Cung đồi chè Tân Cương xe máy là kiểu chuyến trong ngày mà dân Hà Nội mê trà và mê ảnh hay làm nhất: rời phố sớm, lên tới vùng chè Thái Nguyên khi sương còn nằm trên bãi, chụp một vòng đồi cong, mua chè tại nhà vườn rồi về trước tối. Tân Cương nằm sát thành phố Thái Nguyên, nên chặng đường gần như toàn là trục lớn, đi về một ngày thoải mái. Nhưng chuyến này có ba chuyện nhỏ quyết định nó hay hay dở: giờ ghé, cách đứng trên đồi, và cách chở chè về cho đến nơi còn nguyên hương. Bài này xếp cả ba theo đúng trình tự một ngày thực tế.
Đồi chè Tân Cương xe máy: khung sáng quyết định nửa chuyến
Điều làm nên đồi chè Tân Cương là nhịp sáng: bãi chè ven đồi cong như sóng, sương đêm chưa tan thì toàn cảnh mờ ảo, nắng lên thì búp non lóng-lánh, còn tới trưa nắng gắt, lá chè xỉu màu, ảnh chụp ra cứng. Chuyến đẹp vì thế phải là chuyến sớm: ra khỏi Hà Nội trước bảy giờ, dọc đường lớn lên Thái Nguyên thong thả, tới vùng chè trong khung tám chín giờ, khi nắng mới chớm mà sương chưa hết hẳn. Càng muộn giờ ghé, càng mất đúng phần đẹp nhất của đồi.
Về đường: từ Hà Nội chạy trục hướng Thái Nguyên, đường to, xe chạy nhanh nên canh tốc độ đều và dừng nghỉ giữa chặng thay vì phóng một mạch. Quanh vùng Tân Cương đường nhỏ vòng quanh các triền chè, mặt đường ổn nhưng cua liên tục, dân địa phương đi sớm bằng xe nhỏ, giữ làn và bóp còi trước khúc rẽ vào vườn là nếp an toàn cơ bản. Trưa về trục lớn, ăn trưa ở thành phố Thái Nguyên rồi chạy xuôi, về tới Hà Nội trong khung chiều chưa tối.
Trên đồi chè: chỗ đỗ xe và ảnh không dẫm luống
Đồi chè là đất làm ăn của dân, không phải công viên, nên phép lịch sự đầu tiên là hỏi: phần lớn các đồi có nhà chủ ở cạnh, hỏi một tiếng xin vào chụp, người ta chỉ cho luôn góc đẹp và góc có luống mới gieo cần tránh. Đỗ xe theo đúng chỗ chủ chỉ, hoặc nếu dừng ven đường thì áp đủ các quy tắc dừng xe an toàn đã bàn trong bài dừng xe máy trên đường đèo để chụp ảnh: không sau khúc cua che tầm nhìn, không chắn lối đi, và khóa xe trước khi bước lên đồi.
Đi trên đồi chỉ đi theo mép luống hoặc lối mòn, không dẫm lên hàng chè, kể cả hàng trông như bỏ hoang, vì nhiều luống vừa tỉa xong. Cúi xuống chụp búp tôm ở tầm thấp cho thấy dãy đồi sau lưng, đừng giẫm vào giữa bãi để lấy cảnh lớn. Nếu trúng ngày dân hái chè, đứng xa quan sát rồi xin chụp gần, người hái có khi còn chỉ cho đúng khung đẹp nhất, hỏi một câu được hơn hơn mười lần đoán.
Mua chè Tân Cương: nguồn gốc, vị và cách hỏi
Chè Tân Cương nổi tiếng nhất ở nõn tôm, búp non cuộn tròn hái sớm, và mức thơm của chè phụ thuộc vào giống, đất và tay chế biến, nên cùng một vùng chè mỗi nhà một vị. Mua đúng kiểu dân miền: mua ở nhà vườn hoặc hợp tác xã trong vùng, xin thử uống trước khi lấy, và hỏi rõ hái đợt nào, rang xay khi nào. Chè mới rang thơm hẳn, còn để lâu mất dần hương, vì vậy đừng mua một lần cả năm dùng, chia lượt mua nhỏ thì lúc nào chè cũng còn thơm.
Cần để ý một điều thực tế: chè ngon thì người quen mua lại quanh năm, nhà nào có tiếng thường bán theo đơn đặt trước, đến nơi thấy hết hàng cũng đừng vội, hỏi hộ sau đó chuyển, hoặc chọn nhà khác trong vùng cũng cùng giống chè. Chè đóng gói sẵn không rõ nguồn trôi nổi ven đường thì hạn mua, vì giữa mọi vùng chè nổi tiếng, hàng đóng sẵn không ghi nguồn là thứ khó tin nhất.
Chở chè về Hà Nội: chống ẩm, chống ám mùi trên yên xe
Chè là thứ hút ẩm và hút mùi rất nhanh, hai điều này quyết định phần thưởng cuối của chuyến. Đóng gói ngay tại nơi mua: túi chè buộc kín, lót thêm một lớp giấy hoặc túi ngoài, rồi để trong cốp xe hoặc ba lô, không treo lỏng bên hông xe. Trên đường về tránh để chè cạnh đồ có mùi nặng như xăng đổ thêm ở bình dự phòng, và tránh phơi nắng trực tiếp lên túi chè sau yên giữa trưa. Trời nồm hoặc trời mưa, bọc thêm một lớp nilon bên ngoài, vì đám ẩm trên đường đủ làm chè mất vị sau một chuyến.
Về tới Hà Nội, việc đầu là chuyển chè sang hộp kín hoặc lon thiếc, đậy kín để giữ hương, và ghi nhớ ngày mua để dùng đúng lượt. Ai mua nhiều làm quà thì phân chia từng phần nhỏ ngay hôm đó, mỗi người một túi nhỏ kín, thay vì để nguyên túi lớn mở đi mở lại nhiều lần, mỗi lần mở là một lần chè khựng mùi.
Kết hợp trong ngày: thêm một vòng Thái Nguyên
Cùng tỉnh, nếu nhóm còn sức và muốn kéo dài, có thể cân nhắc chặng thêm lên vùng di tích phía bắc, chuyến ATK Định Hóa bằng xe máy từ Hà Nội đã bàn kỹ chuyện đi trong ngày hay ngủ lại, và nếu lấy phương án ngủ lại thì đồi chè chính là điểm dừng đầu ngày hoàn hảo: sáng chè, trưa di tích, chiều về. Còn chỉ đi đồi chè một mình thì khung năm sáu tiếng là đủ, đừng để chuyến nhẹ nhàng biến thành chuyến rượt giờ.
Tóm lại: sáng chè, trưa về, chè về còn thơm
Tóm gọn: xuất phát sớm, ghé đồi trong khung tám chín giờ, hỏi chủ đồi trước khi vào chụp, mua chè ở nhà vườn có thử vị, và đóng kín chè trên đường về. Các cung đường vùng phía Bắc khác có trong mục cung đường Phố Bác, còn tổng quan các hành trình nằm trong trang cung đường và hành trình. Một ngày đồi chè làm đúng cách, tối về nhà ấm nước chè mới rang, coi như chuyến đi trọn vẹn từ lúc ra cửa đến giây cuối cùng.