Người đeo kính cận càng rõ cảm giác này: tráng kính mờ đục sau vài phút lùi xe trong sân. Trước khi ra đường, lau sạch kính mũ và tráng kính, và mang theo một chiếc khăn nhỏ, vì lau một lần buổi sáng thường không đủ cho chặng chiều.
Ngày nồm trời thường âm u, ranh giới sáng tối giữa vệt xe và nền đường mờ hơn, khiến người lái khó thấy ổ gà nhỏ hay vạch sơn. Vì vậy tốc độ cần chậm lại vừa đủ để mắt kịp xử lý mọi chi tiết phía trước, và không dựa vào cảm giác quen tốc độ ngày nắng ráo.
Ngoài ra, đèn xe ngày nồm đáng bật ngay cả ban ngày, không phải để soi đường mà để người phía trước và phía sau thấy mình rõ hơn trong nền trời âm u. Đây cũng là thói quen được khuyên dùng trong bài về chạy xe máy khi trời mưa lớn, và ngày nồm cần như vậy.
Điều chỉnh cách chạy cho mặt đường ẩm trơn
Nguyên tắc đầu tiên là đi theo vệt bánh xe của các xe phía trước: vệt bánh đã cán qua giúp bạn đo được mặt đường, đồng nghĩa ít rủi ro gặp ổ gà bất ngờ hơn so với lấn sang vệt mới. Giữ tốc độ chậm hơn ngày thường từ một hai nhịp, không vọt máy khi đèn xanh vì bánh xe dễ bị tuột khi mặt đường ẩm.
Nguyên tắc thứ hai là phanh sớm và phanh nhẹ. Thay vì phanh gấp ở điểm dừng, nhả ga từ xa và bóp phanh từng nhịp, dồn lực phanh về phanh trước nhiều hơn phanh sau, vì bánh sau dễ trượt văng trên mặt đường trơn. Vào cua cần dốc người ít hơn, giữ xe thẳng hơn và chọn vệt bánh đều, tránh các vệt phanh cũ của xe khác, vì vệt phanh tích tụ lớp mòn nhựa rất trơn khi ẩm.
Nguyên tắc thứ ba: giữ khoảng cách với xe phía trước lớn hơn ngày thường, vì chính bạn cần thêm đoạn đường cho mỗi lần phanh, và xe phía trước có thể trượt bất ngờ. Vạch sơn trắng, nắp cống, miếng sàn bê tông và miệng rãnh là những điểm trơn nhất trên đường nồm, hạn chế đè bánh lên khi vào cua hoặc phanh.
Chuẩn bị gì trước khi ra đường ngày nồm
Lốp xe là thứ đáng kiểm tra nhất: gai lốp còn sâu và đủ áp suất giúp bánh xe bám mặt đường ẩm tốt hơn hẳn. Người thuê xe nên xem nhanh hai bánh trước khi nhận, vì lốp non hơi hoặc mòn gai trên ngày nồm khác hẳn ngày nắng. Nếu đi làm cả ngày, mang theo khăn lau kính và áo gió nhẹ, vì ngày nồm thường kèm gió lạnh đầu mùa.
Mũ bảo hiểm rõ kính là lựa chọn tốt hơn mũ chỏm che kín ngày nồm, vì sự chênh lệch nhiệt độ giữa hơi thở và không khí dễ làm mờ kính hơn. Với người thường để xe qua đêm ngoài trời, sáng ra lau cả yên xe và hai gương trước khi nổ máy — vừa ngồi êm hơn, vừa thấy rõ xe có dấu hiệu bất thường nào không.
Gửi xe và dừng giữa đường ngày nồm
Lối vào bãi gửi xe ngày nồm trơn hơn mặt đường, vì bị đè lún nhiều và dính rêu thảm ẩm. Đi chậm, chống chân sớm khi vào lối, không lia lái gấp trên nền bê tông ẩm. Khi dừng đèn hoặc dừng mua đồ, chống chân sớm hơn bình thường một nhịp, vì đế giày trên mặt ẩm dễ trượt trước khi bạn kịp chỉnh.
Các chủ đề thời tiết và đường sá được tổng hợp trong trang thời tiết và đường sá, còn kỹ năng lái cơ bản thường ngày nằm trong mục kỹ năng. Với khách thuê xe đi làm quanh Hà Nội trong mùa nồm, việc hỏi trước về lốp xe là một câu đáng thêm vào danh mục khi nhận xe.
Kết lại
Ngày nồm không có vũng nước nhưng có lớp trơn mỏng phủ suốt mặt đường và tầm nhìn mờ vì hơi nước. Chậm hơn một nhịp, phanh sớm và nhẹ, đi theo vệt bánh xe, bật đèn ban ngày và giữ khoảng cách xa hơn là năm điều chỉnh nhỏ giúp chuyến đi ngày nồm an toàn gần như ngày thường. Làm vài lần, các thói quen này thành bản năng cho cả mùa ẩm ở Hà Nội.