Mùa dông ở miền Bắc thường đến nhanh: trời còn sáng, mây đã kéo lên thành tháp đen, và chỉ vài phút sau bạn đã nghe tiếng sấm rền đâu đó phía chân trời. Đi xe máy lúc sấm sét dừng ở đâu vì vậy là câu hỏi cần trả lời trước khi cơn dông tới, chứ không phải giữa lúc gió giật từng cơn. Bài này xếp hạng các chỗ dừng từ an toàn tới tuyệt đối tránh, kèm cách né sấm sét khi chạy xe cho quãng còn lại tới điểm trú.
Tổng quan các kỹ năng lái theo thời tiết nằm ở trang kỹ năng và tình huống, quy trình nhận xe trước chuyến đi nằm trong trang thuê xe máy, còn thủ tục liên quan chuyến thuê ở trang thủ tục thuê xe.
Nguyên tắc chọn chỗ dừng khi gặp dông sét
Chỗ trú chuẩn khi trời dông sét là bất kỳ công trình có mái che kín và khung chắc chắn: quán có mái bê tông, chợ có sạp lợp tôn thoát đất, trạm dừng nghỉ trên quốc lộ, ngân hàng hay cửa hàng tiện lợi mở cửa. Nguyên tắc chung của mọi địa điểm an toàn là bạn nằm gọn trong không gian khép kín, có tường và mái thật, không chỉ là một tấm bạt căng trên bốn cây sắt. Trong nhà, nên đứng tránh cửa sổ kính lớn và không tựa vào khung kim loại của cửa.
Nếu chưa kịp tới công trình kín, tầng hai của bãi giữ xe hoặc nhà để xe công cộng cũng tốt hơn nhiều so với đứng giữa đường trống: kết cấu bê tông xung quanh dẫn dòng điện xuống đất theo đường của nó, thay vì qua người bạn. Khách thuê xe máy quanh khu vực Long Biên hoặc các quận ven Hà Nội sẽ thấy các bãi xe kiểu này khá dễ tìm gần chợ và trường học, và vài phút gửi xe cũng rẻ hơn một cú sốc đáng nhớ.
Chỗ tuyệt đối tránh khi trời sấm sét
Đứng đầu danh sách cần tránh là khoảng đất trống giữa đồng, nhất là khi bạn là vật cao nhất xung quanh, ví dụ giữa cánh đồng ven vành đai hay trên đê sông. Vật cao và trơ trọi trong khoảng rộng là vị trí xấu nhất khi sét đánh xuống. Thứ hai là dưới gốc cây to đơn lẻ, tán cây là nơi hấp dẫn của sét, và dòng điện có thể nhảy từ thân cây sang người đứng cạnh. Thứ ba là sát cột điện, trạm biến áp hoặc biển kim loại lớn, toàn bộ những điểm nối với dây dẫn trên cao.
Một nhóm dễ bỏ qua nữa là các mái che mỏng tạm bợ: dù che ở ven đường, mái tôn dựng nhanh ở công trường, hoặc lều che nắng tự dựng. Chúng che mưa rất tốt nhưng che sét rất kém, vì khung kim loại rời rạc không nối đất có thể dẫn điện lan ra người trú dưới. Nếu không còn lựa chọn khác, hãy chọn mái bê tông của nhà cố định thay vì mái tôn của rạp bán hàng tạm.
Cách né sấm sét khi chạy xe trên quãng còn lại
Thỉnh thoảng bạn không có chỗ trú trong tầm vài phút, và lựa chọn của bạn là chạy tới nơi kín gần nhất. Khi đó, hãy giảm phơi bày của mình: giữ tốc độ vừa phải, tránh dừng ở điểm cao như giữa cầu hoặc đỉnh đèo, và tuyệt đối không dừng dưới đường dây cao thế chạy dọc quốc lộ. Tính thời gian giữa chớp và sấm cũng giúp ước khoảng cách của dông, sấm đến chậm thì dông còn xa, sấm rền ngay sau chớp thì hãy coi như mình đã ở trong vùng nguy hiểm và ưu tiên tìm chỗ kín ngay.
Về đồ đạc, tháo và cất các vật kim loại dài như cây dù có gọng kim loại, gậy trú mưa có đầu nhọn. Còn mũ bảo hiểm thì vẫn đội như thường, vì lớp vỏ không làm tăng nguy cơ bị sét đánh, và nếu tình huống xấu xảy ra thì mũ vẫn là lớp bảo vệ đầu quan trọng nhất. Sau khi trú được trong chỗ kín, hãy đợi qua đợt sấm mạnh nhất, thường chỉ vài đến vài chục phút, rồi mới tiếp tục hành trình, và nhớ là đường ướt sau dông vẫn trơn, hãy chạy chậm thêm một nhịp.
Trước chuyến đi: đọc dự báo và lên phương án trú
Người thuê xe đi cả ngày quanh Hà Nội nên mở dự báo thời tiết trước khi nhận xe, và đánh dấu trước vài điểm trú tiềm năng trên hành trình của mình: trung tâm thương mại, chợ có mái, hoặc trạm dừng. Có bản đồ điểm trú trong đầu, câu hỏi đi xe máy lúc sấm sét dừng ở đâu đã có sẵn đáp án trước khi trời kịp đen, và bạn không phải quyết định trong hoảng loạn. Đi nhóm thì thống nhất luôn điểm hẹn trú, để không ai đứng thất lạc giữa trời gió.
Câu hỏi chỉ bạn trả lời được khi nghe sấm gần là tới hay không tới: nếu đợt dông chỉ là cơn mưa rào vùng ven, đi tiếp chậm vẫn ổn; nếu mây dông đã thành dải trên đầu, mọi quãng đường phía trước đều cần một điểm trú cụ thể. Ưu tiên sự chắc chắn của thân người hơn tiến độ của lịch trình, vì chuyến đi chỉ ý nghĩa khi bạn tới nơi trong một khối.
Tóm lại, chỗ trú đúng là công trình kín, không phải mái che
Khi gặp dông sét, hãy nhắm tới công trình có mái và tường thật, tránh khoảng trống trống, gốc cây đơn lẻ, cột điện và mái tôn tạm. Nếu buộc chạy tiếp, giữ khoảng cách với điểm cao và dây điện, cất vật kim loại dài, và đợi đợt sấm mạnh nhất qua đi rồi mới lên đường. Chạy xe máy trong mùa dông không phải là chuyện cấm, mà là chuyện biết mình sẽ dừng ở đâu trước khi tiếng sấm đầu tiên rền lên.