Tam đảo bằng xe máy từ Hà Nội là cung gần 80 km mà nhiều khách cuối tuần chọn khi muốn đổi nắng đồng bằng lấy sương rừng: chạy QL2 khoảng 50 km, rẽ vào QL2B chừng 24 km đến chân đèo, rồi leo 13 km đèo lên thị trấn mây. Sương là thứ khiến Tam Đảo khác mọi vùng ven Hà Nội, nhưng cũng là thứ gây rủi ro nhất cho người lái. Bài này đi theo đúng trình tự chuyến đi: chuẩn bị, đoạn phẳng, lên đèo, nghỉ ở thị trấn và chạy xuống an toàn.
Đi Tam Đảo bằng xe máy từ Hà Nội: chặng QL2 phẳng mà không sơ sài
Đoạn QL2 từ Hà Nội theo hướng Vĩnh Phúc là đường lớn, mặt phẳng, đông xe khách và xe tải. Nhược điểm của đường phẳng là người lái dễ chủ quan, giữ tốc độ cao rồi gặp xe rẽ ngược hoặc xe chậm ở các ngã ba dân cư. Khách nên đi đúng làn, giảm trước các khu buôn ven đường, và xuất phát sớm để có giờ an toàn ở phần đèo phía sau.
Đến khu vực ngã rẽ theo biển chỉ dẫn, khách rẽ vào QL2B. Đoạn QL2B dài chừng 24 km, hẹp hơn QL2, có nhiều đoạn qua thị trấn nhỏ và ruộng. Đường này dễ bị mưa làm ẩm và bẩn hai bên, nhưng tổng thể vẫn thoáng. Chạy đều, tránh vượt ẩu trên QL2B vì làn ngược chiều thường bị xe tải chiếm.
Trước khi lên đèo, khách nên đổ xăng đầy tại khu vực chân đèo, ăn nhẹ và mặc thêm lớp ấm vì trên núi nhiệt độ thấp hơn dưới xuôi nhiều độ, nhất là vào sáng sớm. Kiểm tra lại đèn, phanh và gương một lần cuối, vì 13 km sau đó không có trạm xăng hay trạm sửa.
Đèo Tam Đảo chạy xe lên: sương, ẩm và cua quây
Cung Tam Đảo bằng xe máy thật sự bắt đầu ở đèo. Chặng 13 km này lên đều, nhiều khúc cua quây liền nhau, tầm nhìn ngắn. Xe số nên về số thấp và giữ đều, không để máy rớt tua giữa dốc; xe ga giữ ga nhịp nhàng, tránh vặn nốt rồi buông, vì giữa dốc xe ga dễ hụt sức.
Sương mù trên đèo Tam Đảo có thể dày tới mức chỉ thấy vài chục mét phía trước. Khi đó khách bật đèn cả dòng cốt, chạy sát nửa làn bên phải, hạ tốc độ xuống thấp và không vượt trong sương. Cua quây trên đèo thường ẩm và có rêu ở rìa, nên tránh đè bánh lên mép ngoài; nếu có mưa đêm trước, giả định mặt đường trơn cho đến khi nhìn thấy rõ đường khô.
Một lỗi hay gặp của khách mới là dừng giữa cua hoặc giữa dốc để chụp ảnh. Đèo Tam Đảo có vài khoảng nhìn đẹp ra thung lũng, nhưng chỉ nên dừng ở đoạn thẳng có lề rộng, bật đèn khẩn cấp nếu có, và đứng xa làn xe chạy. Giữa cua là chỗ tầm nhìn của xe ngược chiều kém nhất, không phải chỗ dừng.
Đi tam đảo tự túc: gửi xe và đi bộ ở thị trấn
Thị trấn Tam Đảo nằm trên độ cao chừng 900 mét, đi bộ là chính nên khách đi tam đảo tự túc thường gửi xe máy ở nhà nghỉ hoặc bãi xe rồi rong ruổi bằng chân. Nhà thờ đá, cầu mây và các góc ngắm sương đều nằm gần trung tâm; thác đẹp cuối thị trấn đi bộ theo bậc đá xuống, trời ẩm thì bậc trơn nên đi chậm. Cần địa điểm cụ thể và giờ mở, khách nên tra trang thông tin chính thức trước khi đi.
Sương ở thị trấn xuống dày vào buổi chiều và tối, nhiệt độ giảm nhanh. Khách nên đóng gói đủ ấm, giữ mũ bảo hiểm và chìa khóa theo người khi rời xe lâu. Đặt nhà nghỉ trước vào cuối tuần là khôn ngoan, vì chỗ nghỉ trên thị trấn có giới hạn. Nhớ hỏi nhà nghỉ xem bãi giữ xe có trong giá phòng hay tính riêng, và xin số liên hệ khi cần lấy xe sớm hơn giờ quy định.
Bữa sáng trên thị trấn có bún phở và đồ ăn nhanh phục vụ khách du lịch, quán mở theo dòng người dậy sớm ngắm mây. Khách nên ăn sáng gọn để tranh thủ đi bộ trong khung sương mỏng trước khi nắng lên, vì sau đó mây tan và cảnh trở về như một thị trấn núi bình thường. Mang theo ít tiền lẻ cho gửi xe và mua nước dọc đường, tránh để hết tờ lớn phải đổi nhiều lần.
Chạy xe xuống đèo Tam Đảo cuối ngày
Chạy xuống là chặng dễ xảy ra sự cố nhất của cả chuyến, vì phanh làm việc liên tục trên 13 km dốc. Nguyên tắc vàng là giảm tốc bằng động cơ kết hợp phanh, không rà phanh liên tục cho đến khi nóng. Khách đi xe số xem kỹ bài xuống đèo dài bằng xe số: phanh hay về số; khách đi xe ga xem bài hạ đèo dài bằng xe ga an toàn để nắm cách dùng phanh trước sau hợp lý.
Xuống đèo vào buổi chiều muộn thường gặp sương dày ngược chiều lên. Bật đèn, giữ tốc độ thấp, dùng còi nhẹ trước các cua mù. Nếu sương dày bất thường, khách nên chờ ở quán chân đèo cho đỡ sương thay vì mạo hiểm chạy trong sương dày.
Về pháp lý, xe trên 50cc đòi hỏi giấy phép lái xe phù hợp theo quy định của Việt Nam; khách thuê xe mang theo giấy tờ và hợp đồng thuê. Trước chuyến, kiểm tra lốp, nhớt và phanh với chủ xe. Cung này có sẵn kế hoạch chi tiết tại bài Hà Nội đi Tam Đảo bằng xe máy lên đèo cần chuẩn bị gì. Danh mục điểm đến quanh Hà Nội nằm tại trang điểm đến, và tổng quan hành trình tại trang du lịch Hà Nội.