Khách mới thuê xe ở tiệm tôi hay hỏi: thấy con số, hình xe máy hay dòng chữ trắng dưới bánh xe thì hiểu thế nào. Chữ và số sơn trên mặt đường là một phần báo hiệu, cho biết làn này chạy tối đa bao nhiêu, dành cho loại xe nào và đi hướng nào. Bài này chỉ cách đọc từng nhóm ký hiệu để chọn đúng làn trên các trục phân làn ở Hà Nội.
Đây là thông tin tham khảo, không thay cho văn bản pháp luật. Quy định và mức phạt có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất. Bài không nêu mức phạt bằng con số.
Chữ và số sơn trên mặt đường có giá trị pháp lý không
Có. Điều 11 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 liệt kê “vạch kẻ đường và các dấu hiệu khác trên mặt đường” trong hệ thống báo hiệu đường bộ. Ý nghĩa cụ thể nằm ở phụ lục vạch kẻ đường của QCVN 41:2024/BGTVT, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT, áp dụng từ 01/01/2025.
Ký hiệu sơn trên làn thường thuộc ba nhóm:
- Chữ số: con số trong làn, thường nhắc lại tốc độ tối đa cho làn đó.
- Chữ viết: tên loại xe, tên làn đặc biệt, hoặc chữ báo phải dừng, phải chú ý.
- Hình vẽ: hình xe máy, hình ô tô, mũi tên chỉ hướng đi.
Chữ và số trên mặt đường thường được kéo dài theo chiều xe chạy, nhìn từ xa mới cân đối. Hãy đọc chúng từ xa, đừng đợi bánh xe đè lên.
Số tốc độ sơn trên mặt đường
Con số sơn giữa làn là mức tối đa cho làn ấy, không phải tốc độ phải đạt. Nó thường đi cùng biển hạn chế tốc độ tối đa P.127 hoặc biển ghép tốc độ theo từng làn.
Ba điều cần nhớ khi đọc:
- Số trong làn nào thì áp cho làn đó. Đừng lấn sang làn có số lớn hơn chỉ để chạy nhanh.
- Số sơn là mức trần. Đường ướt, phố đông thì chạy thấp hơn. Thông tư 38/2024/TT-BGTVT về tốc độ và khoảng cách an toàn yêu cầu người lái điều chỉnh tốc độ theo điều kiện thực tế.
- Biển và số sơn khác nhau thì theo biển. Theo thứ tự hiệu lực ở Điều 11 Luật 36/2024, biển báo đứng trên vạch kẻ đường, kể cả khi số sơn cũ chưa kịp xóa.
Cách đọc biển có nhiều ô cho từng làn, từng loại xe có ở bài biển ghép tốc độ tối đa theo làn và theo loại xe.
Hình xe máy và chữ ghi loại xe trên từng làn
Hình xe máy trên mặt đường
Hình xe máy sơn trong làn cho biết làn đó được tổ chức cho xe máy, thường là làn sát lề phải trên trục nhiều làn, đi cùng biển làn dành cho xe máy. Vào đúng làn đó và giữ làn cho tới khi gặp biển kết thúc hoặc cách tổ chức làn mới.
Làn sơn hình ô tô hoặc ghi loại xe khác thì xe máy không chạy dọc theo, trừ khi cắt qua để rẽ ở chỗ vạch cho phép. Sự khác nhau giữa biển đường và biển làn dành cho xe máy có trong bài biển đường dành cho xe máy và biển làn dành cho xe máy.
Chữ ghi làn đặc biệt
Một số làn được dành riêng cho xe buýt hoặc loại xe nhất định, mặt đường có thể sơn chữ, đổi màu hoặc có dải phân cách riêng. Trên tuyến xe buýt nhanh BRT chạy qua Kim Mã, Giảng Võ, Láng Hạ, Lê Văn Lương, làn dành riêng được tách khỏi các làn khác; xe máy đi ở làn của mình, không chui vào làn đó cho nhanh.
Mũi tên chỉ hướng ở đoạn sát nút giao
Gần nút giao, mặt đường dày ký hiệu nhất: mũi tên đi thẳng, rẽ trái, rẽ phải, mũi tên kết hợp. Mũi tên trong làn là hướng đi của làn đó khi qua nút. Đứng làn rẽ trái mà đi thẳng là lỗi không theo vạch chỉ hướng, phân tích kỹ ở bài đứng nhầm làn có mũi tên rẽ trái rồi đi thẳng.
Điều 13 Luật 36/2024 yêu cầu trên đường nhiều làn, người lái đi trong một làn, chỉ chuyển làn ở nơi được phép, có tín hiệu báo trước và bảo đảm an toàn. Đoạn sát vạch dừng, vạch chia làn thường đã chuyển thành nét liền, nên phải đọc ký hiệu và vào làn từ sớm, khi vạch còn đứt.
Tình huống trên trục phân làn ở Hà Nội
Đường đôi nhiều làn phía tây thành phố. Làn ngoài cùng sơn hình xe máy, làn giữa sơn số cao hơn kèm hình ô tô. Giữ làn xe máy dù làn bên cạnh trông trống. Muốn rẽ trái ở nút phía trước, xem biển và mũi tên để biết xe máy rẽ từ làn nào hay phải đi vòng.
Đại lộ Thăng Long. Phần đường chính không dành cho xe máy; xe máy đi đường gom hai bên. Căn cứ chính là biển ở lối vào, còn ký hiệu trên mặt đường chỉ để nhắc thêm. Không chắc thì đi theo đường gom.
Cầu Long Biên. Cầu dành cho xe máy, xe đạp và người đi bộ, chiều xe chạy khác thói quen đi bên phải. Đây là ví dụ rõ nhất cho việc phải đọc biển, vạch và ký hiệu tại chỗ thay vì đi theo phản xạ.
Trời mưa hoặc tối. Ký hiệu khó đọc và mảng sơn ướt dễ trơn. Dựa vào biển treo trên cao, giảm tốc, tránh phanh khi đang đè lên mảng sơn.
Thói quen đọc mặt đường khi đi xe thuê
- Giữ khoảng cách đủ để thấy mặt đường phía trước. Bám sát đuôi ô tô thì không đọc được ký hiệu.
- Đọc theo thứ tự: biển treo trên cao, rồi số và hình trong làn, rồi mũi tên sát nút giao.
- Không phanh gấp hay đổi làn đột ngột chỉ vì vừa nhận ra mình đứng sai làn. Đi theo làn hiện tại tới chỗ an toàn rồi vòng lại.
Xử phạt và lưu ý khi đi xe thuê
Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7, quy định xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, trong đó có các nhóm hành vi không chấp hành chỉ dẫn của vạch kẻ đường, đi không đúng làn đường, phần đường quy định và chạy quá tốc độ quy định. Tình huống cụ thể thuộc lỗi nào do cơ quan chức năng xác định.
Thông báo vi phạm qua camera với xe thuê gửi về người đứng tên xe là cửa hàng. Nếu đang thuê xe của Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, có thắc mắc về lộ trình hay sự cố, gọi 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00 để được xác nhận trực tiếp.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: văn bản trên Cổng Chính phủ, bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH, Điều 11 và Điều 13.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP: văn bản trên Cổng Chính phủ, Điều 7.
- QCVN 41:2024/BGTVT kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT: toàn văn trên LuatVietnam, Phụ lục G.
- Thông tư 38/2024/TT-BGTVT về tốc độ và khoảng cách an toàn: tra cứu tại Cơ sở dữ liệu văn bản của Chính phủ.
Thứ tự khi biển, đèn và vạch nói khác nhau xem ở bài biển báo, đèn tín hiệu và người điều khiển giao thông chỉ dẫn khác nhau. Các biển và vạch khác nằm trong nhóm bài biển báo giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý.