Chạy xe ban đêm trong nội đô Hà Nội có bộ rủi ro rất khác ban ngày: đèn pha xe ngược chiều làm chói mắt, người đi bộ và xe đạp điện xuất hiện từ bóng tối mà gần như không thấy trước, các hẻm và ngã tư thiếu đèn lộ ra bất ngờ. Cường độ xe giảm nhưng tốc độ xe tăng, một phần vì đường thưa. Bài viết này giúp bạn Biết chạy xe đêm nội đô bằng ba nhóm nguyên tắc: đèn dùng đúng, vị trí trên làn đúng và giảm tốc trước các điểm khuất tầm nhìn.
Chạy xe ban đêm trong nội đô: khác gì so với ban ngày
Ban ngày, mắt đọc được tín hiệu giao thông từ xa: người đi bộ chuẩn bị băng đường, xe máy rẽ từ hẻm, ổ gà ven làn. Ban đêm, tất cả các tín hiệu này chỉ hiện ra trong bán kính đèn chiếu, tức là ngắn hơn nhiều so với tốc độ xe đang đi. Khoảng cách nhận biết ngắn đi là lý do các va chạm nhẹ trong đêm tập trung ở hẻm, ngã tư và đoạn thiếu đèn.
Thêm vào đó, ánh đèn pha của xe ngược chiều gây chói và xóa sạch hình ảnh vật thể ở phía sau quầng sáng, hiện tượng thường thấy trên các trục đường hai bên đều dày xe. Mắt cũng mỏi nhanh hơn trong đêm, nhất là sau một ngày làm việc, phản xạ phanh và lái chậm đi dù người lái không tự nhận ra. Nhận rõ các khác biệt này là bước đầu để điều chỉnh cách chạy cho phù hợp với đêm.
Biết chạy xe đêm nội đô: đèn và vị trí trên làn đường
Đèn của bạn phục vụ hai việc: cho bạn thấy đường và cho người khác thấy bạn. Bật đèn tròn ngay từ lúc chạng vạng, kiểm tra đèn sau và đèn phanh còn sáng trước khi xuất phát. Chế độ chiếu gần là lựa chọn mặc định trong phố; chế độ chiếu xa chỉ dùng ở đoạn thật vắng và phải trả về gần ngay khi có xe ngược chiều trong tầm vài trăm mét.
Vị trí trên làn cũng thay đổi theo đêm: đi hơi lệch về nửa làn bên phải để tránh cửa hẻm và người đi bộ từ hẻm, nhưng không sát mép quá vì đó là nơi ổ gà và nắp cống hay tập trung. Giữ khoảng cách với xe phía trước dài hơn ban ngày, và khi cần dừng, chọn chỗ có đèn, có chỗ rộng cho xe sau né, bật đèn vị trí để các xe sau nhận ra bạn từ xa.
Đèn xe ban đêm: chiếu đúng và không làm chói người khác
Nguyên tắc vàng khi dùng đèn: đủ sáng để thấy, nhưng không chói tới mức làm người khác mù tạm thời. Điều chỉnh chụp đèn không ngửa quá cao, không gắn bóng công suất sai thiết kế, vì đèn chói quá mức gây hiệu ứng ngược: người đối diện không nhìn thấy bạn nữa, chỉ thấy quầng sáng. Nội dung chi tiết về cách dùng đèn xe và tầm nhìn khi đi xe máy ban đêm có thể tham khảo thêm.
Tránh nhìn thẳng vào đèn pha xe ngược chiều; hướng ánh mắt về mép phải làn đường của mình, phản chiếu vạch sơn và mép đường sẽ giúp giữ hướng. Khi bị chói, không phanh gấp, giữ tốc độ hoặc nhả ga từ từ cho tới khi tầm nhìn ổn định trở lại. Nếu đoạn đường thường xuyên bị chói, nên hạ tốc từ trước cả khi chưa gặp xe ngược chiều.
Các điểm cần giảm tốc trong đêm nội đô
Danh sách các điểm đen trong đêm khá giống nhau qua các đô thị: đầu hẻm có quán muộn, ngã tư không đèn, đoạn công trường thiếu rào chắn, cầu vượt qua sông có gió và sương, đoạn cây cao hai bên che đèn đường. Chạy qua các điểm này, chủ động giảm tốc trước và tăng quan sát hai bên, vì người đi bộ trong đêm thường mặc áo tối màu và đi từ bóng cây ra.
Công trường và đoạn đường đang vá hoặc để gờ nhựa giữa làn là bẫy đặc trưng của đêm: đèn pha chiếu ngang làm gờ nhựa gần như tàng hình cho tới khi bánh xe xóc lên. Khi thấy biển báo hoặc đèn nháy cảnh báo công trường, giảm ngay tốc độ và chấp nhận đổi làn sớm từ xa, không đổi làn sát chướng ngại.
Đi đêm trong mưa hoặc sau mưa
Mặt đường ướt cộng với đèn ngược chiều khiến vạch sơn và nắp cống phản chiếu loang lổ, khó đoán điểm trơn. Ban đêm mưa to, tầm nhìn giảm mạnh, nên nguyên tắc dừng chờ ở nơi khô ráo thường là lựa chọn đúng hơn là cố đi. Cách xử lý mặt đường ướt, vũng nước về đêm vẫn áp dụng như đã viết trong chuyên mục Thời tiết & đường sá, chỉ khác ở chỗ quãng nhìn thấy ngắn hơn nhiều, nên tốc độ phải thấp tương ứng.
Sau mưa, vào đầu giờ tối, nhiều đoạn nội đô còn đọng bóng nước phản chiếu đèn, dễ nhầm chỗ sâu với chỗ phẳng. Kinh nghiệm đơn giản: nếu không xác định được mặt đường phía trước, cứ coi là chỗ xấu và đi chậm qua. Vài phút đi chậm trong đêm luôn rẻ hơn một cú trượt ở chỗ không nhìn thấy.
Đêm trong nội đô rồi sẽ sáng, còn thói quen bật đèn sớm, chọn đúng vị trí trên làn và giảm trước điểm khuất nhìn là hành trang của mọi người chạy xe. Khi cần thuê xe máy tại Hà Nội cho các chuyến đi trong đêm, bạn đọc có thể liên hệ Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú của Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Tham khảo thêm Kỹ năng & tình huống.