Đang ở Nghĩa Lộ hay Mù Cang Chải và muốn sang Tà Xùa, Phù Yên mà không quay về Hà Nội? Chặng nối là quốc lộ 37 qua đèo Lũng Lô: từ Nghĩa Lộ theo quốc lộ 32 tới ngã ba Ba Khe, rẽ sang quốc lộ 37, vượt đèo sang đất Sơn La rồi xuống Phù Yên.
Bài không đưa số km hay số giờ cho từng đoạn; hãy mở bản đồ ở chế độ xe máy lúc đi. Từ 01/7/2025, Yên Bái nhập vào tỉnh Lào Cai, Sơn La giữ tên và cấp huyện không còn, nên bản đồ có thể dùng lẫn tên huyện cũ như Văn Chấn, Phù Yên, Bắc Yên với tên mới. Nguồn được đối chiếu đến ngày 31/10/2026.
Đèo Lũng Lô nằm ở đâu trên chặng Nghĩa Lộ – Phù Yên
Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, đèo nằm trên quốc lộ 37, đúng ranh giới hai huyện cũ Văn Chấn (Yên Bái) và Phù Yên (Sơn La). Báo Lào Cai năm 2024 ghi phía Sơn La đèo thuộc xã Mường Cơi, phía Yên Bái cũ thuộc xã Thượng Bằng La. Cả hai tên xã vẫn có trong danh sách xã mới sau sắp xếp.
Bài Báo Lào Cai ấy tả đúng khung tuyến: rời Nghĩa Lộ, bám quốc lộ 32 tới ngã ba Ba Khe thuộc Văn Chấn, rẽ quốc lộ 37 tới Phù Yên. Theo thứ tự:
- Nghĩa Lộ (nay là phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai): đổ đầy xăng, ăn sáng.
- Ngã ba Ba Khe: nơi quốc lộ 32 gặp quốc lộ 37. Báo Lào Cai tả giao lộ nay tấp nập, nhiều cửa hàng. Đặt điểm đến Phù Yên trên bản đồ từ trước để rẽ đúng nhánh, không nhầm về phía Yên Bái.
- Đèo Lũng Lô: đoạn leo vượt ranh giới hai tỉnh.
- Mường Cơi, rồi Phù Yên: xuống đèo là đồi cam quýt của Mường Cơi, sau đó tới trung tâm Phù Yên.
Từ Mù Cang Chải về Nghĩa Lộ trước khi rẽ
Ở Mù Cang Chải thì phải quay lại quốc lộ 32 qua đèo Khau Phạ, Tú Lệ về Nghĩa Lộ, đi ngược chặng trong bài Mù Cang Chải mùa lúa chín: Hà Nội đi xe máy qua Nghĩa Lộ, Tú Lệ, đèo Khau Phạ. Gộp Khau Phạ lẫn Lũng Lô trong một ngày là nhiều đèo cho người lái xe thuê; nhẹ hơn là ngủ lại Tú Lệ hoặc Nghĩa Lộ, sáng hôm sau mới đi Lũng Lô.
Khau Phạ cũng là đoạn cần xem tin vào mùa mưa. TTXVN đưa tin đêm 20, rạng sáng 21/7/2024, quốc lộ 32 đoạn từ xã Cao Phạ lên đỉnh Khau Phạ có 9 vị trí sạt lở gây chia cắt, gần trưa hôm sau mới thông tuyến.
Đường 13 năm 1954: vì sao đèo Lũng Lô có tên trong sử
Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, thời chiến dịch Điện Biên Phủ, đường 13 (nay là quốc lộ 37) từ Yên Bái qua đèo Lũng Lô, phà Tạ Khoa, đèo Chẹn rồi gặp đường 41 (nay là quốc lộ 6) ở ngã ba Cò Nòi là con đường huyết mạch, độc đạo lên mặt trận. Công binh và dân công mở đường bằng tay dưới bom Pháp, đường bị phá đoạn nào thì sửa đoạn đó. Câu thơ của Tố Hữu “Dốc Pha Đin chị gánh anh thồ, Đèo Lũng Lô anh hò chị hát” nói về chính những ngày ấy.
Dịp kỷ niệm 57 năm chiến thắng, năm 2011, huyện Văn Chấn đón bằng công nhận đèo Lũng Lô là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Báo Lào Cai năm 2024 cho biết phía Sơn La, ở chỗ giao giữa đèo cũ và đèo mới, địa phương đang xây khu di tích có văn bia đá để kịp dịp 70 năm chiến thắng. Bài chưa kiểm được hiện trạng khu này; nếu ghé, chỉ dừng ở bãi hoặc lề rộng, không dừng giữa cua.
Đèo mới, đèo cũ và sạt lở mùa mưa
Báo Lào Cai năm 2024 kể hơn mười năm trước, đèo cũ bị một trận mưa bão phá ngang, không khắc phục được nên ngành giao thông làm cung đèo mới. Cứ theo quốc lộ 37 hiện hành; bản đồ gợi ý lối đèo cũ hay đường đất tắt qua đồi thì đừng theo.
Một bài khác của Báo Lào Cai đầu năm 2024 viết con đường qua đèo giờ đã êm thuận, người xe qua lại nhiều hơn. Đường tốt không có nghĩa là hết rủi ro. Báo Sơn La năm 2025 viết nhiều tuyến đèo trong tỉnh thường xuyên bị tắc do sạt lở, nhiều xã chỉ có một đường vào, và sau mưa lớn kéo dài nguy cơ sạt vẫn cao ngay cả khi trời đã ngớt.
Vào mùa mưa, áp dụng mấy việc:
- Mưa to vài ngày liền trước chuyến thì lùi lịch, hoặc hỏi chỗ nghỉ ở Nghĩa Lộ, Phù Yên xem đường đèo hôm đó ra sao.
- Không dừng nghỉ, chụp ảnh dưới mái taluy cao.
- Thấy đất đá lăn, nước đục tràn qua mặt đường thì dừng từ xa, quay lại chỗ an toàn.
Chạy đèo nhiều cua bằng xe máy thuê
Lũng Lô là đèo dài, cua nối cua:
- Thử phanh ở chân đèo. Xe số về số thấp trước khi vào dốc; xe ga giữ ga đều.
- Giảm tốc trước khi vào cua, đi sát bên phải, không lấn làn ở cua khuất; báo hiệu bằng còi ngắn khi cua che tầm nhìn.
- Xuống dốc không thả trôi rồi bóp phanh gấp ở cua.
- Gặp xe tải, xe khách leo dốc chậm thì kiên nhẫn đi sau, chỉ vượt ở đoạn thẳng nhìn rõ.
Chi tiết kỹ thuật có trong bài kinh nghiệm chạy các đèo phía Bắc khi thuê xe máy ở Hà Nội.
Nghỉ lại Phù Yên hay đi tiếp Bắc Yên
Từ Phù Yên, quốc lộ 37 đi tiếp về phía Bắc Yên; Báo Sơn La đầu năm 2025 tả việc theo quốc lộ này về trung tâm Bắc Yên. Theo báo Nhân Dân năm 2021, từ trung tâm Bắc Yên lên Tà Xùa là cung đường núi quanh co. Trên quốc lộ 37 sau Phù Yên có khu di tích rừng Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Gia Phù; theo Báo Lào Cai, đầu năm 1954 Đại tướng hành quân từ hướng Nghĩa Lộ qua đèo Lũng Lô và từng dừng chân ở khu rừng này.
Chọn chỗ ngủ theo mục tiêu săn mây: muốn đứng trên đỉnh lúc rạng sáng thì phải ngủ ở Tà Xùa đêm trước, như bài săn mây Tà Xùa bằng xe máy đã giải thích.
- Đi tiếp: qua đèo, tới Phù Yên khi còn sớm, trời khô, người còn khỏe thì đổ xăng ở trung tâm Phù Yên, đi Bắc Yên và lên Tà Xùa trước khi trời tối.
- Nghỉ lại Phù Yên: tới nơi đã chiều muộn, đang mưa hoặc mệt thì ngủ ở Phù Yên. Hôm sau lên Tà Xùa ban ngày, ngủ lại bản, sáng kế tiếp săn mây. Thêm một ngày nhưng không phải leo đường núi trong tối.
Mùa mưa nên hỏi tình hình đường lên Tà Xùa trước khi rời Phù Yên: Báo Sơn La ghi giữa tháng 8/2024, một vụ sạt lở ở xã Tà Xùa làm tê liệt tỉnh lộ 112 trong 2 ngày.
Vòng Tây Bắc và chuyện thuê xe
Đường về Hà Nội có hai hướng: quay lại theo chiều đã đi, hoặc theo quốc lộ 37 qua Bắc Yên, cầu Tạ Khoa tới ngã ba Cò Nòi rồi nhập quốc lộ 6 về qua Mộc Châu, đúng trục đường 13 năm xưa. Cách chia một chuyến nhiều ngày quanh Nghĩa Lộ, Mù Cang Chải có trong bài một tuần vòng Nghĩa Lộ – Mù Cang Chải – Sa Pa bằng xe máy thuê.
Vòng này nhiều đèo, nên chọn xe bạn đã quen tay và kiểm tra kỹ phanh, lốp, đèn khi nhận. Honda Wave thuê tuần 700.000 đồng. Honda Air Blade thuê tuần 1.000.000 đồng. Tiền cọc là khoản riêng, mức cụ thể và giấy tờ cần mang xác nhận trực tiếp trước khi ký. Hãy hỏi và xác nhận với cửa hàng trước khi đi xa; kế hoạch đổi giữa chừng thì báo tiệm sớm.
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, điện thoại 0942 467 674; xem thêm bảng giá thuê xe. Các tuyến vùng núi phía Bắc khác nằm trong mục cung đường Phố Bắc, mục lục mọi tuyến ở trang cung đường.