Lên phố Hàng Đồng mua đồ đồng thường là việc của cả nhà: sắm bộ đỉnh cho bàn thờ mới, thay chiếc lư hương đã xỉn màu, hay mua mâm đồng bày ngũ quả trước Tết. Chọn được món ưng ý mới là một nửa. Nửa còn lại là chở về bằng xe máy sao cho xe không chòng chành, đồ không móp, không trầy.
Phố Hàng Đồng mua đồ đồng gì: lư hương, mâm, đỉnh, chân nến
Hàng Đồng là một phố ngắn trong khu phố cổ Hoàn Kiếm, tên phố gắn với nghề làm và buôn đồ đồng từ xưa. Ngày nay không phải nhà nào cũng còn bán đồ đồng, nhưng vẫn có những cửa hàng bày kín lư hương, chân nến, hạc thờ, mâm bồng, mâm tròn, chuông và đồ phong thủy nhỏ, từ chiếc chén vừa lòng bàn tay đến bộ đỉnh cao gần ngang thắt lưng.
Phố bên cạnh bổ sung cho nhau. Hàng Quạt bán đồ thờ gỗ sơn son thếp vàng, cờ hội, câu đối, nên nhiều gia đình chọn đồ gỗ ở đó rồi sang Hàng Đồng chọn đồ đồng cho khớp màu. Hàng Mã bán vàng mã, đồ lễ, đèn theo mùa; xem thêm bài phố Hàng Mã ngoài mùa Tết bằng xe máy.
Chọn lư hương, mâm đồng cho bàn thờ
Đo bàn thờ trước khi ra phố
Lỗi hay gặp nhất là mua bộ đỉnh quá to so với bàn thờ căn hộ chung cư, đặt vào thì che ảnh thờ. Trước khi đi, đo chiều ngang, chiều sâu mặt bàn thờ và chụp vài tấm ảnh. Đến cửa hàng, đưa số đo cho chủ hàng, nhờ họ bày thử lư hương cạnh đôi chân nến hoặc đôi hạc để thấy tỷ lệ thật.
Mua theo bộ thì hỏi rõ bộ gồm những món nào. Bộ tam sự thường là lư hương ở giữa và hai cây chân nến hoặc hai con hạc; bộ ngũ sự có đủ cả chân nến lẫn hạc. Mỗi cửa hàng phối hơi khác, nên đếm từng món trước khi trả tiền.
Nhìn và cầm thử từng món
- Hỏi thẳng món đó đúc hay gò. Đồ đúc dày, nặng tay, hoa văn sắc; đồ gò mỏng, nhẹ, dễ móp hơn.
- Đặt lên mặt phẳng xem có cập kênh không. Nắp lư hương đậy khít; tai, chân, quai liền chắc, không có vết keo.
- Mâm đồng nhìn từ cạnh bên: vành tròn đều, mặt phẳng, không méo.
- Đồng vàng đánh bóng sáng nhưng dễ lưu dấu tay; đồng hun giả cổ trầm màu, ít lộ vết. Hỏi luôn cách lau chùi.
- Hỏi chất liệu là đồng hay hợp kim phủ màu đồng, làm ở đâu, và xin phiếu có tên cửa hàng.
Giá tùy kích thước, độ dày và hoa văn, nên hỏi theo món hoặc theo bộ, rồi so hai ba cửa hàng trước khi chốt.
Chèn lót đồ đồng trước khi rời cửa hàng
Khi thanh toán, nói ngay “tôi chở bằng xe máy”. Cửa hàng thường có sẵn hộp carton và xốp hơi, nhưng gói kỹ đến đâu là tùy bạn dặn.
- Tháo rời nắp lư hương, con nghê trên nắp, ống cắm nến; gói từng phần riêng để chúng không cọ vào nhau.
- Nhét giấy vào lòng lư hương, quấn xốp quanh tai và chân, chỗ dễ cong nhất khi xe xóc.
- Hạc thờ bọc riêng từng con, đặt nằm trong hộp, không dựng đứng.
- Mâm đồng đặt phẳng, kẹp giữa hai tấm bìa cứng; nhiều mâm thì lót giấy giữa từng chiếc.
- Chèn kín khoảng trống, bọc thêm túi nilon nếu trời có thể mưa, vì đồ đồng dính nước để lâu dễ ố.
Buộc đồ kim loại nặng lên xe máy cho xe cân
Nguyên tắc: đồ nặng phải thấp và gần giữa xe; dây buộc đi qua hộp, không siết thẳng lên đồ, vì dây căng làm móp vành mâm và trầy mặt đồ.
Xe ga có sàn để chân
Với Honda Vision hay Air Blade, sàn để chân là chỗ tốt nhất cho hộp nặng: thấp, nằm giữa hai bánh, xe vẫn cân khi vào cua. Lót khăn dưới đáy hộp cho khỏi trượt. Cốp dưới yên dành cho món nhỏ mà nặng như chuông, chén, chân nến đã tháo rời. Móc treo chỉ hợp túi nhẹ; đồ đồng treo vào móc hay tay lái sẽ đung đưa và kéo lệch tay lái.
Xe số và người ngồi sau
Xe số như Honda Wave không có sàn rộng, nên hộp đặt ở yên sau, buộc dây ràng chéo hai lần, siết xong lắc thử. Đồ nặng dồn phía sau làm đầu xe nhẹ đi, nên phanh sớm và đi chậm hơn bình thường. Người ngồi sau chỉ nên ôm hộp vừa phải mà vẫn ngồi vững. Không để hộp che gương, đèn hậu hay biển số; chạy vài chục mét rồi dừng kiểm tra dây một lần.
Cách chèn lót này cũng dùng được khi chở quà dễ vỡ, như trong bài mua quà lưu niệm ở phố cổ rồi chở về bằng xe máy.
Khi nào không nên tự chở
Bộ ngũ sự cỡ lớn, đôi hạc cao hay nhiều mâm một lúc thường vượt sức giữ cân của xe máy. Lúc đó, hỏi cửa hàng có nhận chuyển hàng về nhà không, hoặc gọi xe tải nhỏ; tự chở món nhỏ, món lớn để người chuyên chở.
Một tình huống quen ở Hà Nội: gia đình ở Long Biên sắm đồ thờ cho nhà mới, chở lư hương và đôi chân nến bằng xe ga, hộp đặt ở sàn để chân, qua cầu Chương Dương về nhà; đôi hạc cao thì nhờ cửa hàng chuyển sau. Trên cầu gió ngang khá mạnh, hộp càng thấp xe càng vững.
Gửi xe quanh Hàng Đồng
Phố hẹp, xe qua lại liên tục, đừng dừng giữa lòng đường để chất đồ. Gọn nhất là gửi xe ở bãi có người trông, đi bộ chọn đồ; thanh toán xong nhờ chủ hàng giữ đồ, lấy xe về đỗ sát lề vài phút để xếp. Cách tìm chỗ gửi có ở bài gửi xe máy trong ngõ phố cổ.
Sáng ngày thường phố thoáng hơn. Ngày rằm, mùng Một và cận Tết, khu Hàng Mã, Hàng Quạt đông người mua đồ lễ; tối cuối tuần một số phố quanh đó thuộc khu phố đi bộ, nên kiểm tra phân luồng trước. Xem thêm bài đi lễ rằm, mùng Một quanh Hồ Gươm.
Thuê xe để đi sắm đồ thờ
Thuê xe chỉ để đi mua đồ đồng thì chọn xe ga sàn phẳng như Honda Vision hoặc Air Blade, giá 200.000 đ/ngày; mức theo tuần, tháng có ở bảng giá thuê xe. Cửa hàng Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, điện thoại 0942 467 674. Mũ bảo hiểm, đặt cọc, giao xe thì hỏi cửa hàng khi đặt xe.
Về đến nhà, mở hộp kiểm tra ngay để còn kịp quay lại nếu có vết móp, lau bằng khăn mềm, khô. Các điểm khác trong khu này nằm ở chuyên mục phố cổ Hoàn Kiếm, còn điểm đến toàn thành phố ở mục du lịch Hà Nội bằng xe máy.