Ngày mai là ngày đầu tiên bạn dùng chiếc xe máy thuê để đi làm hoặc đi học ở một tuyến chưa từng qua, và mọi thứ trên bản đồ trông đều dễ: rẽ trái, đi thẳng, đến nơi. Nhưng bản đồ không hiện các đoạn một chiều, các điểm rẽ bị cây che, các giao cắt cấm rẽ vào giờ cao điểm, và cũng không hiện dòng xe dày đặc lúc bảy giờ sáng. Kinh nghiệm của nhiều người đi lại nhiều ở Hà Nội là dành một buổi chạy thử tuyến trước ngày thật, và buổi chạy thử ấy đáng giá hơn nhiều lần thời gian nó tốn.
Chạy thử giải quyết gì mà bản đồ không giải quyết được
Bản đồ cho biết đường đi nhưng không cho biết cảm giác đường đi: đoạn nào hẹp phải lấy tốc độ chậm, đoạn nào lòng đường rộng nhưng ô tô dừng đỗ dày đặc, ngã tư nào cần chú ý xe rẽ từ hướng bất ngờ. Chạy thử biến các thông tin hai chiều trên màn hình thành trí nhớ cơ bắp: tay lái tự biết chỗ nào nên về bên phải, mắt tự biết nhìn về đâu khi tới giao lộ quen. Đặc biệt với người mới nhận một chiếc xe thuê, chạy thử còn là giai đoạn làm quen xe trong điều kiện ít áp lực, thay vì vừa cầm xe lạ vừa tìm đường lạ vào đúng giờ cao điểm sáng thứ hai.
Chọn giờ chạy thử giống giờ đi thật
Một tuyến đường là hai tuyến khác nhau ở hai khung giờ: thông thoáng giữa trưa và đông đặc vào giờ tan tầm. Nếu ngày thật của bạn là sáng thứ hai, hãy chạy thử vào khoảng giờ tương đương của một ngày thường khác, để dòng xe, các luồng tắc và thói quen của người đi đường cùng hiện ra như ngày thật sẽ có. Chạy thử giữa trưa rồi đi thật vào giờ cao điểm là cách tạo cảm giác an toàn giả, thứ sụp ngay ngã tư đầu tiên. Nếu không chạy thử được đúng khung giờ, hãy chuẩn bị tinh thần rằng ngày thật có thể khác, và canh phương án đường thay thế cho các đoạn biết trước là hay đông.
Những gì cần ghi nhớ từ buổi chạy thử
Đừng chỉ chạy qua một lượt rồi coi như xong. Sau buổi chạy, hãy ghi lại hoặc khắc vào trí nhớ bốn loại điểm: các điểm rẽ chính và biển báo đi kèm, các đoạn một chiều hoặc cấm rẽ, các điểm nguy hiểm như giao cắt không đèn hoặc đoạn có ổ gà, và các điểm dự phòng như cây xăng, bãi gửi xe hoặc chỗ dừng an toàn. Danh sách ngắn này là bảo hiểm của ngày đầu tiên, vì khi căng thẳng, người ta quên đúng những thứ nhỏ: rẽ ở ngõ thứ mấy, bên trái hay bên phải của con đường lớn. Với các tuyến nhiều lần rẽ liên tiếp, hãy thử kể lại toàn bộ trình tự rẽ mà không nhìn bản đồ, kể được trôi chảy mới là ghi nhớ thật.
Chạy thử chiều ngược lại
Chiều đi và chiều về của cùng một tuyến thường không đối xứng: đường một chiều, các điểm cấm rẽ và cả thói quen dòng xe đều khác nhau giữa hai chiều. Nhiều người chạy thử kỹ chiều đi rồi lúng túng hoàn toàn ở chiều về, chính lúc cơ thể đã mệt sau một ngày làm việc. Hãy dành thời gian cho cả hai chiều, kể cả khi chiều về nghe có vẻ chỉ là đảo ngược. Chiều về cũng là lúc nên để ý các điểm rửa xe, cửa hàng tiện lợi và bãi gửi gần nhà, các chi tiết nhỏ làm chất lượng cuộc sống của cả kỳ thuê sau này.
Làm quen xe trong buổi chạy thử
Nếu xe thuê vừa nhận, buổi chạy thử là cơ hội vàng để bắt nhịp với chiếc xe ở các thao tác thường dùng: độ nhạy tay ga, lực phanh trước sau, độ nặng cần số nếu là xe số, và góc quan sát của gương. Hãy chủ động luyện vài tình huống cơ bản trong khu vực vắng: phanh dứt khoát, rẽ chậm, dừng khởi động trên đoạn nghiêng nhẹ. Mỗi dòng xe có cá tính riêng, và hiểu cá tính đó trong buổi chạy thử đồng nghĩa với việc ngày thật bạn chỉ còn bận một việc là đường sá. Nếu trong buổi chạy thử phát hiện bất thường của xe, ví dụ phanh ăn không đều hoặc ga giật, đây là lúc báo nơi cho thuê, còn kịp xử lý trước ngày thật.
Các công cụ hỗ trợ và giới hạn của chúng
Ứng dụng bản đồ có chế độ xem phố và gợi ý giờ đi lại theo từng khung, rất đáng dùng khi chuẩn bị, nhưng đừng phụ thuộc hoàn toàn vào giọng đọc chỉ đường khi đang lái ở khu đông. Cách dùng hợp lý là xem trước toàn bộ tuyến, ghi nhớ các cột mốc chính, rồi khi chạy thật chỉ mở ứng dụng để đối chiếu ở các điểm rẽ lớn, đặt điện thoại ở giá giữ nhìn được bằng một ánh mắt. Tai nghe hai bên hoặc nghe nhạc to đều làm giảm khả năng nghe tiếng xe quanh mình, nên nếu phải dùng tai nghe để nghe chỉ đường, chỉ dùng một bên và mở âm lượng vừa đủ. Công cụ tốt là công cụ hỗ trợ trí nhớ bạn, không phải thay thế trí nhớ đó.
Khi chạy thử phát hiện tuyến không hợp
Đôi khi buổi chạy thử mang lại kết quả xấu nhưng hữu ích: tuyến quá xa, quá nhiều đoạn dừng đèn, hoặc có đoạn không an toàn vào giờ muộn. Phát hiện sớm cho phép bạn tìm tuyến khác ngay, thay vì dò dẫm từng ngày trên tuyến đã chọn. Hãy thử hai ba phương án cho các chặng quan trọng, chạy thử phương án hứa hẹn nhất và so sánh cảm giác, thời gian và độ an toàn. Đôi khi tuyến dài hơn về km lại dễ đi hơn về cảm giác mệt mỏi, và chỉ ai tự trải nghiệm mới biết sự khác biệt này của chính mình.
Tuyến có chở người hoặc đồ nặng
Nếu ngày thật bạn sẽ chở thêm người sau hoặc một ba lô nặng, hãy mô phỏng điều đó trong buổi chạy thử, ít nhất một phần: đeo chiếc ba lô thật, hoặc nhờ người quen ngồi sau một đoạn ngắn. Khối lượng bổ sung thay đổi cách xe tăng tốc, phanh và giữ thăng bằng ở tốc độ thấp, và các khe luồn lách quen thuộc có thể bỗng trở nên chật. Mô phỏng trước biến ngày thật thành ngày thứ mười chứ không phải ngày đầu tiên, và đó chính là mục tiêu của mọi sự chuẩn bị.
Sau buổi chạy thử: điều chỉnh và nghỉ
Cuối buổi chạy thử, ngồi lại năm phút tổng kết: tuyến chính đã thuộc chưa, phương án dự phòng là gì, xe có gì cần lưu ý, và khung giờ đi thật cần dậy sớm thêm bao nhiêu. Rồi hãy nghỉ ngơi tử tế trước ngày thật, vì một giấc ngủ đủ thường có giá trị an toàn hơn thêm nửa giờ xem lại bản đồ. Sáng hôm sau, khởi động chậm, đi theo đúng trình tự đã chạy thử, và đừng vội vàng chỉ vì thấy người khác nhanh. Ngày đầu tiên suôn sẻ sẽ đặt tông cho toàn bộ kỳ thuê còn lại.
Chạy thử cho các tuyến đặc biệt
Một số tuyến đáng được chạy thử kỹ hơn bình thường: tuyến đến sân bay hoặc bến xe vì lỡ nhỡ là lỡ chuyến, tuyến đến bệnh viện hoặc nơi hẹn quan trọng, và các tuyến phải đi trong giờ tối. Với tuyến tối, hãy chạy thử đúng ban đêm để biết chất lượng đèn đường, các đoạn vắng và chỗ để xe gần đích ban đêm ra sao. Với các tuyến quan trọng, chạy thử hai lần nếu có thể, lần hai sau vài ngày để kiểm tra trí nhớ. Sự cẩn trọng này nghe có vẻ kỹ lưỡng quá mức, nhưng ai từng lạc giữa Thành phố vào đúng giờ hẹn sẽ hiểu giá trị của nó.
Kết lại
Chạy thử tuyến mới trước ngày đầu tiên dùng xe máy thuê là cách đổi một buổi chiều nhàn rỗi lấy một ngày đầu suôn sẻ: chạy đúng khung giờ thật, ghi nhớ các điểm rẽ và điểm nguy hiểm, chạy cả hai chiều, làm quen luôn chiếc xe mới nhận. Nếu bạn sắp bắt đầu một kỳ thuê xe và cần tư vấn về loại xe phù hợp tuyến đường của mình, liên hệ Nguyễn Tú qua trang liên hệ. Đọc thêm bài kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội và các bài kinh nghiệm khác để chuẩn bị trọn vẹn hơn. Trí nhớ cơ bắp về một tuyến đường luôn đáng tin hơn mọi chỉ dẫn trên màn hình.