Phố thuốc bắc Lãn Ông ở phố cổ Hoàn Kiếm ngắn, hẹp và lúc nào cũng thơm mùi quế, hồi, cam thảo. Đi xe máy đến đây mua dược liệu, bạn cần giải quyết ba việc: chạy vào phố cho đúng chiều, để xe ở đâu trong lúc chờ bốc thuốc, và chở các gói thuốc về sao cho không ướt, không rơi dọc đường.
Phố thuốc bắc Lãn Ông nằm ở đâu, bán gì
Lãn Ông là đoạn phố ngắn, đầu phía đông chạm ngã tư Hàng Ngang, Hàng Đường, Hàng Buồm; đầu phía tây chạm ngã tư Thuốc Bắc, Hàng Vải. Tên phố đặt theo danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Hai bên là các hiệu thuốc bắc, nhiều nhà gia truyền, bốc thuốc theo đơn, bán dược liệu khô như quế, hồi, táo đỏ, kỷ tử, cùng trà thảo mộc và túi thơm.
Đừng nhầm với phố Thuốc Bắc ngay cạnh: tên là vậy nhưng phố này nay chủ yếu bán dụng cụ cơ khí, đồ ngũ kim. Muốn mua thuốc bắc Lãn Ông thì bám đúng đoạn giữa hai ngã tư nói trên.
Trước khi đi, nên chuẩn bị:
- Đơn của thầy thuốc nếu mua thuốc chữa bệnh; không tự bốc theo lời mách.
- Số thang cần mua, để hiệu chia gói một lần cho xong.
- Câu hỏi về cách sắc và cách bảo quản, nhờ hiệu ghi ra giấy.
- Số điện thoại hiệu quen, vì giờ mở cửa và giá mỗi hiệu một khác.
Phố Lãn Ông đi xe máy: hẹp, đông, nhìn biển trước khi rẽ
Lòng phố hẹp, hàng hóa bày sát mép, xe giao hàng đỗ bốc dỡ suốt buổi sáng. Như nhiều phố trong khu 36 phố phường, chiều đi ở đây có thể là một chiều và có thể đổi theo phương án phân luồng. Quy tắc đơn giản nhất là dừng lại nhìn biển ở ngã tư đầu phố trước khi rẽ vào, không chạy theo xe phía trước.
Bản đồ trên điện thoại hay chỉ vào đoạn đang cấm hoặc ngược chiều. Tôi khuyên đặt điểm đến là ngã tư Thuốc Bắc, Hàng Vải hoặc đầu phố Hàng Đường, đến đó rồi tự tìm chỗ gửi, thay vì đặt đúng số nhà hiệu thuốc. Lý do bản đồ hay dẫn lạc được giải thích ở bài Google Maps trong phố cổ: vì sao hay dẫn lạc.
Sáng ngày thường là dễ chịu nhất: hiệu đã mở, khách chưa đông, chỗ gửi xe còn nhiều. Tối thứ Sáu đến Chủ nhật, trục Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường sát đầu phía đông thường thành không gian đi bộ, xe máy khó vào; khi đó hãy gửi xe ở vành ngoài rồi đi bộ. Từ Long Biên sang, bạn có thể qua cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên rồi vào phố cổ từ phía Trần Nhật Duật.
Dừng xe ở đâu trong lúc chờ bốc thuốc
Bốc thuốc theo đơn không phải việc năm phút: hiệu cân từng vị, chia từng thang, có hôm phải xếp hàng. Vì vậy đừng dựng tạm xe giữa lòng phố hay chắn cửa hiệu bên cạnh.
- Tìm điểm gửi xe có người trông ở các phố quanh Hàng Vải, Thuốc Bắc hoặc trong ngõ gần đó, lấy vé và hỏi giá trước khi gửi.
- Không để đồ có giá trị trong cốp hay trên móc xe.
- Nếu trước hiệu có khoảng vỉa hè trống, hỏi chủ hiệu rồi mới dựng xe.
- Chụp ảnh vé và chỗ gửi để quay lại không bị lạc giữa các phố giống nhau.
Mẹo chọn chỗ gửi trong ngõ có ở bài gửi xe máy trong ngõ phố cổ: cách chọn chỗ quen.
Nhờ hiệu thuốc gói thế nào cho chở về an toàn
Hiệu thuốc thường gói dược liệu bằng giấy, gói khéo nhưng giấy sợ nước và dễ rách khi xóc. Trước khi trả tiền, nói rõ mình chở về bằng xe máy để hiệu gói chắc tay hơn:
- Mỗi thang một gói riêng, ghi số thang bên ngoài.
- Vị dạng hạt nhỏ hoặc bột cho vào túi buộc kín riêng.
- Quế, hồi và vị mùi mạnh gói tách khỏi trà, kẻo ám mùi.
- Tất cả cho chung vào túi nilon dày, buộc chặt miệng, ngoài thêm một túi nữa.
Kiểm lại ngay tại quầy: đủ số thang, có giấy hướng dẫn. Nên mang sẵn từ nhà một túi chống nước và hai sợi dây ràng để trong cốp.
Chở dược liệu về bằng xe máy: không ẩm, không đổ
Đặt đồ ở đâu trên xe
Xe tay ga như Honda Vision, Air Blade hay Honda Click có cốp dưới yên, là chỗ tốt nhất cho dược liệu vì kín và không bị mưa tạt. Có điều cốp có thể nóng lên khi chạy lâu dưới nắng, nên đừng để thuốc trong cốp cả ngày.
Đồ nhẹ thì treo ở móc phía trước, miễn túi không chạm đầu gối, không vướng tay lái. Đồ nhiều hơn thì đặt lên yên sau hoặc giá chở hàng, ràng chéo hai dây, không để đầu dây thòng gần bánh xe. Xe số như Honda Wave không có cốp rộng thì phải dựa vào dây ràng và túi chống nước.
Khi trời mưa hoặc đang mùa nồm
Mưa rào mùa hè ở Hà Nội đến rất nhanh. Hãy cho túi thuốc vào cốp hoặc để trước người dưới vạt áo mưa trùm, rồi tìm mái hiên trú qua cơn mưa to thay vì cố chạy. Mùa nồm cuối xuân thì không mưa mà không khí vẫn ẩm, gói giấy để lâu trong cốp cũng có thể ngấm hơi.
Về đến nhà, mở túi ngoài ra ngay. Nếu giấy gói hơi ẩm, trải các gói ra chỗ khô thoáng, rồi cất theo cách hiệu thuốc đã dặn. Dược liệu có dấu hiệu mốc hoặc đổi mùi thì hỏi lại thầy thuốc trước khi dùng.
Ví dụ một buổi sáng mua thuốc ở Lãn Ông
Giả sử bạn ở Bồ Đề, thuê một chiếc Vision để bốc mười thang thuốc cho người nhà và mua ít trà làm quà. Chín giờ sáng thứ Ba xuất phát, qua cầu Chương Dương, gửi xe gần ngã tư Thuốc Bắc, Hàng Vải rồi đi bộ vào phố. Nhờ chia từng thang, bọc hai lớp túi, trà gói riêng. Đường về gặp mưa rào, túi thuốc nằm trong cốp, trú mái hiên một lúc là xong.
Muốn ghép thêm các phố nghề quanh đó, xem những phố nghề ở phố cổ còn giữ nghề thật. Mua thêm quà mang đi xa thì bài mua quà lưu niệm ở phố cổ rồi chở về bằng xe máy có cách đóng gói từng loại.
Lưu ý khi đi bằng xe thuê
Nếu thuê xe để đi mua thuốc, nên chọn xe tay ga có cốp. Ở cửa hàng tôi, Honda Vision và Honda Air Blade giá 200.000 đ/ngày, Honda Wave 150.000 đ/ngày; tiền cọc, mũ bảo hiểm đi kèm và các khoản khác thì hỏi cửa hàng khi đặt xe để được xác nhận trực tiếp.
Trả xe nhớ lấy hết túi thuốc trong cốp. Xe trục trặc giữa phố cổ thì gọi cửa hàng. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00; không giao xe ngoài giờ mở cửa, thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận trước.
Trước khi đi, xem thêm các hướng dẫn về phố cổ Hoàn Kiếm hoặc mục du lịch Hà Nội bằng xe máy để ghép Lãn Ông vào một buổi đi phố cho trọn.