Đi xe máy trong sương mù là thử thách thường gặp của ai phải di chuyển sớm ở Hà Nội trong các tháng lạnh. Sương mù mùa đông dày nhất vào khoảng năm giờ đến bảy giờ sáng, đặc biệt gần sông hồ và các đoạn trũng, lúc đó tầm nhìn chỉ còn vài chục mét. Chạy xe sương mù sáng sớm không khó về kỹ thuật, nhưng đòi hỏi thay đổi rõ về tốc độ, khoảng cách và cách dùng đèn. Bài viết này tóm tắt các lưu ý thực tế cho khách thuê xe máy trong những buổi sớm nhiều sương.
Đi xe máy trong sương mù: tầm nhìn giảm và nguyên tắc tốc độ
Quy tắc đầu tiên khi đi xe máy trong sương mù là luôn chạy chậm đủ để dừng được trong khoảng nhìn thấy. Nếu bạn chỉ thấy rõ phía trước hai chục mét, tốc độ phải ở mức mà phanh dừng được trong hai chục mét đó, tức rất chậm. Tự đặt câu hỏi này mỗi khi sương dày lên: nếu có người ngã ngay mép tầm nhìn, bạn dừng kịp không.
Thứ hai, đừng bao giờ bám theo đèn hậu của xe trước như la bàn. Đây là thói quen nguy hiểm mùa sương: xe trước có thể tránh hố theo phản xạ, và bạn bám sát sẽ không kịp theo. Giữ khoảng cách xa hơn ngày thường, ít nhất gấp rưỡi quãng vẫn giữ, vì trong sương mọi khoảng cách đều trông xa hơn thực tế.
Thứ ba, mắt dễ mỏi khi phải nheo nhìn trong sương. Nếu thấy nhức mắt hoặc chảy nước mắt, dừng vài phút ở chỗ an toàn nhắm mắt nghỉ. Mũ che kín có kính là trang bị đáng giá nhất mùa sương, vì kính giữ nhiệt không bốc hơi mờ, và không bị gió lạnh quất mặt.
Bật đèn đúng cách trong sương mù
Đèn trong sương không chỉ để bạn nhìn, mà để người khác nhìn thấy bạn. Bật đèn cốt ngay khi sương dày dù trời chưa tối, vì đèn pha chiếu xa trong sương tạo bức màn trắng phản chiếu, làm bạn nhìn thấy ít hơn. Với các xe có chế độ đèn riêng, đèn cốt chính là lựa chọn đúng cho sương mù.
Cần lưu ý không dùng đèn pha gặp xe ngược chiều trong sương dày, vì chói làm đối phương mù tạm thời, rất nguy hiểm cho cả hai. Khi gặp xe ngược, nháy nhẹ chuyển sang cốt nếu có thể, giảm tốc thêm và bám sát mép phải của phần đường mình. Nhường sớm và rõ ràng là cách giao tiếp tốt nhất khi không nhìn thấy nhau.
Với xe thuê, khách nên thử đèn cốt và đèn pha ngay khi nhận xe, vì nhiều xe cũ đèn bị lệch hoặc một bên cháy. Một bên đèn hỏng trong sương khiến người khác đoán sai vị trí và khoảng cách xe của bạn. Nếu đèn yếu, báo chủ xe thay hoặc chỉnh trước khi đi trong sương.
Các đoạn sương dày đặc biệt ở Hà Nội
Sương mù dày nhất ở các đoạn gần mặt nước và vùng trũng. Quanh các bờ hồ lớn, các đường ven sông và các nút giao dưới cao độ, tầm nhìn có thể giảm mạnh chỉ trong vài trăm mét di chuyển. Người đi sớm nên ghi nhớ các điểm này trên tuyến quen của mình để chủ động giảm tốc trước khi tới.
Các đoạn cầu và đường cao vượt cũng cần để ý: lên tới độ cao, sương có thể dày hơn mặt đất, và gió kèm sương làm lạnh nhanh. Khi qua cầu trong sương, giữ làn phải, không dừng trên cầu, và nếu tầm nhìn quá kém thì chờ ở đầu cầu cho sương bớt thay vì mò giữa nhịp cầu.
Một tình huống hay gặp là sương kết hợp hơi ẩm làm mặt đường ướt nhẹ hoặc đóng sương mỏng ở chỗ rợp. Mặt nhựa mùa đông sáng sớm vì vậy trơn hơn cảm nhận, nên vào cua chậm hơn thường ngày và phanh sớm hơn. Đường sá mùa lạnh nói chung có những thay đổi khó đoán, các kinh nghiệm chung về chạy xe trong thời tiết xấu được gom trong mục thời tiết và đường sá.
Trang bị và lộ trình cho buổi sớm mùa sương
Trang bị cho buổi sớm nhiều sương gồm: mũ bảo hiểm có kính sạch, khăn che cổ và khẩu trang giữ ấm, găng tay chống lạnh để ngón tay không cứng khi bóp phanh, và áo gió kín. Lạnh làm phản ứng chậm là rủi ro thật, và trang bị giữ ấm chính là một phần của an toàn.
Lộ trình nên chọn các đường lớn thẳng, ít ngõ nhỏ, vì trong sương các cua nhỏ và ngõ chật khó nhìn hơn đường lớn. Xuất phát sớm hơn bình thường để đi chậm mà không muộn, thay vì giữ giờ xuất phát cũ và liều chạy nhanh trong sương. Nếu lịch cho phép, dời giờ đi sau bảy giờ khi mặt trời lên và sương tan bớt là lựa chọn nhẹ nhàng nhất.
Trước khi xuất phát, nên xem nhanh dự báo trời và hỏi người xung quanh xem đoạn đường mình sẽ qua có sương dày không, vì sương mù dao động mạnh giữa các khu vực chỉ cách nhau vài cây số. Với xe thuê, kiểm tra phanh và còi trước buổi đi sớm, vì trong sương hai thứ này quan trọng hơn cả ga. Còi dùng để báo vị trí ở các ngõ mờ, còn phanh phải ăn ngay khi có người đột ngột xuất hiện từ màn sương. Chuyến đi về sáng sớm mùa đông vì vậy cần thêm năm phút chuẩn bị so với thường ngày.
Còn về lịch trình quanh năm, khách thuê xe máy có thể tham khảo các bài chạy buổi sớm như chạy xe vòng nội thành sáng sớm, lưu ý trong sương mù các nguyên tắc khoảng cách trong bài này luôn ưu tiên. Các tình huống bất ngờ khác trên đường nằm trong mục tình huống giao thông, và trọn bộ bài kỹ năng trong mục kỹ năng.
Đi xe máy trong sương mù buổi sớm mùa đông, nói cho cùng, là bài tập về kiên nhẫn. Chạy chậm, giữ khoảng cách, bật đèn đúng cách và biết dừng chờ khi sương quá dày: bốn điều đó đưa bạn tới nơi an toàn, và chiếc xe thuê về nguyên vẹn cho ngày làm việc tiếp theo.