Nhiều bạn học sinh, sinh viên thuê xe ở tiệm hỏi tôi di tích 5D Hàm Long nằm đâu và chạy xe máy vào đó thì để xe chỗ nào. Nơi này rất gần, chỉ vài phút xe từ Hồ Gươm. Nhưng phố Hàm Long nhỏ, tổ chức một chiều, ngôi nhà lại có mặt tiền khiêm tốn, nên đi quá hoặc đi hụt là chuyện thường. Dưới đây là những gì bạn cần biết trước khi lên xe.
Di tích 5D Hàm Long là gì
Ngôi nhà số 5D phố Hàm Long, khu Hoàn Kiếm, là nơi một nhóm hội viên tiên tiến của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Bắc Kỳ họp vào tháng 3/1929 để lập chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam. Trần Văn Cung được bầu làm bí thư; trong số những người có mặt có Ngô Gia Tự và Nguyễn Đức Cảnh. Từ hạt nhân đó, Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời tháng 6/1929, rồi năm 1930 các tổ chức cộng sản hợp nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ngôi nhà là di tích lịch sử cấp quốc gia, được giữ như một nhà lưu niệm gợi lại không khí thời hoạt động bí mật. Đừng hình dung một bảo tàng lớn nhiều tầng: đây là không gian nhỏ, xem kỹ chừng 30 đến 45 phút. Cái quý là được đứng trong đúng căn phòng gắn với một mốc lịch sử đã học trên lớp.
Chi bộ cộng sản đầu tiên Hàm Long: nên đọc gì trước
Hãy đọc lại phần bài học về Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và các tổ chức cộng sản ra đời năm 1929. Có nền đó, bạn sẽ hiểu vì sao một căn nhà nhỏ giữa khu dân cư đông lại được chọn làm nơi họp: kín đáo, dễ đến, dễ rời đi. Ngày họp cụ thể được các tài liệu ghi chưa hoàn toàn giống nhau, nên khi làm bài thu hoạch hãy theo thông tin trưng bày tại di tích và sách giáo khoa.
5D Hàm Long ở đâu và chạy từ Hồ Gươm thế nào
Phố Hàm Long nằm phía nam Hồ Gươm, nối phố Bà Triệu với ngã năm Lò Đúc – Hàn Thuyên, cắt ngang Hàng Bài và nút Ngô Quyền – Ngô Thì Nhậm. Từ bờ hồ tới đây chỉ chừng một, hai cây số tùy điểm xuất phát. Cách đi tôi hay chỉ cho khách:
- Từ khu phía nam hồ, quanh Hàng Khay, vào phố Bà Triệu theo hướng đi xuống phía nam.
- Chạy thẳng qua các nút Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, giữ tốc độ vừa phải vì xe dừng đỗ bất chợt trước cửa hàng.
- Gần tới Hàm Long thì chuyển làn sớm về phía cần rẽ, bật xi nhan trước vài chục mét.
- Nhìn biển ở đầu phố. Nếu biển không cho đi vào theo hướng của bạn, đừng đi ngược chiều dù một đoạn ngắn; chạy tiếp để bản đồ tính đường vòng, hoặc gửi xe rồi đi bộ vào.
- Vào phố thì chạy thật chậm, nhìn dãy số lẻ và biển di tích; ghim sẵn địa chỉ “5D Hàm Long, Hà Nội” trên bản đồ từ trước.
Ví dụ nhóm sinh viên lấy xe ở tiệm tôi tại Long Biên: qua cầu Chương Dương sang phía đông Hồ Gươm, mất chừng 15 đến 20 phút tùy giờ, rồi theo các bước trên. Tối thứ Sáu tới Chủ nhật, quanh hồ có phố đi bộ nên vài tuyến ven hồ không cho xe máy vào; bài cuối tuần phố đi bộ quanh Hồ Gươm, chạy xe tới bảo tàng khu trung tâm có cách vòng tránh.
Dừng xe trên phố nhỏ một chiều cho đúng cách
Hàm Long không rộng, vỉa hè là cửa nhà dân và cửa hàng, nên chỗ dừng xe cần tính trước. Nguyên tắc của tôi: không đỗ chắn cổng di tích, không chắn lối nhà người khác, không dừng giữa lòng đường để tra bản đồ.
- Dừng sát lề chỗ không vướng ai, tắt máy rồi hỏi người trông coi di tích xem có chỗ để xe tạm không.
- Nếu không có, chọn điểm trông giữ có người trông và vé xe trên phố lân cận, rồi đi bộ vài phút.
- Hỏi giá gửi trước, chụp ảnh vé và góc phố để lúc về khỏi nhầm.
- Khóa cổ xe, mang mũ theo người hoặc khóa mũ vào xe.
- Đi nhóm thì gửi chung một điểm, cử một người giữ vé.
Đi quá số nhà thì xử lý ra sao
Lỗi hay gặp nhất là mải nhìn số nhà rồi chạy quá. Tuyệt đối không quay đầu đi ngược chiều trên phố một chiều. Cứ chạy tới nút giao kế tiếp rồi vòng lại đúng chiều, hoặc gửi xe và đi bộ ngược lại. Chiều tan tầm, Bà Triệu và Hàng Bài khá đông, vòng lại mất thêm thời gian, nên đi buổi sáng nhẹ nhàng hơn.
Giờ thăm và cách ứng xử trong di tích
Tôi không nêu giờ mở cửa cụ thể, vì di tích nhỏ có thể nghỉ trưa, nghỉ một số ngày hoặc đổi lịch. Hãy kiểm tra thông tin từ đơn vị quản lý hoặc gọi hỏi trước; bài kiểm tra giờ, ngày nghỉ và địa chỉ bảo tàng trước khi chạy xe có danh sách việc cần dò.
Lớp học hoặc chi đoàn đi theo đoàn nên liên hệ trước để hỏi có người thuyết minh không và mỗi lượt vào được bao nhiêu người, vì trong nhà khá hẹp. Khi vào, mặc gọn gàng, nói nhỏ, không chạm vào hiện vật và hỏi trước khi chụp ảnh. Đây là nơi tưởng niệm, giữ trật tự là cách tôn trọng đơn giản nhất.
Ghép 5D Hàm Long với điểm khác trong một buổi
Thời gian tham quan ngắn nên dễ ghép thêm điểm cùng khu. Ngay trên phố Hàm Long, đoạn giao Ngô Thì Nhậm, là nhà thờ Hàm Long; ngắm kiến trúc từ bên ngoài và tránh làm ồn vào giờ lễ. Muốn đi tiếp chủ đề lịch sử cách mạng, xem bài đến Di tích Nhà tù Hỏa Lò bằng xe máy, chỉ cách vài con phố.
Lịch gợi ý: xuất phát sớm từ bờ hồ, ghé 5D Hàm Long trước khi phố đông, rồi sang Hỏa Lò hoặc xuống Trần Hưng Đạo theo bài Bảo tàng Biên phòng, chạy xe máy từ Hồ Gươm. Trưa ăn quanh Hàng Bài rồi về để tránh nắng. Nhóm nhiều xe nên đọc cách chọn điểm hẹn khi đi bảo tàng bằng nhiều xe máy để không ai lạc giữa các phố một chiều.
Chọn xe và chuẩn bị cho chặng nội thành ngắn
Chặng quanh Hoàn Kiếm ngắn, phố hẹp, dừng đỗ nhiều, nên xe nhỏ gọn là hợp nhất. Ở tiệm tôi, Honda Wave giá 150.000 đ/ngày, Honda Vision 200.000 đ/ngày. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, nên ai định đi sớm thì nhận xe từ chiều hôm trước. Cọc và giấy tờ cần mang sẽ xác nhận trực tiếp khi bạn gọi 0942 467 674.
Trước khi đi, kiểm tra phanh, đèn, xăng; mang bằng lái, đội mũ bảo hiểm cài quai và đặt điện thoại vào giá đỡ thay vì cầm tay.
Muốn tìm thêm điểm lịch sử để ghép vào cùng chuyến, xem mục bảo tàng Hà Nội và trang du lịch Hà Nội bằng xe máy.