Chỉ sau một hai giờ chạy xe liên tục, nhiều người đã thấy mỏi vai và đau cổ khi chạy xe máy lâu trên đường trường, nhất là cuối ngày gió lạnh hoặc đi đường nhiều ổ gà. Cái đau này không đến từ xe mà chủ yếu từ tư thế: cổ gập về trước, vai căng lên ghì tay lái, mắt dán sát đầu xe. Bài viết này thuộc chuỗi bài kỹ năng lái xe máy dành cho người thuê xe, điểm lại nguyên nhân và cách chỉnh lại tư thế ngồi, chỗ để gương, cùng thói quen nghỉ giải lao để cổ vai đỡ mỏi trên những chuyến dài.
Nguyên nhân của đau cổ khi chạy xe máy lâu
Cổ giữ đầu ở tư thế cố định suốt chuyến đi, trong khi rung động từ mặt đường truyền lên qua khung xe liên tục. Khi tay lái bị ghì chặt, vai phải gánh cả lực giữ thăng bằng, và cổ buộc phải giữ đầu nghiêng theo một góc không đổi, cơ nhanh mỏi và căng. Tư thế phổ biến nhất gây đau là nằm người về trước, mắt nhìn sát bánh xe, khiến cổ gập nhiều độ so với tư thế đứng tự nhiên. Mũ bảo hiểm quá nặng hoặc lỏng quai cũng làm cổ làm việc nhiều hơn, vì mỗi cú giật của mũ đều kéo cổ theo. Với xe thuê chưa chỉnh gương và độ cao đúng người, xu hướng nhìn xuống nhiều hơn nhìn xa càng làm tình trạng mỏi cổ trầm trọng thêm.
Tư thế ngồi xe máy đúng chuẩn
Tư thế tốt là tư thế giúp cổ gần như thẳng khi mắt nhìn về phía trước xa:
- Ngồi giữa yên, hai hông sát chỗ lõm, tránh trượt về sau làm hai tay với dài lên tay lái.
- Lưng giữ cong nhẹ tự nhiên, không gập về trước, vai thả lỏng thay vì nhấc lên ghì.
- Khuỷu tay hạ thấp và hơi cong, cổ tay thẳng với cẳng tay khi nắm ga.
- Mắt nhìn về điểm xa phía trước, chỉ liếc xuống đồng hồ hoặc gương khi cần.
Ngồi được như vậy thì cổ chỉ giữ đầu ở góc tự nhiên, cơ không phải chống lực liên tục. Sau mười phút đầu, hãy tự kiểm tra lại: nếu thấy vai nhô lên, kẹp chặt nách, nghĩa là tay đang quá căng và cần hạ khuỷu xuống. Trên đường trường thẳng, hãy tận dụng các đoạn thẳng để lắc nhẹ vai và xoay cổ từng góc nhỏ, thay vì giữ nguyên một tư thế suốt hai ba giờ liền.
Chỉnh gương và khoảng cách tay lái trước khi lên đường
Gương chiếu hậu chỉnh sai là một nguyên nhân khiến cổ phải xoay liên tục mỗi lần muốn quan sát phía sau. Trước khi khởi hành, chỉnh hai gương sao khi ngồi đúng tư thế, chỉ cần liếc mắt là thấy phần đầu xe và hai làn bên cạnh, không cần quay cả đầu. Với xe số, nếu cảm thấy tay với xa quá, hãy thử dịch người về trước nửa hông thay vì kéo cổ theo tay lái. Với xe ga, yên rộng cho phép chọn vị trí ngồi thoải mái, hãy ngồi thử rồi mới chỉnh gương, theo đúng tư thế sẽ đi trên đường. Ai từng kiểm tra giấy tờ và xe trước khi lái chắc để ý bước chỉnh gương luôn nằm trong khâu chuẩn bị, vì nó thuộc nhóm việc nên làm trước khi ra khỏi sân.
Nghỉ giải lao và vài động tác nhẹ trên dọc đường
Cứ khoảng một giờ chạy, nên dừng năm đến mười phút ở điểm an toàn như trạm dừng, cây xăng hoặc quán ven đường. Trong lúc nghỉ, làm vài động tác rất nhẹ: xoay vai tròn chậm vài vòng, nghiêng tai về vai hai bên giữ vài giây, quay cổ sang trái phải từng nhịp nhỏ. Không nên đảo cổ theo vòng tròn lớn khi cơ đang mỏi, chỉ dùng biên độ nhỏ và chậm rãi. Uống vài ngụm nước, đứng thẳng lưng vài phút để lưng duỗi ra khỏi dáng nằm người. Nếu sau chuyến đi, cơn đau cổ kéo dài hoặc lan xuống vai tay, nên gặp nhân viên y tế để được kiểm tra, thay vì tự xử lý bằng các biện pháp xoa bóp mạnh.
Mũ bảo hiểm và phụ kiện giảm mỏi cổ
Mũ đúng kích cỡ, quai cài chặt là nền tảng, một chiếc mũ lỏng lướt sẽ khiến cổ phải gồng giữ mũ mỗi lần gió hoặc chạy nhanh. Chọn mũ có trọng lượng vừa phải và đệm ôm cổ gáy, nếu đi đường trường nhiều gió thì mũ trùm tai giữ ổn hơn mũ nửa đầu. Khăn quấn cổ gió mùa vừa giữ ấm cổ họng, vừa giảm cảm giác mỏi vì cơ không bị lạnh co cứng. Kính che mặt cũng giúp phần nào, vì không phải nheo mắt liên tục trước bụi và gió, cổ khỏi nghiêng né.
Với người thuê xe máy
Khi nhận xe, hãy thử ngồi lên xe ngay tại sân: đặt chân xuống thử, cảm nhận độ cao yên và khoảng với tới tay lái, nói với cửa hàng nếu thấy tư thế chưa hợp để được tư vấn dòng khác. Người mới lấy bằng A1 lần đầu nên đọc trước kinh nghiệm nhận xe máy thuê để hình dung các bước thử xe. Trước khi rời cửa hàng, chỉnh gương theo tư thế thật của mình thay vì giữ nguyên vị trí người trước để lại. Các bài về sức khỏe và kỹ năng khác được nhóm trong mục Kỹ năng, bạn có thể đọc trước khi có kế hoạch chạy dài.
Chạy xe lâu không có nghĩa là chấp nhận đau cổ, chỉ cần chỉnh lại tư thế và biết nghỉ đúng lúc là hành trình nhẹ nhàng hơn hẳn. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00 hằng ngày, sẵn sàng tư vấn dòng xe phù hợp với dáng người cho các chuyến đi xa. Bạn có thể gọi trước số 0942 467 674 để hỏi tình trạng xe trước khi đến.
Nguồn tham khảo
Lưu ý: nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế lời khuyên của nhân viên y tế; các quy định liên quan có thể thay đổi theo từng thời kỳ cập nhật văn bản, hãy tham khảo bản gốc để biết thông tin mới nhất.