Nhiều người biết Hồ Tây qua đường Thanh Niên hay Quảng Bá, ít ai để ý góc nhỏ nơi có làng Trích Sài chùa Thiên Niên nằm sau dãy phố phía Bưởi. Đây từng là vùng đất làng nghề nổi tiếng, nay là cụm phố nhỏ yên tĩnh nhìn ra mặt nước, nơi buổi chiều vẫn giữ được nếp cũ hiếm hoi của khu ven hồ. Bài viết này gợi ý cách vào Trích Sài, chuyện nghề dệt lĩnh xưa và vài quán cà phê đáng ngồi.
Làng Trích Sài chùa Thiên Niên: tìm đường vào thế nào
Chùa Thiên Niên nằm trong con phố Trích Sài, rẽ từ Thụy Khuê, đoạn gần ngã tư Bưởi. Từ đường Thanh Niên, chạy lên Nghi Tàm, quẹo vào Thụy Khuê theo hướng Bưởi rồi để ý biển rẽ; con phố nhỏ này lắt lét một chút nhưng dễ đi, mặt đường hẹp và có đoạn dốc nhẹ. Ghé chùa nên đi buổi sáng, khi sân chùa thoáng đãng, hương khói còn nhẹ, các cụ trong xóm vẫn ra ngồi kể chuyện đầu phố.
Chùa thờ thánh nữ Thiên Niên, gắn với truyền thuyết về người con gái từng truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm và dệt lụa cho dân vùng ven hồ. Nhờ vậy mà vùng Trích Sài xưa nổi tiếng khắp kinh thành về nghề dệt. Sân chùa hiện còn giữ vài tán cổ thụ, có góc nhìn ra mặt nước Hồ Tây không bị nhà che, hiếm thấy ở khu đông đúc như hiện nay.
Dệt lĩnh Trích Sài: nghề còn trong phố
Người lớn tuổi kể lại rằng dệt lĩnh Trích Sài từng làm nên tên tuổi của cả một vùng, sản phẩm lĩnh mềm, màu bền, dành để may khăn vấn, áo dài và phẩm phục. Nghề thịnh suốt nhiều thế kỷ, rồi dần nhường chỗ khi hàng dệt công nghiệp lên ngôi. Ngày nay vài hộ trong phố vẫn còn giữ khung cửi và mảnh vườn dâu nhỏ làm kỷ niệm, chủ yếu cho khách ngắm lại dáng nghề một thời.
Hàng lĩnh thật dệt tay sờ mềm, màu ngả trầm theo năm tháng, khác hẳn hàng in công nghiệp. Xưa kia dân buôn từ nơi khác ngược lên lấy hàng ở chợ Bưởi sát vùng này vì tin tay nghề nơi đây, nên chợ từng là đầu mối buôn lụa của cả phía tây thành phố. Đi chậm qua các đoạn phố nhỏ quanh Trích Sài, du khách vẫn nhận ra vết tích của một làng nghề: bậc thềm cao, ngõ ôm, mái ngói rêu và vài tấm biển gỗ viết chữ nho.
Quán cà phê phố Trích Sài: chọn chỗ nhìn hồ
Điểm khiến khách trẻ tìm đến là dãy quán cà phê phố Trích Sài nằm ven mặt nước. Cuối phố có vài quán với sân gỗ nhìn thẳng ra Hồ Tây, chiều ngồi thấy nắng đổ mảng vàng trên mặt hồ và hàng tre ven bờ. So với các quán ở Quảng Bá hay đường Thanh Niên, quán ở đây nhỏ hơn, vắng hơn, hợp người muốn ngồi lâu với sách hoặc chuyện trò cùng bạn.
Buổi đẹp nhất để đến là 15 giờ đến 17 giờ chiều cuối tuần, khi nắng nghiêng và gió hồ còn mát. Nên ghé chùa trước, uống nước quán sau, tổng thời gian một buổi là vừa. Sau khi uống cà phê, có thể ăn nhẹ ở các quán bún, ốc nhỏ ven Thụy Khuê, món ăn khu này giữ đúng kiểu quán xá dân dã lâu đời. Cuối phố có bãi gửi xe nhỏ; nếu bãi kín, để xe ở các ngõ bên cạnh rồi đi bộ vào cũng chỉ mất vài phút.
Phía Bưởi Hồ Tây đi xe máy: cung đường gợi ý
Nói đến phía Bưởi Hồ Tây đi xe máy, người Hà Nội thường nghĩ ngay cung đường từ ngã tư Bưởi men Thụy Khuê lên Nghi Tàm. Cung này có mặt đường bằng, ít dốc, hai bên là hàng sậu già và đoạn nhìn ra hồ thoáng đẹp. Rẽ vào Trích Sài ở giữa cung, ghé chùa, ra quán cà phê rồi tiếp tục vòng lên Quảng An, Xuân La là một vòng chiều hoàn chỉnh.
Ai đi từ phía Long Biên, sang cầu Nhật Tân rồi xuôi Âu Cơ về Bưởi là tiện, vừa chạy được trọn ven hồ phía bắc trước khi vào Trích Sài. Lưu ý nhỏ: đoạn Thụy Khuê giờ tan tầm có ô tô đỗ dày, giữ khoảng cách và chạy đều ga. Cuối tuần có các nhóm xe đạp dạo hồ, tránh bấm còi to. Chạy về tối nên bật đèn sớm, vì ánh đèn đoạn ven hồ thưa.
Ghép Trích Sài vào một vòng Hồ Tây
Trích Sài hợp để làm chặng đầu hoặc chặng cuối của một vòng du lịch Hồ Tây. Xuất phát từ Trích Sài, chạy lên Nghi Tàm ngắm các biệt thự cổ, vòng qua chùa Trấn Vũ, bãi tắm Trúc Bạch, rồi kết thúc ở Quảng Bá đón hoàng hôn. Ngược lại, ai ở xa có thể xem thêm các điểm đến khác quanh Hà Nội trong chuyên mục du lịch Hà Nội để ghép vào cùng một ngày đi.
Mùa đẹp nhất để đi Trích Sài là mùa thu và cuối hạ, khi gió hồ còn mát và nắng chiều vàng. Mùa đông khu này se lạnh, ngồi quán nhìn mây thấp trôi qua mặt hồ cũng là một trải nghiệm, chỉ cần áo ấm, khăn gió và chiếc xe đủ sức nổ sớm. Những ngày mưa nhỏ, phố vắng hẳn, hợp người thích chụp ảnh tĩnh vật hoặc đơn giản là ngồi nghe mưa rơi trên mái. Nếu ghé vào cuối tuần, nên đến trước 16 giờ để còn kịp ánh nắng đẹp nhất trong ngày.
Một buổi chiều ở Trích Sài không cần vội, vì đúng cái chất của khu phố này là chậm. Để buổi đi thoải mái trọn vẹn, chiếc xe máy phải dễ nổ, êm máy và đủ xăng. Nếu bạn cần thuê một chiếc xe máy ổn cho các vòng chạy quanh Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú nhận đặt xe tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, mở cửa từ 09:00 - 21:00, điện thoại 0942 467 674.