Trời Hà Nội vừa chớm se lạnh là nhiều người rủ nhau đi ăn ốc Hồ Tây: buổi sáng một bát bún ốc chua thanh, chiều tối một đĩa ốc luộc chấm nước mắm gừng. Đi bằng xe máy là tiện nhất, nhưng vỉa hè ven hồ hẹp, quán đông theo giờ và chỗ dừng xe nhiều khi chỉ vừa một hàng. Ba việc nên biết trước: món nào nên thử, giờ nào quán thường đông, dừng xe thế nào cho gọn.
Vì sao ăn ốc Hồ Tây thành một thú riêng của người Hà Nội
Con ốc vốn quen thuộc trong bữa ăn của các làng ven hồ. Bún ốc Hồ Tây gắn với xóm Quảng Khánh ở khu Quảng An, sát Phủ Tây Hồ; người lớn tuổi trong xóm vẫn kể bún ngon là nhờ ốc tươi và tay nấu nước dùng. Bây giờ ốc bán ở quán phần lớn được nhập từ nơi khác chứ không còn vớt dưới hồ, nhưng cách nấu, cách ăn vẫn giữ nếp cũ.
Với khách du lịch, ngồi ghế nhựa thấp bên hồ khều ốc là cách nhanh nhất để thấy nhịp ăn vặt rất Hà Nội. Người Hà Nội coi ốc là món của mùa thu và mùa đông, khi gió hồ bắt đầu lạnh.
Bún ốc Hồ Tây: ăn nóng hay ăn nguội
Bún ốc nóng
Bát bún ốc nóng có nước dùng chua thanh nhờ giấm bỗng và cà chua, ốc luộc chín được khều sẵn thả vào, rắc hành lá. Đi kèm là đĩa rau sống, thường có tía tô, kinh giới, rau muống chẻ. Nhiều hàng bán thêm đậu rán hoặc giò để gọi kèm. Nếm nước dùng trước rồi mới thêm chanh, ớt cho vừa miệng.
Bún ốc nguội
Bún ốc nguội là kiểu ăn chấm: bún một đĩa, ốc một bát, nước chấm trong, chua ngọt, để nguội. Món này hợp ngày oi, vị ốc lại rõ hơn. Lần đầu đi theo nhóm, cứ gọi một bát nóng, một bát nguội để so.
Một mẹo nhỏ khi gọi: hỏi quán hôm đó dùng ốc nhồi hay ốc vặn. Ốc nhồi miếng to, giòn sần sật; ốc vặn nhỏ hơn, vị ngọt đậm.
Ốc luộc và các món ốc ăn chơi buổi chiều
Ốc luộc là món của buổi chiều và buổi tối. Một đĩa ốc vặn, ốc mít hoặc ốc nhồi luộc cùng lá chanh, sả, gừng, chấm bát nước mắm gừng chua ngọt, dùng tăm hay gai để khều ruột ốc ra. Các quán ốc quanh hồ Tây thường có thêm ốc xào me, ốc xào sả ớt, ốc nhồi thịt hấp lá gừng cho nhóm đông gọi chung. Dãy quán nhìn hồ phía làng Trích Sài là chỗ nhiều người tìm đến cho kiểu ăn này; bài làng Trích Sài và dãy quán nhìn hồ có thêm đường vào và chỗ dừng.
Cách gọi của khách quen:
- Gọi một đĩa ốc luộc làm nền, ăn thấy hợp rồi mới gọi món xào.
- Hỏi giá trước, vì ốc thường tính theo đĩa và giá đổi theo loại ốc, theo mùa.
- Chỉ ăn ốc đã chín kỹ, nhất là ốc nhồi, ốc bươu; con nào mùi lạ thì bỏ ra, đừng cố.
Nếu còn bụng, đi tiếp sang đĩa bánh tôm ven đường Thanh Niên là một chặng ngắn, ghép được trong cùng buổi chiều.
Giờ quán ốc quanh hồ Tây thường đông
Đây là nhịp chung, từng quán có thể khác:
- Bún ốc: nhiều hàng bán từ sáng tới đầu giờ chiều, có nơi dọn sớm khi hết nồi. Khung đông thường là bữa trưa, khoảng 11 giờ 30 tới 13 giờ; sáng cuối tuần cũng đông. Muốn ngồi thong thả, đến tầm 10 giờ sáng.
- Ốc luộc: quán thường mở từ chiều, đông nhất khoảng 18 giờ tới 21 giờ. Tối thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật có lúc kín bàn, xe xếp kín vỉa hè. Đến lúc 16 giờ hoặc 17 giờ thì vừa dễ có chỗ, vừa kịp ngắm hoàng hôn trên hồ.
- Ngày rằm, mùng một: khu Phủ Tây Hồ đông người đi lễ, phố Quảng Khánh chật hơn hẳn.
Giờ mở và đóng cửa của từng quán có thể thay đổi, nên xem biển trước quán hoặc gọi hỏi trước khi chạy từ xa sang.
Dừng xe gọn trên vỉa hè hẹp ven hồ
Ở phố Quảng Khánh, dọc Xuân Diệu hay đoạn ven hồ khu Trích Sài, vỉa hè thường hẹp và quán đã bày bàn ghế ra ngoài. Tôi hay dặn khách làm theo thứ tự này:
- Giảm tốc từ xa, bật xi nhan, nhìn gương rồi mới tấp vào lề phải.
- Tắt máy, xuống xe và dắt lên vỉa hè, không rồ ga leo bậc.
- Hỏi người trông xe hoặc nhân viên quán chỗ để. Xếp thẳng hàng sát xe trước, quay đầu xe ra đường để lúc về dắt ra cho dễ.
- Dựng chân chống giữa trên nền chắc, khóa cổ, rút chìa. Đồ quý không để trong cốp, nhận vé xe nếu quán có phát.
- Không để xe sát mép hồ, trên lối đi bộ, trước cửa nhà dân hay đầu ngõ.
Quán đã kín thì đừng đỗ thành hàng thứ hai dưới lòng đường; tìm bãi có người trông gần đó rồi đi bộ vài phút, nhớ chụp lại vị trí xe. Bài cung đường chạy quanh hồ Tây có thêm các điểm dừng và gửi xe dọc vòng hồ.
Gợi ý một ngày ăn ốc Hồ Tây bằng xe máy
Ví dụ một cặp khách nhận xe ở Long Biên lúc 9 giờ 30. Họ qua cầu Chương Dương, theo đường Yên Phụ rồi vào Xuân Diệu dọc mép hồ, tới khu Quảng An; quãng này thường mất chừng nửa tiếng, tùy giờ kẹt xe. Khoảng 10 giờ ăn bún ốc ở phố Quảng Khánh, rồi đi bộ sang Phủ Tây Hồ gần đó.
Buổi chiều, hai người chạy theo hướng Âu Cơ, Lạc Long Quân sang phía Trích Sài để ngắm hồ, tầm 17 giờ dừng ăn ốc luộc. Ai thích không khí buổi tối có thể nối sang đường Xuân Diệu với dãy quán ven hồ trước khi về.
Lưu ý riêng khi đi ăn ốc bằng xe máy thuê
- Bia và tay lái: ốc hay đi cùng bia, nên chia vai từ trước. Ai cầm lái thì không uống; đã uống thì nhờ người khác chở hoặc gọi xe, còn xe máy để ở bãi có người trông và hỏi rõ giờ bãi đóng.
- Giờ trả xe: cửa hàng mở 09:00–21:00 và không giao nhận ngoài giờ. Ăn tối muộn thì nên thuê theo ngày, hỏi rõ giờ trả xe khi đặt.
- Mũ bảo hiểm: hỏi cửa hàng khi đặt xe có kèm mũ hay không.
- Tay sạch trước khi lái: tay dính nước chấm thì rửa hoặc lau kỹ trước khi cầm lái cho khỏi trơn.
Nếu bạn cần xe cho chuyến này, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên có Honda Wave 150.000 đ/ngày và Honda Vision 200.000 đ/ngày; giá các dòng khác xem ở bảng giá thuê xe. Đặt cọc và chi phí giao nhận được xác nhận trực tiếp khi gọi 0942 467 674.
Muốn ghép bữa ốc với chùa, chợ hay cung đường khác, xem mục Hồ Tây và lân cận hoặc cả chuyên mục du lịch Hà Nội bằng xe máy.