Biết nhịp nghỉ đường dài là cách giữ tỉnh táo suốt chuyến đi, vì mệt mỏi khi lái đến từ thiếu nước và thiếu nghỉ nhiều hơn là do đường xấu. Bài viết chỉ cách nghỉ khi chạy xe đường dài theo mốc thời gian, cách uống nước trước khi khát, và các dấu hiệu báo cơ thể cần dừng ngay.
Uống nước và nghỉ đúng nhịp khi chạy xe đường dài: nghỉ theo mốc nào
Chạy xe đường dài đốt năng lượng và sự tập trung nhanh hơn bạn nghĩ, đặc biệt khi trời nắng hoặc gió lùa liên tục. Nhịp nghỉ hợp lý giúp cơ thể lấy lại trạng thái trước khi mệt tích tụ thành buồn ngủ, thứ nguy hiểm nhất trên đường trường. Kết hợp với uống nước từng ngụm nhỏ, bạn gần như giữ được mức tỉnh táo ổn định suốt chuyến đi.
Nhiều người có thói quen chạy liên tục tới khi mệt mới nghỉ, nhưng cơn mệt kéo tới lúc đó thường đã vượt ngưỡng cảnh giác. Nghỉ sớm và nghỉ ngắn hiệu quả hơn nghỉ muộn và nghỉ dài, vì một lần dừng năm mười phút giúp máu lưu thông, mắt bớt căng và tay chân bớt tê. Cách nghỉ như vậy đã được tóm lại trong phần an toàn khi chạy xe đường trường.
Biết nhịp nghỉ đường dài: dừng mỗi một đến hai tiếng
Mốc gợi ý là dừng chân mỗi một đến hai tiếng, hoặc ngay khi thấy mỏi cổ vai bất thường. Với cung đường quanh co, nên rút ngắn mốc xuống thấp hơn vì tay lái và người phải làm việc nhiều hơn; với đường thẳng vắng, có thể giữ nhịp quen thuộc. Quan trọng hơn con số chính xác là bạn nghe cơ thể: dấu hiệu nào quen thuộc báo mệt thì nghỉ đúng lúc.
Mỗi lần dừng, đừng chỉ ngồi trên yên liếc điện thoại mà nên xuống xe, đi vài bước và vươn vai, xoay cổ, dãn hông. Cơ thể cần vài động tác để lấy lại lưu thông, và cũng cần thời gian cho mắt nghỉ khỏi việc dõi theo đường. Mười phút đi bộ nhẹ quanh điểm nghỉ đáng giá hơn nửa tiếng ngồi bất động bên xe.
Uống nước thế nào cho đúng
Về nước, nguyên tắc là uống trước khi khát, vì cảm giác khát báo hiệu cơ thể đã thiếu nước một quãng. Trên đường dài, bạn nên mang theo nước lọc bên mình, uống từng ngụm nhỏ mỗi lần dừng hoặc khi đèn đỏ, tránh uống dồn một lần nhiều rồi để cơ thể xử lý vội. Nước lọc luôn là lựa chọn dễ chịu nhất khi chạy xe nhiều giờ liền.
Tránh dùng các loại nước ngọt có gas trước lúc chạy dài, vì gas dễ làm bụng chướng khó chịu khi ngồi gập người trên yên. Cà phê nếu dùng để giữ tỉnh, nên dùng lượng vừa và không thay cho nước lọc. Với chuyến dài, mang theo một hai chai nhỏ tiện mở hơn là một chai lớn khó rót khi đang mặc đồ bảo hộ kín.
Về món ăn khi dừng nghỉ, nên chọn đồ nhẹ dễ tiêu, tránh món nhiều dầu mỡ hoặc quá cay rồi lên đường ngay, vì bụng nặng khiến người uể oải và dễ buồn ngủ sau bữa. Ăn chừng no một nửa tới hai phần ba là vừa đủ cho quãng chạy tiếp theo, phần còn lại để dành lúc tới nơi. Ăn xong cũng nên ngồi lại mười lăm phút cho bụng ổn trước khi nổ máy lên đường.
Dấu hiệu cơ thể cần dừng ngay
Dấu hiệu cần dừng ngay gồm: mắt nặng và hay nhòe, ngáp liên tục, cổ vai căng cứng, tay hơi tê, hoặc thấy mình hồi hộp bất thường với những tình huống quen. Khi các dấu hiệu này xuất hiện, đừng cố chạy thêm đoạn nữa tìm chỗ lý tưởng mà hãy dừng ở nơi an toàn gần nhất, kể cả lề đường có chỗ rộng.
Buồn ngủ trên đường trường là trạng thái nguy hiểm nhất vì nó tới âm thầm. Nếu sau khi nghỉ mà vẫn buồn ngủ, giải pháp duy nhất là kéo dài giờ nghỉ cho tới khi đầu óc tỉnh lại, hoặc đổi người lái nếu có người cùng đi. Cố chạy thêm khi mắt đã nặng là tự đặt mình vào rủi ro mà không tình huống nào đáng.
Chỗ nghỉ an toàn ven đường
Điểm nghỉ lý tưởng là cây xăng, quán ven đường hoặc điểm dừng chân có bóng mát, chỗ để xe rộng và xe cộ lưu thông chậm. Tránh dừng ở khúc khuất ngay sau khúc cua, đầu dốc hoặc lề hẹp không đủ bề rộng. Nếu trời sắp tối, ưu tiên điểm nghỉ có đèn để tiện lên đường tiếp khi đã hồi sức.
Một chi tiết nhỏ nữa là nên ghi nhớ hoặc đánh dấu vị trí điểm nghỉ trên điện thoại, vì chạy tiếp một quãng rồi quay lại tìm đồ để quên sẽ tốn thời gian hơn bạn nghĩ. Trước khi rời điểm nghỉ, rà lại một vòng ghế và mái che để không bỏ quên mũ, áo mưa hay chai nước. Nếu bạn còn đang cân nhắc mẫu xe cho các chuyến xa sau này, xem trước phần chọn loại xe cũng đỡ mất công.
Tóm lại, nhịp nghỉ và nước là hai thứ rẻ nhất giúp bạn chạy xa an toàn: dừng mỗi một đến hai tiếng, đi bộ nhẹ vài phút, uống nước từng ngụm trước khi khát, và nghỉ thật lâu khi thấy buồn ngủ. Các vấn đề sức khỏe khác khi cầm lái đã được gom trong nhóm sức khỏe khi lái xe, bạn có thể đọc trước chuyến đi dài.
Thông tin sức khỏe trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến của nhân viên y tế. Khuyến cáo về nghỉ ngơi và dinh dưỡng cho từng người có thể thay đổi theo thể trạng, bạn nên đối chiếu hướng dẫn chính thức tại cổng thông tin của Bộ Y tế (moh.gov.vn) trước các chuyến đi đặc biệt.
Khi bạn cần một chiếc xe để luyện các tình huống này trong khu vực Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú của Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674, có xe số và xe tay ga phù hợp cho từng tình huống. Đọc thêm tại Kỹ năng & tình huống và Sức khỏe khi lái xe.