Mỗi năm đến hội Phủ Tây Hồ 3 tháng 3 âm lịch, đoạn Âu Cơ trước cửa phủ lại kín đặc người từ tờ mờ sáng. Phủ nằm trên bán đảo nhỏ nhô ra Hồ Tây, thờ Mẫu Liễu Hạnh, nên ngày hội là dịp người Hà Nội và khách vùng lân cận nườm nượp về dự. Bài viết tóm tắt diễn biến ngày hội, ý nghĩa giỗ Mẫu và giải đáp câu hỏi được hỏi nhiều nhất: đi bằng xe máy thì để xe ở đâu.
Hội Phủ Tây Hồ 3 tháng 3: diễn biến một ngày hội
Ngày chính hội rơi vào mùng 3 tháng Ba âm lịch, nhưng không khí chuẩn bị có từ trước đó cả tuần, khi dân quanh vùng quét dọn, lau kính thắp đèn trong phủ. Mùng 3 từ tờ mờ sáng, dòng người xếp hàng dâng hương; lễ ở đây theo lệ chay, chỉ dâng hoa tươi, trái cây và đồ lễ thanh tịnh, tuyệt đối không dùng lễ mặn. Xếp được một lượt hương là vào trong phủ thắp, sau đó khách ra vườn sau ngắm mặt hồ.
Buổi trưa và chiều, không gian quanh phủ rộn lên với các quầy hàng bán bút nghiên, ô quả, tò he, mứt sen và đủ thứ đồ chơi hội cổ truyền. Trẻ con nô đùa quanh sân, người già ngồi uống chè nơi bậc cửa, thỉnh thoảng lại có tiếng trống chèo hay tiếng ca trù vang lên từ góc sân khấu ngoài. Muốn chuẩn bị kỹ cung đường quanh khu vực này, bạn có thể đọc trước bài du lịch Hồ Tây.
Lễ rước kiệu Phủ Tây Hồ diễn ra thế nào
Điểm được chờ đợi nhất trong ngày hội là đoàn rước. Lễ rước kiệu Phủ Tây Hồ đưa kiệu Mẫu từ trong phủ ra, đi vòng qua các đoạn đường quanh khu, có cờ quạt, lọng, đội đồng thanh và hàng chục người khiêng kiệu bước theo nhịp trống chậm rãi. Đoàn dừng ở những đình, miếu lân cận làm lễ trang nghiêm rồi mới quay về phủ.
Muốn xem trọn đoàn rước, đến sớm từ bảy, tám giờ sáng và đứng ở đoạn Âu Cơ phía trước cổng phủ là đẹp nhất. Khi lễ rước kiệu Phủ Tây Hồ đi qua, tránh chen vào giữa hàng ngũ, lùi lại hai ba bước và không với tay chạm vào kiệu. Người miền quan niệm kiệu là chỗ ngự của Mẫu, nên giữ khoảng cách vừa đủ là cách thể hiện sự thành kính.
Giỗ Mẫu Liễu Hạnh Phủ Tây Hồ: ý nghĩa dân gian
Trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, Liễu Hạnh là một trong tứ bất tử, tượng trưng cho người mẹ che chở, độ trì cho con dân. Phủ Tây Hồ là một trong những nơi thờ Mẫu nổi tiếng bậc nhất vùng Hà thành, nên giỗ Mẫu Liễu Hạnh Phủ Tây Hồ ngày mùng 3 tháng Ba năm nào cũng kéo về hàng vạn người. Nhiều gia đình đi cả nhà, ông bà dắt cháu, vừa dâng hương vừa kể tích Mẫu ngay tại sân phủ.
Người dân thường xin bình an, mùa màng thuận lợi, gia đạo êm ấm, con cháu học hành. Lễ vật ở đây quý ở sự thành tâm hơn là nặng, theo lệ nơi đây chỉ nên dâng lễ chay gọn gàng. Trước ngày đi, nên chuẩn bị sẵn gói lễ gọn ở nhà, khỏi phải mua thêm ở quầy hàng đông người, vừa tiết kiệm thời gian xếp hàng vừa chủ động giờ giấc. Đây là chi tiết ít người để ý, lại càng cần biết để ngày hội giữ được nếp trang nghiêm vốn có.
Đi hội Phủ Tây Hồ bằng xe máy và để xe ở đâu
Đây là câu hỏi khó nhất ngày hội. Quanh cổng phủ ngày mùng 3 gần như không còn chỗ dựng xe, các đoạn Âu Cơ gần phủ bị cấm đỗ để giữ thông thoáng cho đoàn rước. Cách hay dùng nhất là đi hội Phủ Tây Hồ bằng xe máy, gửi vào các bãi tạm mở trong ngõ quanh Quảng Bá, Xuân La, Đặng Thai Mai, rồi đi bộ năm đến mười phút ra phủ. Nên tính điểm gửi trước, vì càng gần giờ lễ, các bãi càng kín.
Khung giờ dễ đi nhất là trước bảy giờ sáng, khi Âu Cơ còn vắng và bãi gửi còn rộng. Chín, mười giờ trở đi, các nhánh đường từ Quảng Bà, Nhật Tân, Âu Cơ bắt đầu chậm lại rõ rệt. Từ trung tâm, men Âu Cơ là tuyến quen thuộc nhất; từ phía cầu Nhật Tân, rẽ xuống Âu Cơ qua Quảng Bà cũng nhanh; ai ở phía Nam thành phố thường nối qua Kim Mã, Hoàng Hoa Thám rồi lên Âu Cơ. Ngày mùng 3 nhiều đoạn ven hồ dễ ùn tắc nhẹ, nên tính thời gian đi dư ra hai mươi phút. Nếu bãi gần kín, để xe xa hơn một chút rồi bộ hành, vừa đỡ kẹt xe vừa có thêm vài phút dạo quanh hồ.
Vài lưu ý khi tham hội ngày đông người
Ngày hội quá đông nên giữ chặt túi, điện thoại và đồ lễ trên tay. Tránh lên khúc cầu nhỏ dẫn vào phủ giờ cao điểm vì dễ vướng; nếu đi cùng trẻ nhỏ, nắm tay xuyên suốt. Mùa Ba trời hay oi, mang theo nước uống và đội mũ nhẹ. Trước khi về, chọn thêm một điểm đến quanh khu để ghé, hoặc xem thêm gợi ý trong chuyên mục du lịch Hà Nội để ghép buổi đi trọn hơn.
Ẩm thực ngày hội cũng đáng nói trước khi rời phủ: các hàng nước dừa, nước mía, chè, xôi xếp dài theo lối đi, toàn món dân dã hợp khẩu vị mùa xuân. Khquen ngày hội thường ăn nhẹ trước khi lên đường vòng hồ, vì quầy hàng dẹp gần chiều để dọn trả mặt bằng. Ăn uống quanh khu giữ được nếp xưa, bát bún, đĩa xôi đều giản dị nhưng đậm vị đồng quê.
Một buổi dự hội thường kết thúc bằng vòng chạy quanh Hồ Tây, nên chiếc xe máy là bạn đồng hành suốt buổi. Nếu bạn cần thuê xe máy để đi hội hoặc vòng quanh Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú nhận đặt xe tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, mở cửa từ 09:00 - 21:00, điện thoại 0942 467 674.