Muốn thấy Hồ Gươm buổi sáng sớm, lúc mặt hồ còn phủ hơi sương, Tháp Rùa chỉ là một bóng sẫm giữa nước và các nhóm tập thể dục đã kín bờ, bạn phải có mặt trước khi mặt trời lên. Xe máy giúp bạn kịp giờ đó, nhưng chuyến đi rạng sáng có vài chỗ vướng: cửa hàng thuê xe chưa mở, phần lớn điểm trông xe quanh hồ chưa có người, và đường vắng xe lại đầy người đi bộ băng qua. Bài này đi theo thứ tự một buổi sáng: chuẩn bị xe, chạy ra hồ, để xe, ngắm bình minh rồi ăn sáng.
Chuẩn bị từ hôm trước: nhận xe khi cửa hàng còn mở
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở từ 09:00 đến 21:00 và không giao xe ngoài khung giờ này. Muốn ra hồ lúc trời còn tối thì phải nhận xe từ chiều hoặc tối hôm trước, để xe ở chỗ lưu trú qua đêm. Nếu cần giao xe tận nơi, việc giao cũng chỉ diễn ra trong khung giờ mở cửa, thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận trước khi đặt.
Lúc nhận xe, kiểm tra những thứ cần khi trời còn nhá nhem:
- Đèn cốt, đèn hậu và xi nhan đều sáng, vì rạng sáng người đi bộ khó nhìn thấy bạn.
- Phanh trước, phanh sau ăn đều, vì quanh hồ phải giảm tốc liên tục.
- Đổ xăng từ tối, để sáng ra không phải vòng đi tìm cây xăng.
Hỏi nơi lưu trú mấy giờ được dắt xe ra, vì nhiều homestay khóa cửa đến một giờ nhất định. Xem thêm bài nhận xe buổi tối và trả xe sáng sớm.
Hồ Gươm buổi sáng sớm: chọn ngày và giờ xuất phát
Với người đi xe máy, ngày thường dễ hơn cuối tuần. Khi khu phố đi bộ quanh hồ hoạt động, các phố sát hồ dành cho người đi bộ và xe phải gửi ở vòng ngoài. Phạm vi phân luồng có thể thay đổi, nên xem thông báo trước hoặc đọc bài phố đi bộ Hồ Gươm cuối tuần, xe máy gửi ở đâu.
Giờ mặt trời mọc ở Hà Nội lệch nhiều giữa mùa hè và mùa đông. Xem giờ của đúng ngày trên ứng dụng thời tiết rồi tính ngược lại:
- Có mặt ở hồ trước đó chừng hai mươi đến ba mươi phút để tìm chỗ để xe và chọn góc đứng.
- Cộng thời gian chạy từ chỗ ở. Từ Long Biên qua cầu Chương Dương, đường rạng sáng thường thông thoáng.
- Cộng mười phút dắt xe, mặc áo khoác.
Sáng mùa đông nhiều sương có thể không thấy mặt trời, nhưng mặt hồ xám bạc và tiếng nhạc tập vọng lại vẫn đáng dậy sớm.
Đường quanh hồ rạng sáng: vắng xe nhưng nhiều người băng qua
Lúc trời tờ mờ, các phố Đinh Tiên Hoàng, Lê Thái Tổ, Hàng Khay vắng đến mức dễ khiến người lái tăng ga. Đó là cái bẫy lớn nhất. Đường vắng ô tô, nhưng người đi bộ liên tục băng qua giữa dãy nhà và bờ hồ: người chạy bộ đổi hướng, người lớn tuổi sang đường tới chỗ tập, người đeo tai nghe không nghe tiếng xe.
Vài nguyên tắc cho đoạn này:
- Đi thật chậm, đủ để dừng hẳn trong một hai mét.
- Bật đèn cốt, không bật pha để khỏi chói mắt người sang đường.
- Để ý mép vỉa hè. Một người đứng sát mép, mặt hướng ra hồ, gần như chắc chắn sắp bước xuống đường.
- Chậm hẳn ở các đầu phố đổ ra hồ, như chỗ Hàng Gai, Hàng Đào, Tràng Tiền gặp các phố ven hồ.
- Hạn chế bấm còi, tiếng còi bất ngờ dễ làm người già giật mình.
Rạng sáng cũng là giờ xe quét rác, xe tưới nước làm việc, xem bài gặp xe quét rác và xe tưới nước sáng sớm. Chạy một vòng chậm để định hướng rồi để xe, đừng chạy đi chạy lại quanh hồ.
Để xe khi phần lớn điểm trông xe chưa mở
Ban ngày quanh hồ có nhiều chỗ trông xe, nhưng lúc trời chưa sáng phần lớn chưa có người. Đừng vì thế mà dựng xe sát lan can bờ hồ hay trên vỉa hè: xe không người trông vừa dễ mất, vừa chắn lối người tập.
Vài cách thực tế:
- Ở phố cổ thì đi bộ ra hồ, để xe lại chỗ lưu trú cho chặng xa hơn trong ngày.
- Ăn sáng trước rồi mới dạo. Nhiều quán có chỗ dựng xe và người coi; hỏi chủ quán có cho để thêm một lúc không, đừng tự mặc định.
- Chờ điểm trông xe mở. Khi thấy chỗ trông xe đã có người, hỏi giá và giờ đóng cửa trước khi đưa xe, nhận vé và chụp lại vị trí.
Dù để ở đâu, khóa cổ, rút chìa và mang mũ bảo hiểm theo người. Các điểm gửi xe quanh hồ vào ban ngày được tổng hợp trong bài gửi xe quanh Hồ Gươm.
Ngắm bình minh và xem người tập thể dục
Mặt trời mọc ở phía đông, tức phía phố Đinh Tiên Hoàng, nên từ bờ Lê Thái Tổ nhìn sang sẽ thấy trời hửng sau dãy nhà và Tháp Rùa nổi thành bóng tối giữa hồ. Vị trí mặt trời lệch theo mùa, nên đi bộ dọc bờ tìm góc hợp. Khi trời đã sáng hẳn, cầu Thê Húc màu đỏ dẫn vào đền Ngọc Sơn là góc ảnh quen thuộc nhìn từ bờ.
Hấp dẫn không kém là con người: các cụ tập dưỡng sinh thành vòng tròn dưới gốc cây, nhóm nhảy theo nhạc ở khoảng sân rộng như vườn hoa trước tượng đài Lý Thái Tổ, người đánh cầu lông, đá cầu trên vỉa hè, và dòng người chạy bộ quanh hồ. Lúc trời vừa sáng là đông nhất, sau đó thưa dần.
Xem và chụp sao cho lịch sự:
- Hỏi trước khi chụp cận mặt ai đó. Chụp toàn cảnh từ xa thì thoải mái hơn.
- Đứng ra ngoài lề, không đi xuyên qua giữa một nhóm đang tập hay đứng chắn đường chạy.
- Muốn tập theo thì đứng ở hàng cuối và hỏi một câu, đừng chen vào giữa.
Ăn sáng quanh hồ trước khi phố đông
Các phố cổ phía bắc hồ và quanh Hàng Bông, Hàng Trống có đủ món quen: phở, bún, bánh cuốn, xôi, bánh mì và cà phê. Tôi không gợi ý quán cụ thể vì quán sáng hay nghỉ đột xuất. Chọn theo vài dấu hiệu: quán đông người địa phương, nồi nước dùng đang bốc hơi, và có chỗ dựng xe có người coi nếu bạn còn mang xe theo.
Vài quán cà phê quanh quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục có tầng trên nhìn ra hồ, nhưng không phải chỗ nào cũng mở từ tinh mơ. Muốn một vòng hồ thong thả hơn, xem bài đường vòng Hồ Gươm buổi sáng cho người đi xe máy.
Về trước giờ cao điểm
Khi người tập tản và cửa hàng kéo cửa, dòng xe đi làm dày lên. Về Long Biên sớm một chút thì cầu Chương Dương còn dễ chạy. Đi tiếp trong ngày thì kiểm tra lại vé và đồ trong cốp trước khi ra đường.
Một buổi sáng ở Hồ Gươm bằng xe máy gói gọn trong mấy việc: nhận xe từ hôm trước, chạy thật chậm vì người đi bộ, để xe ở chỗ có người coi, rồi đi bộ ngắm hồ và ăn sáng. Các bài khác về khu này nằm ở mục phố cổ Hoàn Kiếm, còn những hành trình quanh Hà Nội có ở trang du lịch bằng xe máy.