Mỗi năm Hồ Tây chỉ có vài tuần mùa sen, và trong vài tuần ấy, mỗi ngày chỉ có vài tiếng buổi sáng là sen đẹp. Vì thế đi xe máy ngắm sen Hồ Tây là chuyện của giờ giấc trước khi là chuyện của đường đi: dậy lúc năm giờ, có mặt ở đầm trước khi nắng lên, rồi mới tính chuyện gửi xe ở đâu và mua trà sen thế nào. Bài này nói về mùa sen, lý do phải đi sớm, các đầm nằm quanh khu nào của hồ, cách chạy xe tới và cách ngắm sen mà không làm hỏng đầm của người trồng.
Mùa sen Hồ Tây tháng mấy: ngắn và lệch theo thời tiết
Sen Hồ Tây là giống sen bách diệp nhiều cánh, bông to, thơm đậm, khác sen thường ở các đầm ngoại thành. Theo người trồng và các bài viết hằng năm, sen bắt đầu nở từ cuối tháng Năm, rộ nhất trong tháng Sáu, kéo sang đầu tháng Bảy rồi thưa dần; sang tháng Tám chỉ còn những đợt hoa cuối. Mỗi năm lệch nhau một hai tuần tuỳ nắng mưa, nên trước khi đi, hãy xem ảnh người khác mới đăng vài ngày trước, hoặc gọi hỏi một đầm bất kỳ.
Diện tích đầm sen quanh hồ đã thu hẹp nhiều so với xưa, phần còn lại tập trung ở khu Quảng Bá, Quảng An ở phía đông bắc hồ, gần Phủ Tây Hồ, cùng vài đầm nhỏ phía Nhật Tân, Tứ Liên. Nhiều đầm nay là điểm chụp ảnh có thu vé, có cầu tre ra giữa đầm, cho thuê áo dài và thuyền nhỏ; giá tuỳ đầm và tuỳ dịch vụ, hỏi trước ở cổng.
Vì sao phải đi sáng sớm
Sen nở từ đêm, đẹp nhất lúc tinh mơ khi cánh còn khép hờ và sương còn đọng; tới chừng tám, chín giờ hoa đã mở hết, nắng lên là cánh mềm xuống và chiều thì khép lại. Người trồng hái sen từ bốn năm giờ sáng để kịp ướp trà, nên tới sáu giờ bạn còn gặp cảnh thuyền hái sen, tới tám giờ chỉ còn đầm và người chụp ảnh. Trời sớm cũng mát, đường quanh hồ vắng, chạy xe nhẹ nhàng hơn hẳn giữa buổi. Khung đẹp nhất là từ năm rưỡi đến bảy giờ, chụp xong tám giờ về ăn sáng là vừa.
Cuối tuần giữa mùa, các đầm có tiếng đông từ sáu giờ; ngày thường thưa hơn nhiều. Nếu chỉ cần ngắm và hít thở, một buổi sáng thứ Ba, thứ Tư là lựa chọn nhàn nhất.
Đi xe máy ngắm sen Hồ Tây: đường tới và gửi xe
Từ cửa hàng ở Long Biên, chạy qua cầu Chương Dương, theo Yên Phụ lên Nghi Tàm, Âu Cơ, rồi rẽ vào Xuân Diệu hoặc Đặng Thai Mai về phía Quảng An, Quảng Bá; các đầm nằm cuối những ngõ nhỏ có biển chỉ dẫn, đường ngõ hẹp và đoạn ven đầm thường là bê tông hoặc đất, trơn sau mưa. Từ trung tâm, đi đường Thanh Niên rồi vòng theo bờ hồ phía Quảng An cũng tới. Sáng sớm đường vắng nhưng tối, bật đèn và chạy chậm trong ngõ, vì người hái sen và xe chở hoa ra vào cùng giờ.
Gửi xe ngay tại đầm, chủ đầm có chỗ trông với phí riêng, hoặc gửi ở đầu ngõ nếu đầm đông; không dựng xe trên bờ đầm chắn lối đi và lối thuyền. Đường vào một đầm quen thuộc và chỗ gửi được nói ở bài đến Đầm Sen Tây Hồ bằng xe máy: gửi xe và đường đi, còn những đoạn ngõ cần cẩn thận ở bài những lưu ý khi chạy xe quanh Đầm Sen Tây Hồ.
Ngắm, chụp và mua trà sen mà không làm hỏng đầm
Đầm sen là ruộng của người trồng, không phải công viên. Đi đúng lối chủ đầm chỉ, đứng trên cầu tre hoặc bờ, không lội xuống bùn, không với tay bẻ hoa hay ngắt lá, không ngồi lên bờ đầm làm sạt. Muốn chụp cận bông sen thì mua một bó của người bán ở cổng, vừa được hoa đẹp vừa không ai phiền. Xin phép trước khi chụp người hái sen, và đừng bay thiết bị bay trên đầm nếu chủ không đồng ý.
Trà sen Tây Hồ có hai loại hay gặp: trà ướp trong bông, hay gọi là sen xổi, mua về uống trong vài ngày, và trà ướp gạo sen nhiều lượt, công phu, đắt hơn nhiều, bán theo lạng. Hỏi rõ loại và giá trước khi mua, mua ở nhà có xưởng ướp ngay cạnh đầm thì yên tâm hơn hàng bày ven đường. Chở trà về để trong cốp, tránh nắng, bó sen đặt nằm trên sàn xe ga chèn hai bên cho khỏi gãy.
Ghép sáng sớm Hồ Tây thành một buổi trọn vẹn
Ngắm sen xong khoảng bảy rưỡi, phủ Tây Hồ ở ngay gần là điểm ghé tự nhiên, lúc đó còn vắng; đường đi và chỗ gửi xe có ở bài đến Phủ Tây Hồ bằng xe máy: gửi xe và đường đi. Ai dậy được sớm hơn nữa có thể ghé chợ hoa Quảng Bá họp từ nửa đêm tới sáng, mua hoa rồi mới sang đầm sen, như bài chợ hoa đêm Quảng Bá bằng xe máy: giờ đi và chỗ gửi xe gợi ý.
Sau đó ăn sáng, uống cà phê ven hồ trên Xuân Diệu hoặc Quảng An, rồi chạy nốt một vòng hồ khi nắng chưa gắt; tuyến và điểm dừng có ở bài chạy xe quanh Hồ Tây sáng sớm: tuyến và điểm dừng. Mùa sen trùng mùa nắng nóng, nên về trước mười giờ, và nhớ xăng từ tối hôm trước để không phải tìm cây xăng lúc năm giờ sáng. Các bài khác về khu này nằm ở chuyên mục Hồ Tây, còn điểm đến toàn thành phố ở mục du lịch.