Chống xe máy trên dốc nghe đơn giản nhưng đây là tình huống khiến nhiều xe thuê bị đổ ngã nhất khi gửi xe ven đường Hà Nội. Cách chống và để xe máy trên mặt dốc an toàn không trượt phụ thuộc vào hướng dốc, loại chân chống và cả độ mòn của lốp. Một lần xe tuột chống đổ xuống không chỉ trầy xước vỏ mà còn có thể làm cong tay lái, gãy cần đề. Bài này đi qua từng trường hợp dốc cụ thể để bạn luôn chọn được cách chống chắc chắn nhất.
Nguyên tắc cốt lõi khi để xe trên mặt dốc trượt
Hai nguyên tắc quan trọng nhất: luôn quay đầu xe theo hướng lên dốc khi chống bằng chân chống giữa, và ưu tiên chống bên vì chân chống bên giữ xe vững hơn trên mặt nghiêng. Nguyên tắc cốt lõi này giúp bạn để xe trên mặt dốc trượt mà không lo tuột chân chống:
- Chân chống giữa: đầu xe hướng lên dốc, xe nghiêng về phía chân chống.
- Chân chống bên: bánh sau hoặc bánh trước chạm vào mép vỉa hè để xe tựa chắc.
- Không bao giờ để xe bằng chân chống giữa ở dốc đứng trên bốn mươi độ vì gió hoặc rung nhẹ cũng đủ làm đổ.
- Xoay bánh trước lệch nhẹ một góc thay vì để thẳng khi xe tựa vào lề.
Trường hợp dốc hướng lên: chống đầu xe lên trên
Với dốc lên, dùng chân chống giữa và quay đầu xe theo hướng lên dốc. Trọng lượng xe đè về chân chống, ma sát giữa càng và mặt đường tăng, xe rất khó tuột. Kèm theo, kéo phanh tay và để số 1 nếu xe số, để động cơ cùng hộp số giữ bánh xe không lăn. Cách chống này phù hợp khi gửi xe ven dốc phố cổ hoặc vỉa hè dốc nhẹ quanh khu phố cũ.
Với chân chống bên ở dốc lên, hãy đặt bánh trước gần mép vỉa hè, xoay tay lái về phía chân chống để tạo tam giác tựa ba điểm giữa bánh trước, càng và bánh sau.
Trường hợp dốc hướng xuống: chống đầu xe xuống
Dốc xuống nguy hiểm hơn vì trọng lực kéo xe về trước, dễ làm càng chống trượt theo mặt dốc. Lúc này nếu buộc phải dùng chân chống giữa, hãy quay đầu xe vuông góc với dốc, tức để xe nằm ngang sườn dốc chứ không thẳng theo dốc, rồi nghiêng xe mạnh về phía chân chống. Cách này giảm lực dọc theo dốc đè lên càng.
Lý tưởng nhất là tìm một đoạn phẳng gần đó dù chỉ rộng một chiếc xe. Đi thêm vài chục mét tìm chỗ phẳng luôn an toàn hơn cố chống trên dốc. Nếu không có, kê một viên gạch hoặc cục đá nhỏ trước bánh trước để khóa bánh, kết hợp số 1 và phanh tay.
Mẹo kê bánh và chọn điểm chống
Ngoài lựa chọn hướng và loại chống, thời tiết cũng ảnh hưởng trực tiếp đến độ bám của càng chống. Sau cơn mưa, mặt vỉa hè ẩm trượt gần như đôi, càng chống dễ lún hoặc trượt theo lớp nước mỏng. Ban trưa hè, nhựa đường nóng mềm, càng có thể cắm nhẹ xuống mặt đường, để lại vệt và giảm độ nghiêng tự nhiên của xe. Vào những ngày như vậy, hãy ưu tiên chống lên mặt bê tông khô hoặc gạch bê tông nhám hơn là nhựa đường. Chọn điểm chống quan trọng không kém chọn hướng. Mặt nhựa nóng ban trưa có thể mềm làm càng lún, mặt rêu ẩm trượt, cát mịn không giữ càng. Những điểm tốt để chống xe trên dốc:
- Mặt bê tông nhám hoặc gạch đá cuội khô ráo.
- Vỉa hè có gờ cạnh để tựa bánh.
- Gần cột điện hoặc thanh chắn kim loại có thể thêm dây buộc nếu để lâu.
Khi kê vật chèn bánh, đặt chèn ở phía thấp của bánh, chèn cả bánh trước và bánh sau nếu dốc đứng. Tránh chèn bằng chai nhựa mềm vì dễ nổ tung dưới sức nặng.
Xe thuê cần kiểm tra gì trước khi để trên dốc
Một lưu ý nhỏ nhưng đáng giá: khi để xe ven dốc quanh khu vực đông người qua lại, cố gắng đặt xe sát mép trong của lề, tránh lấn làn xe chạy. Xe đổ ngang từ chân chống tuột có thể văng ra lòng đường, gây hậu quả lớn hơn nhiều so với một vài vết xước vỏ. Nếu không có chỗ chống bên nào an toàn, hãy tính phương án gửi vào một bãi giữ xe có người trông, dù phải đi bộ thêm vài phút.
Xe thuê thường đã qua nhiều năm sử dụng, lõi chân chống có thể mòn hoặc lò xo chống yếu, khiến càng không giữ chặt. Trước khi nhận xe tại cửa hàng, gạt thử chân chống giữa và chân chống bên, quan sát càng có bị lỏng, gỉ sét hay cong không. Tham khảo thêm cách kiểm tra tổng thể trong bài kỹ năng lái cơ bản để biết những bộ phận nào cần thử ngay tại quầy.
Nếu phát hiện chân chống yếu giữa buổi đi, tạm thời dùng dây buộc hoặc quấn tăng độ căng lò xo, và báo lại cửa hàng khi trả xe. Các thắc mắc gửi xe, giữ xe trong đô thị cũng được giải đáp tại mục hỏi đáp. Cẩm nang về các tình huống lái xe đô thị được tổng hợp tại mục kỹ năng lái xe máy, bạn có thể mở nhanh trên điện thoại khi cần tra cứu giữa đường.
Câu hỏi thường gặp
Nên chống bên hay chống giữa trên dốc nhẹ? Dốc nhẹ dùng chân chống giữa với đầu xe hướng lên là đủ; dốc trên hai mươi độ nên thêm chống bên hoặc kê chèn.
Xe số để số mấy khi chống dốc? Số 1. Số 1 giữ bánh sau chặt nhất, kết hợp phanh tay gần như loại trừ khả năng xe tự lăn.
Xe tay ga chống dốc thế nào? Xe tay ga không có số, vì vậy bắt buộc kết hợp phanh tay, kê chèn bánh và chống bên khi dốc đứng.
Chống đúng chỉ mất vài giây nhưng tiết kiệm cho bạn cả một ngày xử lý xe đổ.