Tam Đảo là thị trấn trên núi của tỉnh Vĩnh Phúc, nơi người Hà Nội hay chạy lên tránh nóng vào cuối tuần. Hà Nội đi Tam Đảo bằng xe máy dài chừng bảy mươi lăm ki-lô-mét, trong đó có mười ba ki-lô-mét đèo cua gấp lên thị trấn, phần đường đẹp nhất nhưng cũng đòi hỏi tay lái nhất của cả cung. Bài này đi theo thứ tự: chặng từ Hà Nội ra Vĩnh Yên, chặng đường 2B tới thị trấn Hợp Châu ở chân đèo, cách leo đoạn dốc an toàn và những thứ cần chuẩn bị trước khi lên núi. Khách đọc trước khi xếp lịch sẽ tránh được vài lỗi phổ biến: xuống dốc phanh sai cách, lên trưa gặp sương mù che mắt, hoặc để xe quá nóng trên đoạn dốc dài.
Hà Nội đi Tam Đảo bằng xe máy: mất bao lâu và đi đường nào
Tổng cung chừng bảy mươi lăm ki-lô-mét chia hai phần rõ rệt. Phần một là khoảng năm mươi ki-lô-mét quốc lộ 2 từ Hà Nội qua Đông Anh, Phúc Yên vào thành phố Vĩnh Yên: đường thẳng, phẳng, chạy nhanh. Phần hai là chừng hai mươi bốn ki-lô-mét đường 2B từ Vĩnh Yên lên thị trấn Tam Đảo, trong đó mười ba ki-lô-mét cuối là đèo. Chạy thuần không nghỉ, khách mất khoảng hai tiếng đến hai tiếng rưỡi; tính thêm nghỉ chân, đổ xăng và ăn nhẹ thì trọn cung gần ba tiếng. Khung giờ hợp lý: xuất phát sáu giờ đến sáu rưỡi sáng, lên tới thị trấn trước chín giờ, còn nguyên buổi sáng mát để đi chơi; chiều về nên xuống đèo trước bốn giờ chiều, kịp ánh sáng tốt trên quốc lộ.
Chặng một: từ Hà Nội ra Vĩnh Yên
Từ trung tâm thành phố, khách theo đường lên cầu Thượng Cát hoặc các tuyến vành đai phía bắc để bắt quốc lộ 2. Đoạn đầu quốc lộ đông xe tải và xe khách chạy tuyến Hà Nội – Việt Trì, buổi sáng thứ bảy càng đông; khách giữ làn phải, không chẽ khe, chú ý các điểm xe tải rẽ vào bến ven đường. Qua Đông Anh, đường thoáng dần, hai bên là đồng lúa và bãi bồi sông Hồng. Phúc Yên là điểm dừng hợp lý đầu tiên: cây xăng và quán ăn sáng san sát ven đường, khách ăn nhanh một bát phở hoặc uống nước rồi chạy tiếp. Từ Phúc Yên vào Vĩnh Yên đường ngắn, khách đi chậm lại khi vào đô thị, đèn đỏ dày hơn đoạn đồng ruộng.
Chặng hai: đường 2B tới thị trấn Hợp Châu
Ở Vĩnh Yên, khách rẽ vào đường 2B hướng Tam Đảo. Đoạn đầu chạy qua đồng bằng và các thôn ruộng, đường hẹp hơn quốc lộ 2, có đoạn qua thị tứ và trường học, khách giữ tốc độ thấp. Càng lên gần chân núi, hai bên chuyển sang đồi chè và rừng thông, cảnh bắt đầu đáng giá vé. Hợp Châu là thị trấn nằm dưới chân đèo, nơi khách nên dừng lần cuối trước khi lên dốc: đổ xăng đầy vì trên đèo gần như không có cây xăng, ăn nhẹ nếu đói, và tự kiểm tra xe một vòng. Phanh, dây xích, hơi lốp và đèn là bốn thứ bắt buộc phải ổn trước đoạn mười ba ki-lô-mét phía trước. Khách đi nhóm nên thống nhất luôn cách chạy trên đèo: ai tụt sau thì cả nhóm dừng ở bãi rộng, không chờ giữa cua.
Leo dốc Tam Đảo: mười ba ki-lô-mét cua gấp
Đèo lên Tam Đảo cua liên tục và dốc dài, tay lái nào chưa quen sẽ thấy nặng ở phần đầu. Nguyên tắc lên dốc là giữ số thấp, đều ga, không ghì hết côn; xe số chạy số hai số ba tùy đoạn, xe tay ga vặn ga đều và cho máy nghỉ ở các bãi rộng nếu thấy nóng máy. Không cắt cua, không đèo sát lề vì phía trên luôn có xe xuống. Xuống dốc khó hơn lên: về số thấp ngay từ đỉnh, để máy giữ xe, phanh trước phanh sau nhịp nhàng, tuyệt đối không rời phanh cho xe lao theo đà. Mưa làm mặt đèo trơn và lấp vạch kẻ; sương mù chiều tối dày nhanh, tầm nhìn chỉ còn vài chục mét. Khách nên hạ Tam Đảo trước khi trời muộn, và nếu kẹt lại vì sự cố thì bật đèn cả sáng chiều để xe ngược chiều thấy sớm.
Khách lần đầu leo đèo hoặc chưa chắc về xe của mình nên đọc trước phần chọn loại xe phù hợp từng dạng cung ở bài Chọn loại xe để chạy; xe dưới năm mươi phân khối vẫn lên được Tam Đảo nhưng phải chạy thật đều và nghỉ nhiều hơn.
Thời tiết từng mùa trên thị trấn mây
Tam Đảo mát quanh năm, đó là lý do cung này hút khách mùa hè. Nhưng mát ở đây đồng nghĩa với thời tiết đổi nhanh: trưa nắng, chiều có thể mưa rừng và tối lạnh hơn đồng bằng rõ rệt. Mùa hè khách mang áo mưa và áo mỏng; mùa đông và đầu xuân mang áo ấm thật sự, găng tay giữ tay khỏi tê khi xuống dốc. Mưa phùn và sương ẩm làm mặt đèo đóng một lớp trơn mỏng, đoạn lá mục là đoạn đáng sợ nhất; khách đi chậm hơn ngày thường chừng một phần ba tốc độ là an toàn.
Ăn uống, nước uống và điểm dừng hợp lý
Trên chặng đồng bằng, khách dừng ăn sáng ở Phúc Yên hoặc Vĩnh Yên, chọn quán đông người qua lại cho chắc độ tươi. Ở Hợp Châu có hàng nước và quán nhỏ, hợp để ăn nhẹ trước khi lên đèo; khách nên ăn vừa phải, không no căng vì ngồi trên xe leo dốc dễ mệt. Trên thị trấn Tam Đảo, quán ăn và hàng nước tập trung quanh khu trung tâm, khách ăn trưa xong mới đi chơi các điểm ven thị trấn. Nước uống mang theo tối thiểu một chai lớn mỗi xe; trời mát dễ quên uống, nhưng đoạn đèo tiêu hao sức hơn khách tưởng.
Đồ mang theo và kiểm tra xe trước khi lên dốc
Danh mục cho một ngày lên Tam Đảo: mũ bảo hiểm cài quai chuẩn, găng tay, áo chống gió, một chai nước lớn, áo mưa, bộ dụng cụ vá nhỏ và bơ lốp, điện thoại sạc đầy. Xe được kiểm tra từ tối hôm trước: lốp non không leo được đèo an toàn, dây xích khô cần tra dầu, má phanh mòn cần thay trước chuyến đi. Khách thuê xe nên nhận xe một ngày sớm, chạy thử vòng quanh phố cho chắc, và nhớ hỏi chủ xe địa chỉ tiệm sửa gần Vĩnh Yên phòng khi cần. Đi cả nhóm nên phân công một xe dẫn và một xe cuối, giữ khoảng cách đều trên đèo, không chạy nhanh theo thói quen đường đồng bằng. Trên thị trấn trời về tối nhanh hơn dưới xuôi, khách chủ động xuống sớm, không để giờ về trùng lúc sương dày nhất.
Khách cần thuê xe máy cho chuyến này liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Một cung dài khác chạy trọn ngày tương tự là bài Hà Nội đi Tam Cốc Tràng An bằng xe máy; các cung cuối tuần khác gom ở trang cung đường cuối tuần và trang chủ đề cung đường & hành trình.