Mưa dầm là kiểu thời tiết riêng của miền Bắc: không có cơn dông nào đáng kể, chỉ là trời xám suốt nhiều ngày liền, mưa nhỏ lâm râm từ sáng tới tối, hết ngày này sang ngày khác. Người đi xe máy ở Hà Nội ai cũng từng trải qua những đợt như vậy, thường vào cuối xuân và đầu hè, khi mà áo mưa ướt từ hôm trước treo lên chưa kịp khô thì hôm nay lại phải mặc tiếp. Bài này nói về cách sống và đi lại qua một đợt mưa dầm nhiều ngày, sao cho cả người lẫn xe đều không xuống cấp theo thời tiết.
Khác với mưa to, mưa dầm ít gây nguy hiểm tức thời nhưng gây tổn hại tích lũy. Không ai ngã vì đường ướt vào một khoảnh khắc cụ thể, nhưng ai cũng thấy mệt vì đi trong ẩm ướt liên tục, và xe máy thì chậm hỏng theo từng ngày ẩm. Cách ứng xử với mưa dầm vì vậy là cách của cuộc chiến dài hơi chứ không phải né tránh một cơn.
Trang phục qua đợt mưa kéo dài
Nguyên tắc số một của mưa dầm là phân biệt đồ đi mưa và đồ trong nhà, và không bao giờ trộn lẫn hai hệ thống này. Áo mưa đã ướt thì treo nơi thoáng, không nhét vào túi rồi mang theo hôm sau trong tình trạng ẩm, vì mặc áo mưa ẩm lên người khô là công thức bị cảm nhanh nhất. Nếu đi lại hằng ngày, nên có hai bộ áo mưa xoay vòng: một bộ đang phơi, một bộ mang theo. Chi phí không lớn nhưng đổi lại việc cả đợt mưa không phải mặc đồ ẩm lên người.
Găng tay và giày là hai điểm yếu kinh điển. Găng vải thấm nước rồi khô rất chậm, nên trong đợt mưa dầm nên chuyển hẳn sang găng nhựa hoặc găng có lớp chống nước, dù cầm lái kém nhạy hơn một chút. Giày thì đừng cố giữ khô tuyệt đối, điều đó bất khả thi trong tuần mưa liên tục; thay vào đó mang giày nhựa hoặc dép có quai hậu cho quãng đường đi mưa, và để đôi giày da hoặc vải đẹp ở công ty để thay vào lúc làm việc. Người khéo thì chuẩn bị sẵn một cặp tất dự phòng trong cốp, vì bàn chân ngâm ẩm cả ngày mới là nguyên nhân ốm phổ biến hơn mưa tạt vào mặt.
Khăn giấy, túi ni lông nhỏ, và một chiếc khăn lau mặt nên có mặt cố định trong cốp xe suốt mùa mưa dầm. Lau tay trước khi cầm điện thoại, bọc tài liệu không thấm nước, và lau mặt khi tới nơi, những việc nhỏ này giữ cho tinh thần không bị thời tiết đè nát từng chút một.
Cách đi trên đường nhớp dai dẳng
Mưa dầm tạo ra thứ mặt đường đặc trưng: một lớp nhớp mỏng nước trộn bụi bẩn trơn như xà phòng, tồn tại liên tục chứ không chỉ lúc mưa rơi. Đi trong điều kiện này, tốc độ nên hạ xuống một mức và giữ ổn định, tránh tăng ga bất chợt và phanh gấp, vì bánh xe rất dễ mất độ bám trên lớp nhớp đó. Khoảng cách với xe phía trước cũng nên kéo dài hơn ngày thường, đặc biệt theo sau xe container hoặc xe tải, vì bụi nước từ bánh chúng bay vào mắt làm ta gần như mù trong một hai giây.
Vạch kẻ đường sơn trắng, nắp cống, miếng vá nhựa đường là ba vị trí trơn nhất trên mặt đường ẩm, và chúng xuất hiện dày đặc ở nội thành. Tập thói quen nhìn trước ba bốn mét để tránh đặt bánh đúng vào các mảng đó, đặc biệt khi vào cua. Đây là kỹ năng nhỏ nhưng đi mưa dầm nhiều ngày thì nó trở thành phản xạ cứu người không biết bao nhiêu lần.
Đồng thời cần chấp nhận một sự thật: trong tuần mưa, người và xe xung quanh đều ướt, đều vội, đều khó chịu. Xe buýt phun nước, taxi dừng đón khách không né, người đi bộ lách qua đường trong hiên nhà. Sự kiên nhẫn trong đợt mưa dầm vì thế là trang bị quan trọng không kém áo mưa, và giữ tâm thái bình thản giúp ta ra quyết định đúng hơn những người đang cáu.
Xe máy bị ẩm: những hỏng nhỏ tích tụ
Mưa dầm làm xe hỏng theo kiểu âm thầm. Còi, đèn, cúc đề, các phím bấm điện là những chỗ đầu tiên báo hiệu ẩm: khi nào bấm còi nghe rè rè, đề máy phải bấm hai ba lần, thì đó là hơi ẩm đã len vào các tiếp điểm. Với xe thuê, việc cần làm là báo lại cửa hàng để họ biết, chớ không nên tự tháo lắp hay xịt dung dịch tùy tiện. Với xe của mình thì lau khô sau mỗi ngày mưa, nhất là quanh khu ổ khóa và bảng điều khiển, là đủ để giảm phần lớn các trục trặc nhỏ.
Dây côn và cáp ga cũng se kẹt hơn trong không khí ẩm, thể hiện ở cảm giác giật nhẹ khi vào số hoặc vòng tua không đều. Nhớt xích trong mưa dầm bị nước rửa trôi liên tục, nên chu kỳ xịt nhớt xích cần ngắn lại, có thể mỗi vài ngày một lần thay vì mỗi tuần. Người hay bỏ qua khâu này sẽ nghe xích kêu lạo xạo trước khi hỏng hóc thật.
Bánh xe ngày mưa dầm mang đầy bùn đất bám vào hai bên nắp che và cẳng xe, lớp bùn đó giữ ẩm lâu, làm ốc xì và các mối hàn rỉ nhanh bất thường. Rửa xe giữa đợt mưa nghe có vẻ vô nghĩa nhưng thực ra là việc giữ xe tốt, rửa trôi bùn muối bẩn thay vì để nó bám cả tuần. Chọn giờ rửa là lúc tạnh tạm, và lau khô ngay sau khi rửa thay vì phơi ẩm tiếp.
Cất xe và quản lý đồ đạc hàng ngày
Trong tuần mưa, cốp xe gần như lúc nào cũng có nước lọt vào ít nhiều. Đồ quan trọng như giấy tờ, tài liệu, laptop nên luôn có túi chống nước riêng, không tin vào độ kín của cốp. Vị trí cất xe ban đêm cũng nên cân nhắc lại: dưới mái hiên đọng nước, cạnh tường dột, hay nền trũng đều làm xe ẩm kép. Nếu nhà có hiên hẹp, kê xe hơi chúc về phía sau để nước không dồn vào chỗ bơm xăng.
Mũ bảo hiểm là món đồ hay bị quên. Mũ đi mưa dầm nhiều ngày sẽ ẩm bên trong, và đội mũ ẩm lên đầu mỗi sáng là con đường ngắn nhất tới cảm lạnh và đau đầu. Sau mỗi ngày về, mở chắn gió nếu có, treo mũ nơi thoáng gió, hoặc ít nhất đặt ngửa cho lót mũ khô bớt. Ai đi lại hằng ngày trong mùa mưa nên có lót mũ lưới tháo rời để thay phiên, giống như thay tất.
Khi nào nên đổi kế hoạch hẳn
Mưa dầm không bắt ta hủy kế hoạch như bão, nhưng nó là lúc nên rà lại lịch tuần. Những việc có thể dời vào ngày tạnh thì dời, những vòng vức không cần thiết thì cắt, và những chỗ bắt buộc đi thì gộp lại cho ít chuyến. Người đi lại bằng xe máy trong tuần mưa thực chất đang tiêu hao sức khỏe nhiều hơn họ nghĩ, và việc chủ động giảm quãng đường, giảm số chuyến là cách tự bảo vệ mình hợp lý nhất, chứ không phải cố gắng giữ nguyên cường độ rồi đổ bệnh cuối tuần.
Nếu công việc đòi hỏi đi ngoài trời liên tục trong đợt mưa, hãy đối xử với bản thân như người lao động ngoài trời: ăn nóng, uống ấm, ngủ đủ, và có thời gian thay đồ khô giữa ngày nếu có thể. Nhiều người chỉ ốm vì ngồi làm việc trong chiếc quần ẩm suốt bốn tiếng chứ không phải vì hạt mưa rơi trúng đầu.
Tóm lại
Đợt mưa dầm nhiều ngày ở Hà Nội là bài kiểm tra sức bền hơn là bài kiểm tra kỹ năng né tránh. Trang bị hai bộ áo mưa xoay vòng, chuyển sang găng và giày chịu ẩm, đi chậm đều trên lớp đường nhớp, chăm chút các điểm điện và xích của xe, giữ mũ và cốp khô, và chủ động gộp chuyến để giảm thời gian ngoài trời. Ai vượt qua được những đợt mưa kiểu này với xe máy mà vẫn khỏe mạnh thì gần như không còn kiểu thời tiết nào của miền Bắc làm khó được họ nữa. Để biết thêm các kinh nghiệm đi xe theo mùa, xem thêm kinh nghiệm và nếu cần xe phục vụ đi lại trong mùa mưa, liên hệ liên hệ.