Phố sách Đinh Lễ là nơi nhiều sinh viên và người mê đọc ở Hà Nội tìm tới khi cần một cuốn sách mà nhà sách lớn chưa có. Cái khó thường nằm ở những việc xung quanh: phố ngắn và đông, xe không biết dừng đâu, lúc về tay xách một chồng sách nặng trĩu. Bài này đi theo thứ tự một buổi: chọn ngày, gửi xe, dò sách, rồi buộc sách lên xe chạy về.
Phố sách Đinh Lễ ở đâu và nên đi hôm nào
Đinh Lễ là một con phố ngắn ngay sát Hồ Gươm, gần phố Tràng Tiền. Nhiều bài viết về văn hóa đọc của Hà Nội kể rằng phố sách này lớn lên từ những sạp sách vỉa hè, rồi người bán dần thuê nhà mặt phố làm cửa hàng; một thời, Đinh Lễ cùng Tràng Tiền và Nguyễn Xí được gọi là “tam giác sách”. Ngày nay hai bên phố vẫn là nhiều hiệu sách nằm sát nhau.
Một điểm hay nhầm: Phố sách Hà Nội trên phố 19 Tháng 12, nối Lý Thường Kiệt với Hai Bà Trưng, là tuyến phố khác, mở từ năm 2017. Khi đặt điểm đến trên bản đồ, gõ rõ tên phố Đinh Lễ.
Chọn ngày quan trọng hơn bạn nghĩ. Đinh Lễ nằm trong không gian đi bộ quanh Hồ Gươm, tổ chức từ năm 2016; khi phố đi bộ hoạt động vào cuối tuần, xe máy không được vào khu vực cấm, bạn phải gửi xe ở vòng ngoài rồi đi bộ vào. Giờ và phạm vi cấm xe có thể điều chỉnh theo từng dịp, hãy xem thông báo của chính quyền trước khi đi. Định mua nhiều thì đi sáng hoặc đầu giờ chiều ngày thường: phố thưa, người bán rảnh tay tìm giúp, quãng xách sách ra chỗ gửi xe cũng ngắn hơn.
Đi xe máy tới và gửi xe trên con phố ngắn
Từ Long Biên, qua cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên là vào tới mép phố cổ. Quanh hồ nhiều phố ngắn, có đoạn một chiều hoặc hạn chế theo giờ, nên bật bản đồ ở chế độ xe máy và nhìn biển báo thực tế.
Vì phố ngắn và đông, đừng đặt điểm đến là giữa phố Đinh Lễ. Hãy chọn một điểm trông giữ xe gần đó, gửi xe rồi đi bộ vào:
- Chỉ gửi ở điểm trông giữ xe được phép, có người trông và có vé. Không dựng xe trên vỉa hè hay lòng đường nơi không cho phép, kể cả để chạy vào hỏi một câu; trên phố hẹp, một chiếc xe đứng sai chỗ đủ làm cả đoạn ùn lại.
- Hỏi giá gửi trước, giữ vé cẩn thận, chụp lại biển số và lối vào bãi.
- Khóa cổ, rút chìa, không để túi sách đã mua trong giỏ xe rồi bỏ đi tiếp.
- Hỏi giờ bãi đóng nếu định ở lâu.
Cách nhận ra một chỗ trông xe đáng tin trong khu này có ở bài gửi xe máy trong ngõ phố cổ.
Tìm sách nhanh trên phố nhiều hiệu sách
Nhiều hiệu sát nhau là lợi thế, nhưng cũng dễ khiến bạn đi lòng vòng cả buổi. Mười phút chuẩn bị ở nhà tiết kiệm được cả tiếng ngoài phố:
- Lập danh sách đủ thông tin: tên sách, tác giả, người dịch, nhà xuất bản, năm in. Chụp sẵn ảnh bìa; người bán nhận ra bìa nhanh hơn nghe đọc tên.
- Hỏi người bán trước khi tự lục. Họ thường nhớ kho của mình, có khi còn chỉ sang hiệu bên cạnh.
- Đi một lượt rồi mới mua. Ghi lại hiệu nào có cuốn nào, bản in nào, rồi quay lại chốt; cách này còn giúp ước trước khối lượng phải xách.
Với sách cũ, lật nhanh xem có thiếu trang, ẩm mốc, mọt gáy hay ghi chú kín lề không; sinh viên mua giáo trình cũ nên so lần tái bản với yêu cầu của môn học. Trước khi trả tiền, hỏi rõ giá từng cuốn và có chuyển khoản được không. Đi cùng bạn bè thì chia nhau mỗi người dò một đoạn phố rồi gặp lại ở đầu phố.
Mua ở nhiều hiệu, sách nằm rải rác trong nhiều túi mỏng. Trước khi về, gom lại, xin một túi dày hoặc thùng giấy nhỏ và nhờ buộc dây. Mua cả bộ sách dày thì hỏi cửa hàng có nhận gửi sách về nhà không.
Buộc chồng sách nặng lên xe máy
Sách là loại hàng nhỏ mà nặng. Giấy dồn chặt nên trọng lượng tập trung vào một khối, chồng cao chừng hai gang tay đã đủ làm xe khác hẳn khi phanh. Đặt sai chỗ, khối nặng ấy kéo lệch tay lái hoặc làm đầu xe nhẹ bẫng.
Chia nhỏ và bọc trước khi rời phố
- Chia thành hai, ba chồng vừa phải. Sách khổ to nằm dưới, sách nhỏ ở trên, gáy quay cùng một chiều.
- Buộc từng chồng theo hình chữ thập, lót miếng bìa cứng dưới dây để dây không cứa mép sách.
- Bọc ngoài một lớp túi ni lông nếu trời có vẻ mưa. Trên cầu Chương Dương hay cầu Long Biên, gió có thể tạt mưa ngang vào hàng chở trên xe.
Đặt ở đâu trên xe
Nguyên tắc: nặng thì đặt thấp, gần giữa xe, và không treo.
- Xe ga có sàn để chân phẳng: đặt chồng sách nằm trên sàn, dồn sát về phía yên. Cốp dưới yên dành cho chồng mỏng, miễn đóng cốp vẫn khít.
- Xe số: đặt chồng sách nằm phẳng trên yên sau hoặc giá chở hàng, buộc dây chun móc hai vòng chéo, lắc thử thấy không xê dịch mới đi.
- Không móc túi sách nặng vào móc treo hay tay lái. Quai túi giãn dần, túi đung đưa đập vào chân và kéo lệch hướng lái.
- Đừng để người ngồi sau ôm cả thùng sách. Hai tay bận thì không bám được khi xe phanh.
Cách giữ xe cân khi chở đồ nặng còn có trong bài phố Hàng Đồng mua lư hương, mâm đồng, áp dụng được cho cả sách.
Chạy về với một xe nặng hơn lúc đi
Xe chở sách cần quãng phanh dài hơn, nên nhả ga sớm trước đèn đỏ và bóp phanh từ từ. Lên dốc cầu, giữ ga đều. Qua gờ giảm tốc và đoạn lát đá trong phố cổ, đi chậm, giữ xe thẳng. Sau quãng đầu tiên, tấp vào chỗ được phép dừng, sờ lại dây buộc.
Một buổi điển hình cho sinh viên ở Gia Lâm: sáng thứ Ba qua cầu Chương Dương, gửi xe gần phố, đi bộ dò hết danh sách, gom sách thành hai chồng, ra Hồ Gươm ngồi nghỉ một lát rồi mới lấy xe, xếp sách lên sàn để chân và về trước giờ tan tầm.
Thuê xe cho buổi đi phố sách
Chưa có xe thì một chiếc xe ga sàn phẳng, cốp rộng như Honda Vision hay Air Blade hợp nhất để chở sách. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00; giá ngày xem tại bảng giá, còn đặt cọc và giao nhận xe thì xác nhận trực tiếp trước khi đặt.
Gói gọn lại: đi ngày thường, gửi xe ở điểm trông giữ rồi đi bộ, dò sách theo danh sách có sẵn, và đặt chồng sách thấp, chắc trên xe. Những điểm khác quanh hồ có ở chuyên mục phố cổ Hoàn Kiếm, còn các điểm đến khác trong thành phố ở mục du lịch Hà Nội bằng xe máy.