Giữa dãy hàng bánh kẹo, quán ăn và khách sạn nhỏ trên phố Hàng Buồm, số 22 rất dễ bị lướt qua nếu bạn đang mải nhìn biển báo và người đi bộ. Đó là Hội quán Quảng Đông Hàng Buồm, nơi sinh hoạt xưa của cộng đồng người Hoa gốc Quảng Đông trong phố cổ Hà Nội, nay mang tên Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm. Bài này dành cho người thích kiến trúc cổ và khách tự lái xe máy: đi vào thế nào, gửi xe ở đâu, nên xem gì.
Phần lịch sử dưới đây chỉ giữ những điểm mà nhiều báo và tài liệu giới thiệu cùng ghi nhận. Giờ mở cửa, vé và lịch triển lãm có thể thay đổi, nên xem thông báo mới nhất trước khi đi.
Hội quán Quảng Đông Hàng Buồm là công trình gì
Hội quán là nơi những người Hoa cùng quê lập ra để hội họp, thờ tự và giúp đỡ nhau làm ăn nơi đất khách. Ở số 22 Hàng Buồm, công trình còn được gọi là Việt Đông hội quán. Những điểm được nhiều nguồn trùng khớp:
- Thờ tự: hội quán vốn thờ Quan Công và Thiên Hậu, hai vị thần quen thuộc trong đời sống tín ngưỡng của người Hoa xa quê.
- Xếp hạng: di tích đã được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia từ năm 2007.
- Khoảng bốn mươi năm làm trường mẫu giáo: trong thời gian này, nhiều chi tiết kiến trúc cũ bị sửa chữa, che lấp.
- Tu bổ: sau khi trường chuyển đi, công trình được tu bổ từ khoảng cuối năm 2018 và hoàn thành khoảng cuối năm 2021, rồi mở cửa thành trung tâm văn hóa nghệ thuật, nơi tổ chức triển lãm và các hoạt động văn hóa.
Về năm dựng hội quán, các tài liệu đưa ra mốc khác nhau, nên bài không nêu con số. Nếu quan tâm, hãy đọc bảng giới thiệu đặt ngay tại di tích.
Đi xe máy tới số 22 Hàng Buồm
Từ tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, bạn qua cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên để sang khu phố cổ. Vào tới rìa phố cổ thì giảm tốc hẳn: Hàng Buồm hẹp, người đi bộ đông, xe giao hàng dừng đỗ liên tục.
Mấy lưu ý khi chạy vào khu này:
- Đặt điểm đến là chỗ gửi xe, không phải số nhà. Bản đồ điện thoại sẽ cố đưa bạn tới sát cửa, trong khi mục tiêu thật là một điểm trông giữ gần đó.
- Đọc biển ở đầu phố. Nhiều phố trong khu phố cổ tổ chức một chiều, hướng cho phép có thể khác gợi ý của bản đồ. Đừng đi ngược chiều dù chỉ một đoạn ngắn để tới cửa hội quán.
- Đi chậm ngang tốc độ người đi bộ khi qua đoạn có khách đứng chụp ảnh hay hàng quán bày sát mép đường.
Chọn giờ: tránh tối cuối tuần
Hàng Buồm cùng Mã Mây, Đào Duy Từ nằm trong nhóm phố từng được mở rộng làm không gian đi bộ tối cuối tuần. Theo báo chí đưa tin, từ ngày 1/7/2026 Hàng Buồm và Mã Mây còn thuộc khu vực lõi của đề án thí điểm vùng phát thải thấp ở phường Hoàn Kiếm, có khung giờ hạn chế xe vào cuối tuần. Khung giờ và loại xe bị hạn chế đã được điều chỉnh qua các phương án, nên trước khi đi vào tối thứ Sáu đến Chủ nhật, hãy xem thông báo mới nhất và tính chuyện gửi xe ở vành ngoài rồi đi bộ vào.
Với người đi xe máy, ban ngày các ngày trong tuần là lúc dễ chịu nhất: phố bớt chen, chỗ gửi còn trống, trong hội quán cũng yên tĩnh hơn.
Gửi xe gần hội quán: điểm trông giữ hợp lệ, có vé
Trước cửa số 22 không phải chỗ để dựng xe. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 ghi tại Điều 77 khoản 1 rằng “vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ”. Điều 18 khoản 4 còn liệt kê những nơi không được dừng xe, đỗ xe, trong đó có “bên trái đường một chiều” và vị trí song song cùng chiều với một xe khác đang dừng, đỗ trên đường. Trên một phố hẹp như Hàng Buồm, xe dựng tạm sát cửa vừa chắn lối người đi bộ, vừa làm tắc cả dòng xe.
Cách gửi gọn và an toàn:
- Chọn điểm trông giữ xe được phép, có người trông và có vé hoặc phiếu. Không gửi ở chỗ không ai nhận trách nhiệm.
- Hỏi giá và giờ đóng cửa trước khi đưa chìa, nhất là tối cuối tuần.
- Chụp ảnh vé và vị trí xe cùng biển hiệu gần đó, vì các ngõ trong phố cổ nhìn khá giống nhau.
- Khóa cổ, rút chìa, mang đồ giá trị theo người.
Bài này không nêu tên bãi hay mức thu cụ thể, vì các điểm trông giữ quanh phố cổ thay đổi theo thời điểm. Hội quán có nhận xe của khách hay không thì hỏi nhân viên tại cửa, đừng tự dắt xe vào sân.
Nên xem gì ở hội quán người Hoa này
Điều đầu tiên dễ nhận ra là khuôn viên rộng hơn hẳn những căn nhà ống hai bên phố, điều hiếm gặp giữa phố cổ. Một vài gợi ý để buổi xem có trọng tâm:
- Đọc bảng giới thiệu ở cửa để biết khu nào đang mở và đang có triển lãm gì.
- Tìm dấu vết tín ngưỡng gắn với Quan Công và Thiên Hậu, phần linh hồn của một hội quán người Hoa.
- So phần cũ với phần tu bổ. Biết công trình từng làm trường mẫu giáo nhiều năm, bạn sẽ để ý hơn tới những lớp sửa chữa và phục hồi.
- Xem triển lãm đang diễn ra. Chủ đề thay đổi theo từng đợt, nên xem trước để chọn ngày đi.
Từ đầu năm 2025, di tích 22 Hàng Buồm và ngôi nhà di sản 87 Mã Mây gần đó cùng bắt đầu thu phí tham quan. Mức vé và các trường hợp được miễn, giảm xem tại quầy hoặc thông báo chính thức.
Ứng xử khi vào thăm di tích
Hội quán vốn là nơi thờ tự của cộng đồng người Hoa, nên hãy ăn mặc kín đáo, cầm mũ bảo hiểm trên tay, nói nhỏ, và hỏi trước khi chụp ảnh bên trong. Không ngồi lên bậc thềm hay bệ đá cũ, không chạm vào hiện vật trưng bày.
Ghép một buổi quanh Hàng Buồm
Đã gửi xe một chỗ thì nên đi bộ nối các điểm gần nhau. Đền Bạch Mã nằm ngay trên phố Hàng Buồm, đường vào và cách đi lễ có ở bài đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm. Muốn xem tiếp các đình chùa nhỏ kẹp giữa phố buôn, bài đình Kim Ngân, đình Đồng Lạc, chùa Cầu Đông có sẵn lộ trình đi bộ. Nếu lỡ ở lại tới tối cuối tuần, cách gửi xe ngoài vùng đông người có trong bài chợ đêm phố cổ Hàng Đào – Đồng Xuân.
Cần xe cho buổi đi, bạn có thể thuê tại Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00. Nếu muốn giao xe tận nơi, thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận trước, chỉ trong giờ mở cửa; liên hệ 0942467674.
Các điểm khác trong khu phố cũ nằm ở mục phố cổ, còn những chuyến đi khắp Hà Nội bằng xe máy có trong chuyên mục du lịch.