Đề máy mùa đông là nỗi ám ảnh của nhiều người giữ xe máy ở miền Bắc: trời lạnh, dầu nhớt đặc lại, ắc quy yếu đi, hòa khí khó bắt lửa, nên có hôm đề cả chục lần máy vẫn ủ rũ. Tuy vậy, xe khó đề khi lạnh phần lớn không phải hỏng hóc lớn mà là đặc điểm vật lý của động cơ khi nhiệt độ xuống thấp, và cách đề xe mùa lạnh có công thức rõ ràng. Bài này nói vì sao xe khó đề, đề tanh là gì và dùng lúc nào, từng bước đề xe số mùa lạnh, mẹo giữ xe dễ nổ suốt mùa, và lúc nào nên ngừng cố đề.
Đề máy mùa đông: vì sao xe khó đề khi trời lạnh
Có ba nguyên nhân chính. Dầu nhớt đông đặc làm các chi tiết bên trong cứng hơn, máy quay tốn lực và ngòi đề yếu đi. ắc quy xuất điện kém hơn khi lạnh, sau mỗi lần bấm đề là tụt một nấc. Hỗn hợp xăng gió vào buồng đốt lạnh thì xăng khó bốc hơi để bắt lửa. Cộng lại, một chiếc xe vẫn nổ ngon chiều hôm trước có thể sáng hôm sau đề ì ạch rõ rệt, dù không hề hỏng gì.
Xe số dùng bình xăng con thường có cần gió mồi ở bên trái cổ bình xăng: trời lạnh kéo cần gió để làm đậm xăng, máy nổ nhanh hơn. Xe ga phun xăng điện tử tự bù trừ hỗn hợp nên không có cần gió, cách xử lý vì vậy khác nhau giữa hai loại xe. Trước khi đề xe thuê mùa lạnh, nên hỏi chủ xe chiếc này có cần gió hay không và ở vị trí nào.
Đề tanh là gì và lúc nào cần dùng
Đề nhiều lần mà máy không nổ, xăng dư đọng làm bugi ướt và nghẽn ngòi lửa, dân cơ khí gọi là sặc xăng. Khi đó thao tác xử lý là đề tanh: vặn tay ga tận ngắt, giữ yên rồi bấm đề vài nhát để máy quay và xả bớt xăng dư ra ngoài, không có ngọn lửa vì ga đã ngắt. Sau đó trả ga về vạch không và đề lại như bình thường. Nhiều người nhầm đề tanh là cách đề mạnh hơn, thực ra nó là thao tác gỡ tắc sau khi đề sai cách: càng bấm đề liên tục khi máy đã sặc, ắc quy càng kiệt.
Dấu hiệu nên đề tanh: nhấn ga thấy mùi xăng nồng quanh xe, tiếng máy quay đều nhưng không tóp nổ. Nếu tháo bugi ra thấy khô mà vẫn không nổ thì vấn đề nằm chỗ khác như lửa hoặc ắc quy, cố đề thêm không giải quyết được.
Đề xe mùa lạnh từng bước với xe số
Trước khi đề, để xe ở nơi kín gió vài phút nếu vừa kéo từ ngoài vào, kéo cần gió nếu xe có. Bấm đề từng nhịp ngắn khoảng ba giây, nghỉ chừng năm giây rồi bấm tiếp, tuyệt đối không vặn ga khi đề vì bình xăng con đã có chế độ tự làm đậm. Khi máy nổ, giữ cần gió thêm chốc, để máy chạy không tải rồi trả gió về từ từ khi máy đã ấm.
Với xe ga, bấm đề cũng theo nhịp ngắn nghỉ dài, không vặn ga, và khi nổ nên để không tải một lúc trước khi chạy đi. Đi ngay khi máy còn nguội khiến xe dễ hụt ga ở đoạn chờ đèn, nên chờ thêm vài chục giây là đủ.
Mẹo giữ xe dễ nổ suốt mùa đông
Đỗ xe nơi kín gió hoặc có mái che giúp máy đỡ lạnh và ắc quy đỡ kiệt. Đi nhiều quãng quá ngắn liên tục khiến ắc quy không kịp nạp lại sau mỗi lần đề, nên thỉnh thoảng chạy một quãng dài hơn để sạc lại. Đèn chiếu và đèn phanh bật nhiều cũng rút ắc quy, cân nhắc tắt đèn khi dừng đỗ lâu.
Với xe đi thuê, khi nhận xe mùa lạnh nên hỏi chủ xe: chiếc này đề có gì đặc biệt, cần gió ở đâu, ắc quy còn khỏe không. Biết trước mấy điểm này giúp sáng hôm sau không đứng trước xe loay hoay giữa lạnh.
Điều không kém phần quan trọng là giữ ấm người cầm lái. Tay tê cóng thì thao tác ga và phanh đều chậm đi, mà mùa lạnh giữa đường là lúc dễ va chạm nhất, nên găng tay kín gió và áo đủ ấm đáng đầu tư ngang với việc chăm ắc quy. Ai cần tham khảo cách chọn trang phục đi đường có thể xem bài đồ bảo hộ khi đi xe máy.
Ranh giới cần nhớ là tháo bugi, sạc hoặc thay ắc quy thuộc về chủ xe chứ không phải việc làm ngoài đường. Người thuê chỉ cần mô tả đúng hiện tượng để bên cho thuê hướng dẫn từ xa hoặc xử lý sớm, đó là cách nhanh nhất để không mất thì giờ của chuyến đi.
Khi nào nên ngừng cố đề và gọi chủ xe
Sau khoảng năm đến bảy nhịp đề mà máy không lên, nên dừng hẳn, vì mỗi nhịp tiếp theo chỉ khiến ắc quy kiệt thêm. Với xe đi thuê, đây là lúc gọi điện cho chủ xe: mô tả đúng hiện tượng, đã đề mấy nhịp, có mùi xăng hay không, để bên đó hướng dẫn hoặc xử lý sớm. Cố kéo đẩy để nổ xe ga cũng không nên, vì xe phun xăng điện tử không cần kéo đẩy mà va đập càng dễ hỏng thêm chi tiết.
Ai hay đi đường dài ngày lạnh nên xem thêm các bài về chạy xe khi mưa gió và đường ướt trong trang thời tiết và đường sá, và luyện cùng các thao tác nền tảng khác trong trang kỹ năng lái cơ bản.
Khách cần thuê xe máy liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674; mùa đông nên nhận xe trong lúc vẫn còn nắng ấm để có thời gian chạy thử, cùng tham khảo trang cho thuê xe máy và trang chủ đề kỹ năng & tình huống trước khi chốt lịch.