Nhiều khách thuê xe đi ngang Nhà thờ Lớn, ngồi cà phê nhìn tháp chuông xong mới biết chỉ cách vài bước chân có đền Lý Quốc Sư, một nơi thờ tự có gốc từ thời Lý nằm lọt giữa dãy nhà phố. Cổng đền không lớn, mặt tiền chen giữa cửa hàng và quán xá, nên chạy xe qua rất dễ bỏ lỡ. Bài này nói ba việc: đi xe máy tới khu phố hẹp này ra sao, gửi xe ở đâu cho yên tâm, và vài điều nên biết về Thiền sư Nguyễn Minh Không trước khi bước vào.
Đền Lý Quốc Sư thờ ai và vì sao nằm giữa phố
Ngôi đền thờ Thiền sư Nguyễn Minh Không, vị cao tăng thời Lý. Theo các tư liệu lưu truyền, ông chữa khỏi căn bệnh lạ cho vua Lý Thần Tông, mà dân gian kể là chứng “hóa hổ”, nên được triều đình phong làm Quốc sư. Chữ “Lý Quốc Sư” trong tên đền, và cả tên con phố, bắt nguồn từ tước hiệu ấy. Ngôi đền còn được biết với tên chữ là chùa Lý Triều Quốc Sư; người Hà Nội gọi đền hay chùa đều có.
Khu đất quanh đây gắn với nhiều lớp lịch sử. Theo sử sách, Nhà thờ Lớn được dựng trên nền chùa Báo Thiên xưa, nên đi bộ từ nhà thờ sang đền là đi qua một vùng từng có nhiều công trình Phật giáo lớn của kinh thành Thăng Long. Hiểu chút bối cảnh này, bạn sẽ thấy cái cổng nhỏ chen giữa phố không hề lạc lõng.
Một điều nên biết: Thiền sư Minh Không còn được thờ ở nhiều nơi khác, như chùa Quán Sứ gần đó hay đền Thánh Nguyễn ở quê ông tại Ninh Bình. Đây là một vị được tôn kính rộng, không chỉ ở riêng con phố này.
Đường xe máy tới phố Lý Quốc Sư
Phố Lý Quốc Sư nằm trong phường Hoàn Kiếm, nối khu Nhà thờ Lớn lên phía phố Hàng Bông. Ngôi đền ở khoảng giữa phố, tìm trên bản đồ theo tên chùa Lý Triều Quốc Sư là ra. Các phố quanh đây như Nhà Chung, Nhà Thờ, Ấu Triệu, Chân Cầm đều hẹp, nhiều đoạn một chiều, vỉa hè kín bàn ghế quán xá.
Cách đi tôi hay dặn khách:
- Chọn một trục lớn để tới gần, như Hàng Bông, Hàng Trống hoặc Lê Thái Tổ bên hồ Hoàn Kiếm, thay vì theo bản đồ luồn từng ngõ nhỏ.
- Đặt đích đến là chỗ gửi xe, không phải cổng đền. Phố Lý Quốc Sư hẹp và đông khách đi bộ, chạy xe tới tận cổng rồi mới tìm chỗ dựng là cách nhanh nhất để kẹt giữa phố.
- Đọc biển báo ở đầu mỗi phố. Phố cổ có đoạn một chiều, có đoạn hạn chế xe máy theo giờ hoặc vào các tối cuối tuần. Gặp biển cấm thì vòng ra trục khác, không lách. Bài biển báo cấm xe máy hay gặp khi đi phố cổ giải thích kỹ từng loại.
Người ở Long Biên vào phố cổ có thể đi cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên, rồi theo các trục quanh hồ để tới khu Nhà thờ. Khung giờ dễ chạy nhất là giữa buổi sáng ngày thường. Chiều tối và cuối tuần, cả khu đông lên rõ, như đã nói trong bài chạy xe máy trong phố cổ giờ nào nên tránh.
Gửi xe đền Lý Quốc Sư: chỗ có người trông rồi đi bộ vào
Tôi không giới thiệu một bãi cụ thể nào quanh đền, vì chỗ trông xe quanh phố cổ thay đổi theo giờ và theo mùa. Nguyên tắc thì không đổi:
- Chỉ gửi ở nơi có người trông và có vé xe. Hỏi giá trước khi đưa xe, trả theo mức nơi đó niêm yết.
- Không dựng xe trước cổng đền hay trên vỉa hè hẹp. Lối vào đền chật, xe dựng ở đó chắn lối khách và dễ bị nhắc dời.
- Hỏi giờ chỗ gửi đóng cửa nếu bạn định đi tiếp ăn tối quanh Nhà thờ Lớn hay Hàng Bông.
- Khóa cổ, rút chìa, chụp ảnh vé và vị trí xe. Phố cổ nhiều bãi na ná nhau, chụp lại tên phố đỡ phải đi tìm.
Gửi xe một lần cho cả buổi rồi đi bộ là cách hợp nhất. Từ chỗ gửi tới đền chỉ vài phút, và cùng chuyến đó bạn ghé luôn Nhà thờ Lớn, dạo Hàng Trống ra hồ Hoàn Kiếm. Cách vào khu Nhà thờ và chỗ dựng xe quanh đó có trong bài đến Nhà thờ Lớn Hà Nội bằng xe máy.
Vào thăm đền: giữ lễ và để ý giờ
Đền trước hết là nơi thờ tự có người hương khói hằng ngày, không vận hành như một điểm tham quan lớn. Giờ đóng mở cửa do nhà đền tự sắp xếp, có thể thay đổi theo ngày rằm, mùng một hay dịp lễ, nên nếu đi vào sáng sớm hoặc tối muộn, hãy hỏi người trông đền khi tới.
Vài điều nên giữ khi vào:
- Ăn mặc kín đáo, tháo mũ bảo hiểm và kính râm trước khi vào sân trong.
- Nói nhỏ, đi nhẹ, nhất là khi có người đang lễ. Ngày rằm, mùng một, sân đền khá chật.
- Hỏi trước khi chụp ảnh ở gian thờ chính; ngoài sân thì thoải mái hơn.
- Không mang đồ ăn, đồ uống vào khu thờ tự.
Nên dành khoảng ba mươi phút để xem gian thờ, cổng, các hoành phi câu đối và ngồi lại một lúc. Không gian đền nhỏ nhưng tách hẳn khỏi tiếng xe ngoài phố, rất hợp cho một quãng nghỉ giữa buổi dạo phố cổ.
Ghép đền Lý Quốc Sư vào một buổi dạo phố cổ
Đền nằm ở vị trí rất thuận để nối các điểm khác bằng đôi chân sau khi đã gửi xe:
- Nhà thờ Lớn ở ngay đầu phố, vài phút đi bộ.
- Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn theo phố Hàng Trống ra phía hồ.
- Đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, xa hơn một chút về phía bắc phố cổ; nếu muốn ghé, nên đi bộ hoặc lấy xe đi một chặng rồi gửi lại, xem bài đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm.
Một buổi gợi ý: gửi xe gần Hàng Trống giữa buổi sáng, thăm đền Lý Quốc Sư, sang Nhà thờ Lớn, ăn trưa quanh đó rồi đi bộ ra hồ. Đầu giờ chiều quay lại lấy xe, tránh được dòng người đông lên vào buổi tối.
Lấy xe từ Long Biên
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở từ 09:00 đến 21:00. Nếu muốn có mặt ở phố cổ từ sáng sớm, nhận xe từ chiều hôm trước. Giao xe tận nơi cũng chỉ trong khung giờ đó, thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận trước khi đặt. Với khu phố hẹp như thế này, một chiếc xe ga nhỏ gọn hoặc xe số nhẹ sẽ dễ dắt và dễ xoay hơn xe lớn.
Đền Lý Quốc Sư là kiểu điểm đến nhỏ mà đáng: đến bằng xe máy, gửi xe cẩn thận ở chỗ có người trông, rồi đi bộ vào thăm thong thả. Các bài về di tích và bảo tàng khác nằm ở mục bảo tàng Hà Nội, còn các lộ trình khác có ở trang du lịch Hà Nội bằng xe máy.