Đường ra làng hương Quảng Phú Cầu xe máy chạy từ nội thành chừng một tiếng, làng thuộc huyện Ứng Hòa, phía nam Hà Nội, nổi tiếng với những sân phơi tăm hương đỏ hồng trải dài ven đường. Ai từng xem ảnh những sân hương nhuộm màu trên mạng thường tò mò không biết làng ở đâu, đi lúc nào cho đẹp; bài viết này xếp trình tự một buổi đi: tính cung đường, giờ nên đến, chỗ dừng xe gọn trên đường làng hẹp.
Làng hương Quảng Phú Cầu xe máy: cung đường về phía nam
Cung quen để tới làng tăm hương Quảng Phú Cầu Ứng Hòa là theo trục quốc lộ phía nam, qua Thường Tín, tới địa bàn Ứng Hòa rồi rẽ theo biển chỉ dẫn vào đường huyện dẫn về xã; quãng đường tính từ trung tâm Hà Nội khoảng bốn mươi cây số. Đường lớn gần hết chặng, đoạn cuối là đường liên xã và ngõ làng nhỏ; sát làng, hai bên đường đã thấy các sạp phơi hương ven tường, khoanh vùng nên giảm tốc ngay từ đây.
Kinh nghiệm đi Ứng Hòa bằng xe máy là xuất phát sớm để kịp sáng, khi nắng vừa lên cho sân hương ráo đẹp mà chưa gắt. Mang theo nước, đội mũ kín; mùa đông hay sương muối thì sân phơi ít, muốn chụp ảnh đẹp nên đi giữa mùa khô hanh. Cuối tuần đường về đông, tính giờ rời làng trước ba giờ chiều.
Người đi cùng gia đình có em nhỏ nên tính dừng nghỉ giữa chặng ở đoạn có quán ven quốc lộ; chặng bốn mươi cây số tuy không xa nhưng với người mới chạy đường dài thì nên chia đôi quãng. Xe trước khi đi kiểm tra lốp, phanh, đèn; gương chỉnh lại cho thấy rõ phía sau vì đoạn về có nhiều xe tải.
Chỗ để xe: làng quen khách tới chụp ảnh, nhiều nhà làm hương có sân rộng cho khách dựng xe vào thăm. Đường làng hẹp chỉ vừa một xe máy và người đi bộ, không chạy sâu vào ngõ nhỏ; để xe ở đầu làng hoặc theo chỉ dẫn của dân rồi bộ hành vào là chủ động hơn.
Giờ nên đi và sân phơi hương đẹp lúc nào
Hương phơi phụ thuộc thời tiết: nắng to, trời hanh thì các sân trải tăm hương dày và màu lên rõ. Buổi sáng từ chín giờ đến mười một giờ là lúc nắng xiên, màu hồng đỏ đẹp nhất cho ảnh; chiều muộn sân đã gom, một số nhà chuyển sang bó hương. Ngày mưa hoặc sau mưa, sân ướt, thợ gom hàng vào hiên, cảnh sẽ khác hẳn kế hoạch của bạn.
Nếu muốn hiểu trọn nghề, hãy đi vào các xưởng nhỏ: bông bời lời sau thu hoạch được phơi khô, nhuộm màu thành các bó đỏ, vàng, rồi thợ xé bông ra quấn quanh tăm tre, sau đó mới đem hong nắng. Mỗi bàn tay làm được rất nhiều tăm một ngày; xem một lúc bạn sẽ hiểu vì sao làng này cung hương cho khắp các tỉnh.
Với người đi xem nghề chứ không chỉ chụp ảnh, cứ hỏi han các nhà đang làm: thợ pha bông, nhúng nhuộm màu, đóng tăm rồi đem phơi. Xin phép trước khi chụp, không giẫm lên sân hương; đây là hàng của nhà, khách giữ phép thì làng vẫn mở cửa cho những đoàn sau.
Mua hương ở làng cũng dễ: các nhà bán tăm hương theo bó, màu hồng vàng đóng gọn; mua làm quà thì chọn bó khô, cầm chắc tay, mùi thơm nhẹ chứ không nồng. Chở về trên xe máy, bó hương dài nên buộc dọc theo thân xe hoặc kẹp gọn giữa hai gói hành lý, cuộn màng kín để mùi không ám lên quần áo và mũ bảo hiểm.
Đường làng hẹp: chạy xe và dừng xe thế nào cho gọn
Đường làng ở đây nhỏ, có đoạn chỉ rộng hơn một xe máy, hai bên là tường nhà và sạp hương; chạy chậm, bóp còi nhẹ ở khúc khuỷu, nhường người đi bộ và trẻ nhỏ. Vào mùa phơi, một số sân trải ra sát mép đường, giữ bánh xe khỏi lăn lên mép sân. Gặp đoàn xe nhóm, nên để một người xuống bộ chỉ dẫn, các xe lùi về chỗ rộng trước khi quay đầu.
Trước khi rời xe, khóa cổ, rút chìa; đồ giá trị đem theo người. Quán nước đầu làng có ghế ngồi, gửi xe cạnh đó rồi đi bộ vào cũng là cách hay: vừa an toàn, vừa xem dọc đường trọn hơn. Kiểm tra xăng tại trạm ven quốc lộ trước khi rẽ vào đường huyện.
Người trong làng thân thiện với khách giữ phép: muốn vào sâu xem xưởng, hỏi nhà trước; nhiều cụ còn ngồi kể chuyện nghề hương bao đời. Nếu đi cùng em nhỏ, dặn trẻ không sả chân lên sân hương đang phơi; giữ nếp giúp lần sau dân vẫn vui vẻ đón khách.
Ghép thêm điểm quanh Ứng Hòa và đường về
Quanh Ứng Hòa có thêm chùa cổ và các làng nghề khác, ghép vào cùng buổi là vừa sức; xem thêm các bài trong chuyên mục ngoại thành Hà Nội để chọn chặng ghép, hoặc tham khảo một điểm đến khác và chuyên mục du lịch Hà Nội cho trọn buổi. Ai thích chụp ảnh nên ghép thêm ruộng và đường đê gần đó, chiều ánh sáng mềm hơn lúc trưa.
Đường về chạy lại trục quốc lộ, chú ý xe tải và xe khách dày vào buổi chiều. Ghé quán cơm huyện ăn nhẹ trước khi lên chặng dài; món đồng quê đơn giản mà no lâu. Về tới nội thành, chạy chậm qua các ngõ nhỏ, quần áo còn ám mùi hương thì giặt riêng ngay tối về.
Một buổi ở Quảng Phú Cầu cho bạn thấy trọn một làng hương còn làm nghề thật, nhưng chặng bốn mươi cây số đòi hỏi chiếc xe khỏe và người lái tỉnh táo. Nếu bạn cần thuê xe máy cho các chuyến về làng nghề quanh Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú nhận đặt xe tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, mở cửa từ 09:00 - 21:00, điện thoại 0942 467 674.