Chuyến thành cổ Sơn Tây Đường Lâm xe máy là cặp điểm gần nhau — hai nơi chỉ cách hơn chục ki-lô-mét — ghép trong một ngày bằng xe máy là chuyến đi mẫu mực cho cuối tuần: gần, dễ chạy, và đủ màu vị cũ để bù lại cả tuần nội thành. Chuyến đi thành cổ Sơn Tây Đường Lâm xe máy không đòi hỏi kỹ năng đường trường, chỉ đòi hỏi bạn đi đúng giờ để kịp cả hai điểm trước khi quá muộn. Bài này sắp lịch trình, đường đi, và phần ăn nghỉ cho ai thuê xe và về trong ngày.
Lịch trình một ngày ghép hai điểm
Điểm mạnh của cặp này là khoảng cách: từ trung tâm Hà Nội đến thị xã Sơn Tây khoảng bốn mươi lăm ki-lô-mét, chạy một tiếng hơn theo trục quốc lộ 32; từ Sơn Tây sang Đường Lâm thêm hơn mười ki-lô nữa qua đường quê rợp bóng. Lịch trình gợi ý: bảy rưỡi nhận xe và ăn sáng, tám giờ lên đường, chín giờ rưỡi đến thành cổ — đi quanh vòng thành, chụp ảnh dưới chân thành lát đá, vào viếng Đền Vua Bà Lãng; mười một giờ chạy sang Đường Lâm ăn trưa, chiều đi bộ trong làng: giếng cổ, nhà thờ họ Đỗ, nhà ông Đoàn, các ngõ laterit đỏ nâu; ba giờ rưỡi về, vào lại nội thành lúc năm giờ chiều, kịp giờ trả xe.
Điểm hay của hướng đi này là hai điểm cho hai cảm giác khác nhau: thành cổ rộng, thoáng đãng, nhiều gió cho phần sáng; làng cổ hẹp, đậm, ngập cây xanh cho phần chiều. Ai thích chụp ảnh sẽ có đủ hai tông màu trong một ngày mà không cần chạy xa hơn.
Đường đi và phần đường cần để ý
Trục chính quốc lộ 32 thẳng và đông xe khách — phần lớn lộ trình đi Ba Vì cũng đi trục này, nên kinh nghiệm giữ khoảng cách với xe khách và tránh chạy sát giờ tan tầm là hai điều đáng nhớ. Rẽ vào Đường Lâm, đường nhỏ đi qua ruộng và làng: mặt đường hẹp, dân quê đi lại, chó chạy ra từ cổng — đi chậm trong đoạn này không chỉ vì an toàn mà vì cả cảnh đẹp nằm ngay hai bên đường, chạy nhanh thì hụt hết.
Trở về nội thành: giờ tan tầm quốc lộ 32 khá đông, nên cân nhắc về sớm hoặc chờ thêm một mốc ở Sơn Tây, ăn vặt rồi khởi hành lúc gần bốn giờ để vào nội thành sau giờ cao điểm. Với xe thuê, phần giờ về này đáng báo trước với cửa hàng nếu hợp đồng tính theo khung giờ — mọi cửa hàng quanh Hà Nội đều quen khách đi Sơn Tây về trễ nhẹ, nhưng báo trước luôn là miễn trừ tranh luận.
Đường Lâm bằng xe máy: ăn gì và xem gì
Đường Lâm là một trong số ít làng cổ còn giữ được kết cấu nguyên vẹn quanh Hà Nội: tường đất, cổng làng, ngõ laterit, và các nhà thờ họ cổ kính của hai họ lớn làng. Món đáng thử ở đây là gỏi cá Đường Lâm — cá rô đồng làm sống, cuốn bún và rau — kèm chè lam là đặc sản quê; các quán quanh đình làng bán cả hai. Ăn trưa ở Đường Lâm nên tính giờ thoáng, vì phần sau trưa dành cho đi bộ: làng nhỏ nhưng các ngõ ngoặt nhau, đi cẩn thận vẫn lạc, và lạc trong làng cổ cũng là một phần của trải nghiệm.
Phần ăn trưa và cà phê chiều ở làng khá phong phú với các nhà vườn mở đón khách. Với nhóm đi xe máy, gợi ý là gửi xe ở bãi trước làng và đi bộ toàn bộ phần trong — đường trong làng hẹp, người dân đi lại, và xe máy lách vào làm mất phần yên tĩnh cũng là phần dễ va vạt tường cũ.
Về mùa điểm đi: các tháng cuối năm trời se và nắng vàng là lúc thành cổ lên hình đẹp nhất — ánh sáng chéo buổi sáng trên chân thành lát đá cho tông màu trầm ấm, còn làng cổ vào giữa trưa có tia nắng xuyên qua cổng làng rất đáng chụp. Mùa hè cũng đi được nhưng nên đảo lịch trình: đến làng sớm để đi bộ trong lúc mát, ghé thành cổ lúc chiều khi bớt nắng, và luôn dừng nhiều ở các quán có mái che. Mưa nhỏ không ngăn chuyến này — thành cổ lúc mưa lại có mùi rêu và vắng khách, chỉ cần áo mưa gấp và giày không trơn.
Về đi cùng nhóm: cung này phù hợp cả người mới chạy xa, vì quãng đường ngắn và có nhiều điểm dừng; nhóm đông nên hẹn điểm gộp ở ngã ba Trôi để tránh lạc nhau trên quốc lộ, và giữ tốc độ của người chậm nhất trong nhóm. Ai chở người ngồi sau nhớ dặn trước tư thế ngồi thoải mái và có mũ dự phòng — phần lớn cửa hàng cho thuê quanh Hà Nội giao kèm hai mũ, và một mũ không kín mí là mũ cho người sau thiếu thỏa đáng trên quốc lộ.
Chuẩn bị xe cho chuyến ngày
Cung này ngắn, nên phần chuẩn bị nhẹ hơn các cung núi: kiểm tra phanh, lốp, đèn trước khi nhận; đổ đầy bình lúc xuất phát là đủ cả ngày không cần đổ thêm; và mang theo áo mưa gấp nhỏ vì mưa bất chợt quanh Hà Nội không chọn ngày. Ai đi mùa hè nên thoa kem chống nắng và mang găng — gió quốc lộ trưa hè không mạnh nhưng nắng trực tiếp trên cổ tay đủ rát sau một tiếng.
Trải nghiệm gần Hà Nội khác và các cung đường dài hơn được gom trong trang chủ đề du lịch, kinh nghiệm chuẩn bị xe trước chuyến thuê tại thuê xe máy, và nếu bạn tính ghép thêm Ba Vì trong hai ngày thì xem tiếp chuyên mục du lịch.