Hà Nội về đêm có sức hút riêng: phố cổ lên đèn, hồ Gươm tấp nập người dạo chơi, những quán ăn mở khuya trải dài khắp các con phố. Nhiều khách thuê xe máy kết thúc chuyến tham quan của mình sau khi trời đã tối, và đó cũng là lúc điều kiện di chuyển thay đổi nhiều nhất so với ban ngày. Tầm nhìn giảm, đèn xe của người ngược chiều chiếu thẳng vào mắt, mặt đường ẩm thấp khó nhìn ra hố vặt. Bài viết này bàn về đèn xe và những việc bạn nên làm để giữ tầm nhìn tốt nhất khi đi xe máy ban đêm ở Hà Nội.
Trước hết cần nói rõ: đèn xe không chỉ để bạn nhìn thấy đường, mà còn để người khác nhìn thấy bạn. Hai nhiệm vụ này quan trọng như nhau. Một chiếc xe đèn đủ sáng, đèn hậu và đèn phanh hoạt động tốt sẽ hiện diện rõ ràng trong mắt tài xế ô tô, xe tải và những người đi bộ đang băng đường. Ngược lại, một chiếc xe đèn yếu gần như vô hình cho đến khi cách vài chục mét, và khoảng cách đó thường là quá ngắn để phản ứng kịp.
Kiểm tra đèn trước mỗi chuyến đi tối
Trước khi rời cửa hàng hoặc bắt đầu chuyến đi có thể kéo dài đến tối, hãy bật thử toàn bộ hệ thống đèn: đèn pha gần, đèn pha xa, đèn hậu, đèn phanh và hai bên xi nhan. Bấm còi thử. Việc kiểm tra này mất chưa đầy một phút nhưng giúp bạn phát hiện bóng cháy, công tắc đèn kẹt hoặc acquy yếu trước khi xe lăn bánh. Nếu đèn pha vàng yếu, nhấp nháy hoặc chỉ sáng một bên, hãy báo cửa hàng để xử lý hoặc đổi xe khác, đừng chấp nhận đi đêm với đèn kém.
Đèn phanh cũng cần được kiểm tra kỹ hơn ta vẫn nghĩ: hãy bóp phanh trước và phanh sau lần lượt, nhìn phản chiếu vào tường hoặc nhờ người xem giúp. Đèn phanh không sáng là một trong những lỗi dễ bỏ qua nhất, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn vì xe phía sau không biết bạn đang giảm tốc.
Hiểu về đèn pha gần và đèn pha xa
Đèn pha gần chiếu dải sáng ngắn, rộng, không gây chói mắt cho xe ngược chiều. Đèn pha xa chiếu xa hơn, dùng khi chạy đường vắng, đường trường không có xe ngược chiều. Trong phố Hà Nội đông đúc, phần lớn thời gian bạn chỉ nên dùng đèn pha gần. Chỉ cần có xe ngược chiều trong tầm nhìn, hãy chuyển về pha gần. Thói quen này giúp cả hai bên cùng nhìn rõ đường, thay vì cả hai cùng chói mắt.
Lưu ý thêm về vị trí đèn: chói hay không phụ thuộc cả vào độ cao và góc chiếu của đèn. Xe máy thường lắp đèn thấp, khi chạy sát sau ô tô, đèn pha của bạn soi thẳng vào gương của xe trước. Giữ khoảng cách hợp lý vừa an toàn, vừa không làm người lái xe phía trước khó chịu.
Trang phục và phụ kiện hỗ trợ tầm nhìn
Đèn xe tốt là điều kiện cần, nhưng trang phục của bạn cũng góp phần lớn vào việc được nhìn thấy. Áo màu sáng, có chi tiết phản quang sẽ nổi bật hơn hẳn so với áo đen trong bóng đêm. Nếu thường xuyên đi tối, hãy cân nhắc dùng áo mưa có sọc phản quang, dán phản quang cho nón bảo hiểm và ba lô. Những chi tiết nhỏ này phát sáng rõ rệt dưới ánh đèn pha của xe khác, ngay từ khoảng cách khá xa.
Kính chắn gió và visor nón bảo hiểm cần được lau sạch trước chuyến đi tối. Một lớp bụi mỏng, vết dầu khoáng từ tay chạm lên, hoặc lượng nước đọng sau mưa sẽ tán xạ ánh đèn ngược chiều thành quầng sáng chói mắt, làm giảm khả năng nhìn rõ của bạn đáng kể. Mang theo một chiếc khăn mềm nhỏ để lau visor khi dừng nghỉ là thói quen đáng giá.
Một chi tiết nữa: đồng hồ và các đèn báo trên táp lô cũng giúp bạn nắm tình trạng xe khi tối. Nếu đèn đồng hồ không sáng, bạn khó nhận thấy đèn báo xi nhan còn bật hay đã tắt, dễ để đèn báo rẽ sáng suốt mấy cây số mà không biết, gây hiểu lầm cho xe xung quanh.
Tốc độ và khoảng cách an toàn lúc tối
Quy tắc cơ bản của đi đêm: chỉ chạy với tốc độ cho phép bạn dừng lại trong khoảng đường mình nhìn thấy rõ. Ban đêm, hố vặt, rãnh đường, vật cản nhỏ trên mặt đường rất khó nhận ra từ xa. Chạy nhanh quá mức tầm chiếu của đèn pha đồng nghĩa với việc giao phần còn lại của phản ứng cho may rủi. Giảm năm đến mười km/h so với ban ngày là khoảng chênh lệch hợp lý cho hầu hết các tuyến phố.
Khoảng cách với xe phía trước cũng nên kéo dài hơn ban ngày, vì bạn khó đánh giá chính xác tốc độ của xe trước trong điều kiện ánh sáng kém. Khi vượt xe, hãy chắc chắn đường phía trước thật sự thông thoáng, ra tín hiệu xi nhan trước và tránh vượt ở đoạn đường hẹp, có xe ngược chiều gần. Đèn xe máy nhỏ bé dễ chìm trong dãy đèn đường, người lái ô tô có thể không để ý, nên hãy chủ động giữ vị trí dễ thấy trên làn đường.
Đi đêm trong mưa
Mưa đêm là tình huống khó nhất: mặt đường phản sáng, vũng nước che hố vặt, visor bị nước bám, quần áo ướt làm bạn mất tập trung. Nếu mưa to, cách an toàn nhất là dừng ở nơi có mái che, đợi mưa nhỏ bớt rồi mới tiếp tục. Khi buộc phải đi, hãy giảm tốc mạnh, bật đèn pha gần, tăng khoảng cách với mọi xe xung quanh và tuyệt đối không vượt ẩu. Vũng nước nhìn nông nhưng có thể sâu bất ngờ, đi chậm qua vũng nước theo vết bánh xe của xe phía trước là lựa chọn khôn ngoan.
Sau mưa, mặt đường ẩm còn trơn, nhất là các vệt dầu loang tại ngã tư và đoạn xe dừng đèn đỏ đông. Nới phanh nhẹ nhàng, tránh bóp phanh gấp hoặc đánh lái mạnh, vì lốp dễ trượt trên mặt đường ẩm khi giảm tốc đột ngột.
Chọn tuyến đường và thời điểm
Nếu bạn chủ động được lịch trình, hãy ưu tiên các tuyến đường chính có đèn đường đầy đủ và mặt đường bằng phẳng khi đi đêm. Các con hẻm nhỏ, đoạn đang thi công hoặc tuyến ven đường ít đèn chiếu sáng nên tránh sau trời tối. Kế hoạch đơn giản: xem trước bản đồ, chọn tuyến quen, ghi nhớ vài địa danh dọc đường để định vị, và báo cho người cùng đi biết lộ trình dự kiến.
Cơ thể cũng cần được tính vào kế hoạch: mắt mệt sau một ngày dài di chuyển sẽ phản ứng chậm hơn. Nếu cảm thấy buồn ngủ hoặc mắt cay, hãy dừng nghỉ, uống nước, vươn vai vài phút rồi mới tiếp tục. Đi đêm khi mệt mỏi là một trong những nguyên nhân phổ biến của va chạm nhẹ ở phố.
Nếu đèn xe sự cố giữa đường
Đèn pha đột ngột tắt hoặc nhấp nháy khi đang đi tối: giảm tốc ngay, bật xi nhan nếu còn hoạt động, di chuyển chậm về sát lề an toàn. Kiểm tra công tắc đèn và độ chặt của chìa khóa, vì acquy tiếp xúc kém đôi khi chỉ cần vặn lại là đèn sáng. Nếu không xử lý được, hãy đỗ xe nơi an toàn và gọi cửa hàng trong giờ làm việc từ 09:00 đến 21:00 theo số điện thoại hoặc Zalo. Cửa hàng sẽ hướng dẫn bạn cách xử lý hoặc phương án đổi xe. Danh bạ chi tiết nằm tại trang liên hệ của website.
Trường hợp chỉ đèn hậu hoặc đèn phanh hỏng mà đèn pha vẫn tốt, bạn vẫn có thể đi chậm về nơi dừng chân, nhưng hãy báo cửa hàng ngay trong tối hôm đó hoặc sáng hôm sau để xe được sửa trước khi cho khách khác dùng tiếp.
Kết luận
Đi xe máy ban đêm ở Hà Nội có thể rất thú vị nếu bạn chuẩn bị đúng cách: kiểm tra toàn bộ đèn trước khi xuất phát, dùng đèn pha phù hợp, mặc trang phục dễ thấy, giảm tốc và nới khoảng cách, và tránh mưa to. Đèn xe là người bạn đồng hành quan trọng nhất của bạn sau trời tối, hãy đối xử tử tế với nó và đừng ngại báo cửa hàng ngay khi đèn có dấu hiệu bất thường. Bạn có thể tham khảo thêm các trải nghiệm thực tế đi phố tối trong mục chia sẻ hoặc gợi ý lộ trình khám phá Hà Nội bằng xe máy cho người mới trong bài viết gợi ý khám phá Hà Nội.