Nhiều người chọn chạy xe ôm công nghệ theo mùa: sau Tết việc chính chưa ổn, hè sinh viên rảnh, hoặc có khoảng trống ba bốn tháng cần thu nhập gấp. Khi chưa có xe hoặc xe nhà cũ không đủ tin cậy, thuê xe máy theo tháng để chạy là phương án được cân nhắc. Bài này nói thẳng các mặt của mô hình đó: cách chọn xe cho ca chạy dài, bài toán chi phí thật, an toàn khi chở người, và phần hay bị bỏ quên nhất là quản lý sức khỏe của chính người chạy.
Mô hình thời vụ khác mô hình lâu năm
Chạy thời vụ nghĩa là vài tháng, cường độ dồn, và mục tiêu rõ: thu nhập gọn trong một giai đoạn cụ thể. Điểm mạnh của thời vụ là linh hoạt, điểm yếu là chưa kịp quen nghề đã phải chạy nhiều. Người chạy lâu năm có các tuyến thuộc lòng, biết giờ nào khu nào đông, biết tránh các ca xấu. Người chạy thời vụ học những điều đó trong lúc đã chạy thật với khách thật. Vì thế lời khuyên đầu tiên: hai tuần đầu chạy nhẹ, đừng cố đốt cháy giai đoạn chưa quen, vừa kém hiệu quả vừa rủi ro. Mỗi ngày sau tuần đầu, ngồi lại mười phút xem tuyến nào đang chạy tốt, khu nào mình chưa quen, và điều chỉnh ngày mai theo đó.
Chọn xe thuê cho ca chạy dài
Xe chạy ôm công nghệ đi khác xe đi chơi: một trăm hai trăm cây số mỗi ngày, đủng đỉnh trong phố, lên xuống liên tục. Tiêu chí chọn theo thứ tự: độ bền máy và phanh trước tiên, sự êm của giảm xóc sau, vì hành khách ngồi sau cảm nhận ngay, rồi mức tiêu hao nhiên liệu. Xe số thường vượt trội cho công việc này: nhẹ, sửa rẻ, ít hỏng vặt điện. Hỏi cửa hàng rõ chính sách bảo dưỡng giữa kỳ: chạy nhiều nghĩa là xe cần tra dầu, siết xích sớm hơn người đi thường, và nơi cho thuê có kinh nghiệm với khách chạy nghề sẽ có sẵn quy trình này. Cũng hỏi về cách xử lý khi xe hỏng giữa ca: đổi xe trong bao lâu, ảnh hưởng thế nào tới hợp đồng thuê tháng.
Chi phí thật của ca chạy bằng xe thuê
Tính đủ các khoản trước khi bắt đầu, vì mô hình chỉ đáng giá khi còn dư sau mọi chi phí. Giá thuê tháng chia ra mỗi ngày. Nhiên liệu theo quãng đường thực tế từng ngày. Phí gửi xe ở các điểm đón khách. Một khoản dự phòng sửa chữa vặt và ngày mưa to không chạy được. Cuối cùng là phần ăn và nước giữa ca, khoản mà nhiều người xem là không tính nhưng lại là chi phí thật của việc ngồi trên xe tám tiếng. Sau tuần chạy đầu, chốt bảng này lại với số liệu thật. Nếu thấy biên dư quá mỏng, cân nhắc đổi khung giờ hoặc khu vực chạy thay vì kéo dài giờ, vì giờ mệt cho thu nhập giảm dần còn rủi ro tăng dần.
An toàn khi chở hành khách
Chở khách khác chở người quen: bạn chịu trách nhiệm cho một người lạ trên xe. Trước khi nhận chuyến, kiểm tra bằng mắt hai mũ bảo hiểm còn đủ và sạch, dây còn khóa được. Nhận khách với mũ đã chỉnh dây. Chạy đúng kiểu chở người: ga dịu, phanh sớm, không luồn lách dù khách giục. Khách có quyền yêu cầu cách chạy, và khách lịch sự là khách được chở êm. Với khách có đồ nhiều, xếp gọn vào cốp trước khi chạy thay vì để vắt lỏng chờ chạy. Với khách say bia, gọi người thân hoặc từ chối chuyến khuya nếu thấy không kiểm soát được. Và giữ điện thoại giá đỡ chắc, vì tài xế ôm công nghệ nhìn màn hình nhiều hơn người đi thường.
Pin, điện thoại và các ca liên tục
Công cụ của nghề nằm gọn trên điện thoại, nên quản lý pin là quản lý việc. Máng sạc trên xe với bộ đổi điện cần hoạt động ổn định, và dây sạc dự phòng để trong cốp. Chạy ca liên tục khiến pin nóng là chuyện thường, cho máy nghỉ lúc ăn trưa thay vì sạc lướt web. Về điện thoại, gói dữ liệu cần đủ cho cả tháng, hết dữ liệu giữa ca là mất chuyến. Chia màn hình ứng dụng gọn, tắt thông báo không cần thiết, vì mỗi lần liếc màn hình là một lần rời mắt khỏi đường, và tài xế ôm công nghệ liếc màn hình nhiều lần mỗi giờ. Đặt chế độ tự động nhận chuyến nếu ứng dụng có, để quyết định đừng xảy ra khi tay đang cầm lái.
Sức khỏe của người chạy: phần hay bị bỏ quên
Đây là phần quan trọng nhất và ít được nói nhất. Ngồi trên xe tám tiếng, ăn thất thường, nuốt bụi, giữ một tư thế lưng cong: sau ba tháng chạy thời vụ, nhiều người thu được khoản tiền và mất phần lưng, khớp gối hoặc dạ dày. Vài việc giữ được sức: lót yên êm hoặc đệm gel, vì yên cứng cộng đường ổ gà là công thức đau lưng. Mỗi hai giờ xuống xe co giãn năm phút, uống nước đều. Ăn đúng bữa cơm nóng thay vì bánh mì trên yên. Che bụi bằng khẩu trang, mùa đông giữ ấm khớp gối. Và quy tắc sắt: hết khung giờ là về, tai nạn của tài xế thường tập trung vào hai giờ cuối ca, khi mắt đã nặng mà đầu còn muốn chạy thêm một chuyến.
Giờ cao điểm và chọn khu vực chạy
Thời vụ cần khung giờ tốt để hiệu quả. Sáng sớm có nhu cầu đi làm và đi sân bay, trưa thưa, chiều cao điểm văn phòng tan sở, tối nhu cầu đi ăn và về nhà tăng. Chạy theo hai khung chính, sáng và chiều tối, nghỉ giữa trưa, vừa hợp nhu cầu vừa giữ sức. Về khu vực, người mới nên bám quanh khu mình ở, quen đường quen ngõ giảm sai sót, và dễ về nhà khi xe trục trặc. Tránh nhảy theo các khu nóng xa nhà mình, chuyến về rỗng sau giờ cao điểm ăn mòn phần thu của cả buổi. Sau hai tuần, bạn sẽ tự thấy khu nào của mình ra khách tốt vào khung nào, và công việc bắt đầu có nhịp.
Trước khi kết thúc mùa chạy
Cuối thời vụ, vài việc chốt cho đẹp: kiểm tra lại toàn bộ chi phí với thu nhập thật, rút ra mô hình có đáng lặp lại không. Trả xe đúng hẹn và kiểm tra kỹ với cửa hàng, chụp ảnh tình trạng xe lúc trả. Nếu trong mùa xe có hỏng vặt đã được sửa, kể lại cho cửa hàng các điểm đó để họ bảo dưỡng. Và nếu bạn thấy mô hình phù hợp và muốn tiếp tục mùa sau, giữ liên lạc với cửa hàng thuê, nơi quen điều kiện của bạn sẽ giúp mùa sau bắt đầu nhanh hơn. Người chạy thời vụ giỏi là người kết thúc mùa vẫn khỏe và còn mối quan hệ tốt.
Vài lỗi hay gặp của người chạy thời vụ
Danh sách các lỗi lặp lại ở phần lớn người mới: chạy ca quá dài ngay tuần đầu vì hưng phấn đơn đầu tiên. Chấp nhận mọi chuyến kể cả các điểm quá xa khu mình. Không ghi chi phí hằng ngày nên cuối tuần không biết mình lãi hay lỗ. Để tiền mặt lẫn lộn trong nhiều túi áo. Không nghỉ giữa trưa rồi mất chất lượng chiều tối, đúng khung giờ nhiều khách nhất. Đi giày không phù hợp, chân tê bì sau tuần đầu. Tất cả các lỗi này đều sửa được trong ba ngày nếu bạn chịu ngồi lại mười phút mỗi tối xem lại ngày vừa chạy, và chính mười phút đó là thứ phân biệt người chạy bốn tháng có dư với người chạy bốn tháng chỉ đủ tiền thuê xe.
Tóm lại mô hình chạy thời vụ bằng xe thuê
Chạy xe ôm công nghệ thời vụ bằng xe thuê hợp lý khi: chi phí tính đủ vẫn còn dư, xe thuê bền và được bảo dưỡng giữa kỳ, và người chạy giữ được sức khỏe qua các ca dài. Chọn xe số bền, chạy theo khung giờ, bám khu quen, và tôn trọng giới hạn của bản thân. Nếu bạn đang cân nhắc thuê xe máy theo tháng cho việc chạy xe ôm công nghệ và cần tư vấn loại xe phù hợp cũng như chính sách bảo dưỡng giữa kỳ, hãy xem kinh nghiệm hoặc liên hệ để được hỗ trợ cụ thể.