Ở phố, nhiều người trẻ ra khỏi nhà chỉ với chiếc điện thoại, gửi xe hay mua cốc trà đá đều quét mã. Nhưng nên mang tiền mặt khi đi ngoại thành bằng xe máy, vì không ít bãi gửi xe ở sân đình, gánh hàng ở chợ quê hay hộ làm nghề nhỏ trong làng có thể chưa nhận chuyển khoản, còn sóng điện thoại thì có lúc chập chờn. Bài này nói về những khoản nhỏ hay phải trả tận tay và cách cất tiền, điện thoại cho gọn khi dừng xe ở chợ, ở làng nghề.
Vì sao nên mang tiền mặt khi đi ngoại thành
Chuyển khoản đã phổ biến ở nhiều thị trấn ven quốc lộ. Vấn đề là bạn không biết trước nơi mình dừng có nhận hay không. Vài tình huống hay gặp:
- Người bán không có mã, hoặc có nhưng không tiện kiểm tra. Một cụ bán nước đầu làng, người trông xe tạm ngày hội, bà bán rau ở chợ phiên có thể chỉ muốn nhận tiền ngay trên tay.
- Sóng yếu đúng lúc cần trả. Ở bãi ven đê, chân núi hay giữa đồng, ứng dụng ngân hàng có thể quay mãi không xong, trong khi người phía sau đang chờ.
- Điện thoại cạn pin sau một ngày dùng bản đồ và chụp ảnh liên tục.
- Đông người, cần nhanh. Ngày hội làng, đưa tiền lẻ vừa đủ thì người trông xe đỡ vất vả.
Cách hợp lý là coi tiền lẻ là phương án chính cho các khoản nhỏ, còn chuyển khoản dùng khi nơi bán sẵn sàng nhận.
Tiền lẻ gửi xe ngoại thành: chợ, sân đình, bãi ngày hội
Khi thăm di tích hay làng nghề, xe thường được gửi ở điểm trông giữ gần cổng chợ, ở sân đình, sân chùa nếu nơi đó cho phép, hoặc ở bãi tạm mở trong ngày hội. Mỗi nơi một cách thu, nên trước khi dắt xe vào, hỏi thẳng người trông xe hai câu: gửi bao nhiêu và trả lúc gửi hay lúc lấy.
Vài thói quen giúp việc gửi xe gọn hơn:
- Đưa tiền vừa đủ hoặc gần đủ. Tờ tiền mệnh giá lớn có thể khó đổi, nhất là buổi sáng khi người trông xe chưa có sẵn tiền lẻ.
- Giữ vé cùng chỗ với tiền gửi xe, và chụp một tấm ảnh vé cùng vị trí xe. Có nơi phát vé giấy, có nơi chỉ ghi số hoặc nhớ mặt xe, nên ảnh chụp giúp bạn tìm lại xe nhanh hơn.
- Không để xe chỗ không người trông chỉ vì thiếu lẻ. Thà đổi tiền ở quán gần đó còn hơn dựng xe ven đường làng rồi đi xa.
Chọn gửi ở đầu làng hay chạy vào ngõ được nói kỹ trong bài gửi xe đầu làng hay chạy vào ngõ làng cổ.
Quán nước, hàng quà ven đường: trả gọn, khỏi chờ thối
Dọc đường đi Sơn Tây, Thanh Oai hay lên phía Sóc Sơn có nhiều quán nước chè, hàng bánh bên đường, rất hợp để nghỉ chân. Trả bằng tiền lẻ là gọn nhất; đi nhóm đông thì hỏi giá trước khi gọi.
Nếu quán có treo mã chuyển khoản và bạn muốn trả bằng điện thoại, chuyển xong hãy đưa màn hình cho chủ quán xem và chờ họ xác nhận đã nhận rồi mới đi. Nếu chủ quán nói muốn nhận tiền mặt, cứ vui vẻ trả tiền mặt, đừng nài. Chuyện ăn uống dọc đường, chọn quán ở thị trấn hay mang đồ ăn theo, có trong bài ăn trưa khi đi chơi ngoại thành bằng xe máy.
Lúc đổ xăng, có sẵn tiền mặt cũng đỡ loay hoay nếu mạng trục trặc; tốt nhất là đổ đầy bình từ phía Long Biên hoặc Gia Lâm trước khi ra khỏi phố.
Thanh toán ở làng nghề: hỏi trước, đếm rõ, giữ giấy ghi
Mua một chiếc lồng chim, vài món đồ gỗ hay gói bánh mang về là phần vui của chuyến đi, nhưng cách nhận tiền mỗi nhà một khác. Hộ làm nghề nhỏ có thể chỉ quen nhận tiền mặt, xưởng lớn hay cửa hàng bày bán có thể nhận chuyển khoản. Vì thế, hỏi “nhà mình có nhận chuyển khoản không” ngay khi bắt đầu chọn hàng, đừng đợi tới lúc gói xong mới hỏi.
Vài điều nên làm khi trả tiền ở làng nghề:
- Hỏi rõ giá trước khi người bán gói hàng, nhất là món làm theo yêu cầu hay món tính theo bộ.
- Đếm tiền trước mặt người bán, đưa từng tờ rõ ràng, nhận lại tiền thừa rồi mới cất.
- Nếu phải đặt trước một phần tiền để người làm nghề làm hàng, xin giấy ghi tay hoặc nhắn tin ghi rõ món hàng, số tiền đã đưa và ngày lấy.
- Không mặc cả gay gắt. Nhiều món là công sức cả ngày của người thợ; hỏi giá lịch sự, mua hay không đều cảm ơn.
Món cồng kềnh thì tính luôn chuyện chở về trước khi trả tiền: buộc chắc vào giá sau, không để quá khổ. Cách chở một món như vậy có trong bài làng lồng chim Canh Hoạch.
Lỡ hết tiền mặt giữa chừng thì hỏi người bán có nhận chuyển khoản không. Cây ATM thường ở thị trấn, khu đông dân; trong làng có thể không có, nên đừng trông vào việc rút tiền ở đó.
Chia tiền, cất điện thoại khi dừng xe ở chợ quê
Mang tiền mặt thì phải cất cho khéo, nhất là ở chợ phiên đông người hay ngõ làng chật. Cách chia đơn giản:
- Túi tiêu vặt: một ít tiền lẻ nhiều mệnh giá trong túi áo có khóa kéo hoặc túi đeo chéo để phía trước, dùng cho gửi xe, nước, quà vặt.
- Ví chính: phần còn lại cất sâu, ít mở, không rút ra giữa chợ để đếm.
- Tiền dự phòng: một khoản nhỏ để riêng, phòng khi rơi ví vẫn đủ đổ xăng về.
- Giấy tờ xe và giấy tờ thuê xe để riêng với tiền tiêu vặt, không cầm ra mỗi lần trả tiền.
Với điện thoại, khi dừng xe hãy tắt máy, rút chìa khóa hoặc khóa Smartkey, tháo điện thoại khỏi giá đỡ rồi mới xuống xe. Không để ví, điện thoại trong giỏ xe hay móc treo, và không cầm điện thoại hờ hững trên tay khi len qua lối chợ đông.
Trước khi xuất phát: kiểm nhanh một lượt
Trước khi đi, kiểm mấy việc:
- Đổi sẵn tiền lẻ ở phố, ví dụ khi mua chai nước ở cửa hàng tiện lợi.
- Sạc đầy điện thoại, mang thêm sạc dự phòng và tải bản đồ khu vực sẽ đến.
- Xem lại xăng, lốp; đi xa thì báo cửa hàng điểm đến dự định.
- Tính giờ về trước khi trời tối.
Nếu thuê xe ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở 09:00–21:00, không giao xe ngoài giờ), tiền cọc và cách thanh toán tiền thuê đều xác nhận trực tiếp với cửa hàng khi đặt xe; thời gian và chi phí giao nhận cũng xác nhận trước.
Kết lại
Một xấp tiền lẻ gọn gàng giúp gửi xe nhanh, trả tiền quán nước không phải chờ và mua đồ làng nghề rõ ràng. Hãy coi chuyển khoản là lựa chọn thêm, đừng là lựa chọn duy nhất. Các bài về làng nghề, di tích và cung đường quanh Hà Nội có trong chuyên mục ngoại thành Hà Nội, còn kinh nghiệm đi chơi chung nằm ở mục du lịch.