Đi xe máy ngắm đèn Tết ở Hà Nội vừa an toàn vừa thú vị nếu đi đúng cách: đúng khung giờ, đúng tuyến, và đúng tâm thế chạy chậm. Trả lời ngắn gọn: những tối cuối năm, phố được trang trí đèn đẹp nhất là các trục trung tâm quanh hồ và phố đi bộ, khung giờ dễ đi là sau tám giờ tối khi dòng người bộ thưa bớt phía sau dòng xe, và cách đi an toàn là chạy chậm theo dòng, tuyệt đối không cố vượt, vì đêm giao thừa tuần, phố đông người đi bộ tràn cả xuống lòng đường. Cầm lái cẩn thận, đêm đèn Tết là một trong những trải nghiệm Hà Nội đáng giá nhất của người có xe máy.
Vì sao đèn Tết phải đi bằng xe máy
Trang trí đèn Tết đẹp nhất nhìn từ đường đang di chuyển, theo đúng nghĩa: các vòm đèn và dây đèn kết nối từ cây này sang cây khác, tạo thành đường hầm sáng chạy suốt con phố, và người đi bộ ở giữa đám đông chỉ thấy được từng mảng. Từ yên xe chạy chậm theo dòng, toàn bộ dải sáng hiện ra liên tục, đổi cảnh theo từng khúc phố. Taxi bị kẹt trong dòng không di chuyển, xe máy là phương tiện duy nhất đi vừa đủ chậm để ngắm mà vẫn tiến.
Đêm cuối năm của Hà Nội còn có một thứ mà không lần nào trong năm có được: tiếng phố khác hẳn, dòng xe thưa, và không khí mọi người đi không phải để đến đâu cả, tất cả đều đi ngắm. Cùng chạy trong dòng chậm ấy là một dạng lễ hội mà người Hà Nội tự phát tổ chức mỗi năm, không ai mời, không ai chỉ huy, cứ tối gần Tết là phố tự đông.
Tuyến đi và khung giờ
Tuyến kinh điển là vòng quanh hồ trung tâm, nơi các vòm đèn lớn nhất và phố đi bộ mở vào cuối tuần. Trục phía nam của phố cổ với các con phố nghề cũng được treo đèn theo chủ đề, thưa hơn nhưng cổ kính hơn. Nhiều tuyến mới ven các công viên và trục đường mới dùng đèn hiện đại kiểu trăng sao, hợp người thích chụp ảnh. Một buổi đi trọn vẹn thường là một vòng lớn qua hai ba khu, chạy liền mạch trong khoảng một tiếng rưỡi.
Khung giờ quyết định trải nghiệm. Sáu giờ tới tám giờ tối là giờ đông nhất, dòng xe và người bộ chen nhau, người mới đi dễ căng thẳng. Sau chín giờ, đèn vẫn sáng nhưng dòng thưa hẳn, phố về gần trạng thái vừa đẹp vừa dễ đi, khung giờ vàng cho người cầm lái muốn vừa chạy vừa ngắm. Ngày giao thừa và mùng một, các trục trung tâm nhiều nơi hạn chế xe máy để người bộ đi lại, cần dò tin trước kế hoạch đi đêm hôm đó, và thường thì tối hai mươi tám, hai mươi chín là đẹp và tự do nhất.
Kỹ thuật chạy trong đêm đông người
Chạy phố Tết khác chạy phố thường ngày ở ba điểm: người bộ chiếm đường, xe cùng cảnh ngắm đi rất chậm, và mọi người đều thiếu tập trung vì đang ngắm. Vì vậy luật bất thành văn của đêm đèn là đi theo dòng, giữ khoảng cách xe trước vài mét, không bấm còi, không luồn. Còi và sự vội vàng phá đúng cái mà mọi người ra phố để tìm, và thực tế, bạn cũng chẳng đi nhanh hơn được bao nhiêu.
Tốc độ để ngắm an toàn là tốc độ người đi bộ nhanh, khoảng mười đến mười lăm cây số một giờ. Tại tốc độ này, phanh được mọi tình huống, và mắt vừa quan sát đường vừa ngắm được hai bên. Người ngồi sau chính là trợ lý ngắm: giao việc nhìn hai bên cho người sau, người lái giữ việc nhìn trước, phân công như vậy vừa vui vừa an toàn. Dừng chụp ảnh chỉ ở các đoạn có chỗ đỗ an toàn hoặc vỉa hè rộng, không dừng giữa dòng dù cảnh có đẹp thế nào.
Một chi tiết kỹ thuật hay bị quên: đèn xe trước nay phóng vào lưng xe người khác, chỉnh đèn chiếu thấp, và tắt còi tiêu còi nếu có, đêm Tết nhiều xe có còi nhạc phát liên tục làm cả phố mệt. Về trang phục, đêm cuối năm lạnh đậm, gió chạy xe một tiếng khiến người lạnh gấp hai ba lần đứng ngoài, găng tay, khăn quàng kín cổ, và áo gió dài là bộ trang phục của những người đi ngắm đèn lâu năm.
Đi cùng ai và dừng ở đâu
Đi đêm đèn Tết đẹp nhất là theo cặp hoặc theo nhóm nhỏ ba bốn xe, chạy nối nhau, có người để cùng chỉ những chỗ đẹp mà mình suýt bỏ qua. Với gia đình có con nhỏ đã đủ ngồi sau, đêm đèn Tết là chuyến đi kinh điển của tuổi thơ, nhiều người Hà Nội trưởng thành vẫn nhớ cảm giác ngủ gục sau lưng bố trên đường về qua phố đèn, và thế hệ nay đang tạo ký ức ấy cho con mình.
Điểm dừng nên chọn trước hai ba chỗ: quán trà chanh hoặc cà phê còn mở, đoạn phố đi bộ cho phép dừng xe gửi quanh đó, và một góc bán bánh tráng hoặc hạt dưa để mua về. Đêm Tết nhiều quán đóng sớm hoặc đổi giờ, kế hoạch dự phòng giúp buổi đi không kết thúc giữa chừng vì khát và lạnh.
Vài kỷ niệm của người Hà Nội
Chuyện đêm đèn Tết là câu chuyện được kể lại nhiều nhất về Tết Hà Nội. Có người nhớ năm đầu được bố cho ngồi sau xe chạy một vòng phố đêm giao thừa, đèn vàng hai bên trôi chậm như phim, và từ đó mỗi Tết đều tự chạy lại vòng ấy dù đã ở tuổi không ai chở nữa. Có cặp vợ chồng nhớ buổi hẹn hò duy nhất trước khi cưới là một vòng quanh hồ ngắm đèn, không ghế, không món ăn, chỉ một vòng xe và một bài hát ru người ngồi sau nhẩm theo. Có người xa Hà Nội, mỗi năm về đúng Tết, chuyến đầu tiên ra khỏi nhà sau khi đặt vali luôn là một vòng đèn, như một nghi thức chào thành phố.
Và gần như ai cũng có một kỷ niệm kiểu hài: đi ngắm đèn mà quên đường về vì các con phố một chiều đổi nhịp theo dòng người, lang thang thêm nửa tiếng mới về đúng nhà, và nửa tiếng lạc ấy lại thành phần đẹp nhất của buổi đi. Đêm đèn Tết là loại trải nghiệm mà kế hoạch chỉ nên lo an toàn, còn phần vui cứ để tự nhiên xảy ra.
Chuẩn bị xe cho những đêm cuối năm
Xe phục vụ mùa Tết cần được chăm trước hàng tuần, vì các tiệm sửa xe và rửa xe sát Tết đông và đóng sớm, hỏng nhỏ cuối năm trở thành phiền to lớn. Lịch chăm chuẩn: thay nhớt và kiểm tra lốp trước Tết khoảng mười ngày, để có thời gian chạy thử và quay lại tiệm nếu có vấn đề. Đổ xăng chủ động, đêm cuối năm các trạm xăng quanh khu trung tâm có thể xếp hàng dài, và có năm một số trạm đóng sớm ngày giao thừa.
Kiểm tra đèn trước và đèn hậu đặc biệt kỹ: đêm Tết chạy trong dòng người bộ, đèn hậu là thứ giúp người đi bộ thấy bạn từ phía sau. Còi và phanh thử tại chỗ. Nếu xe có lỗi nhỏ dai dẳng như khó nổ máy lúc lạnh, đó là lúc phải xử lý dứt điểm, vì sáng mùng một mà xe không nổ là mở màng năm mới bằng xin vía xui.
Với người thuê xe cho các buổi đi Tết, đặt trước và nói rõ lịch sử dụng, vì khung sát Tết là mùa cao điểm của mọi dịch vụ, và xe tốt được ai đặt trước thì người ấy giữ. Nhận xe sớm ngày hai mươi tám, chạy thử vòng phố, và trả sau Tết theo lịch đã thống nhất, cả nhà sẽ có một phương tiện đáng tin cho những đêm đẹp nhất năm.
Tóm lại
Chạy phố ngắm đèn Tết an toàn nếu đi sau chín giờ, chạy theo dòng ở tốc độ người bộ, không còi không luồn, đèn chỉnh thấp, mặc đủ ấm. Chọn tuyến quanh hồ và phố cổ, dừng ở chỗ đã định trước, và đi cùng người để cùng chỉ cho nhau chỗ đẹp. Tham khảo thêm về đi chợ hoa Tết bằng xe máy trong mục kinh nghiệm, và không khí Tết Hà Nội trong mục chia sẻ.