Chùa Bằng Linh Tiên tự ở phường Hoàng Liệt là ngôi chùa cổ mà cư dân phía nam Hà Nội đi lễ quanh năm, nhất là người ở Linh Đàm, Định Công, Giải Phóng. Chùa nằm sát khu đô thị nhưng lối vào đi qua phố làng, khu quanh hồ Linh Đàm lại hay đổi phân luồng, nên người chưa quen dễ vòng vèo. Bài này chỉ đường xe máy từ Linh Đàm và từ Giải Phóng, chỗ để xe, cùng những điều nên giữ khi vào chùa.
Chùa Bằng Linh Tiên tự nằm ở đâu, có gì đáng xem
Chùa có tên chữ là Linh Tiên tự, người quanh vùng quen gọi chùa Bằng theo tên làng Bằng Liệt. Địa chỉ là số 63 phố Bằng Liệt, phường Hoàng Liệt, khu vực trước đây thuộc quận Hoàng Mai, giáp khu đô thị Linh Đàm.
Niên đại khởi dựng chưa xác định được, nhưng tấm bia trùng tu khắc năm 1617 cho thấy chùa có từ trước đó. Đợt đại trùng tu lớn nhất diễn ra năm 1654, ghi trên bia “Linh Tiên tự ký” vẫn còn ở chùa. Năm 1989, chùa được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
Khi tới nơi, bạn nên dành thời gian cho mấy chỗ:
- Tòa Thượng điện. Phần móng có kiểu “móng treo” hiếm gặp, trong lòng móng còn gạch vồ từ khoảng thế kỷ 15, 16.
- Nhà Tổ làm bằng gỗ lim với sáu hàng cột, phía sau là vườn tháp thờ các vị tổ sư.
- Bảo tháp Báo Ân. Tháp tám mặt, 13 tầng, thân cao 45 m, xây từ năm 2004. Tháp từng được xác lập kỷ lục tháp Phật giáo cao nhất Việt Nam năm 2007, bên trong tôn trí hơn một trăm pho tượng Phật bằng đồng.
- Hiện vật cổ như thống đá ngâm gạo làm oản tạo năm 1723 và quả chuông đúc năm 1837. Người làng còn truyền câu “chuông Bằng, trống Lủ, mõ Đình Công, cồng làng Sét”.
Cạnh tháp có hàng tượng La Hán và vườn tượng Quan Âm, khuôn viên rộng, nhiều chỗ đứng chụp toàn cảnh tháp mà không phải chen.
Đường đến chùa Bằng Hoàng Mai từ khu Linh Đàm
Đây là hướng đi gần nhất, hợp với người ở bán đảo Linh Đàm và các tòa chung cư quanh hồ.
Từ bán đảo Linh Đàm
Đi theo phố Nguyễn Phan Chánh, con phố chạy trong khu bán đảo. Một đầu của phố này gặp phố Bằng Liệt ngay tại cầu Bắc Linh Đàm. Tới đó thì đi theo phố Bằng Liệt, chạy chậm và để ý số nhà để tìm số 63.
Từ khu Tây Nam Linh Đàm và phố Linh Đường
Nếu bạn ở phía Linh Đường, đi theo phố Văn Tân. Phố này nối từ Linh Đường, chỗ tòa nhà HUD3, tới phố Bằng Liệt ở khu đô thị Tây Nam Linh Đàm. Ra tới Bằng Liệt thì hỏi đường về chùa, người dân ở đây chỉ rất quen.
Để ý phân luồng quanh hồ
Mấy năm gần đây, khu quanh hồ Linh Đàm liên tục có công trình đường và nút giao, có đoạn rào chắn, có phố đổi sang một chiều. Theo phương án công bố cuối năm 2022, phố Đạm Phương chạy một chiều từ Hoàng Liệt vào Nguyễn Phan Chánh, còn phố Nam Sơn một chiều theo hướng ngược lại. Phân luồng có thể đã thay đổi, nên hãy đi theo biển báo thực tế tại chỗ thay vì nhớ máy móc.
Đi từ đường Giải Phóng và từ Long Biên
Từ trục Giải Phóng, cách dễ nhớ là rẽ vào phố Hoàng Liệt đi về phía Linh Đàm, vào bán đảo bằng phố Đạm Phương rồi ra Nguyễn Phan Chánh, sau đó qua cầu Bắc Linh Đàm như đã tả ở trên. Giờ cao điểm sáng và chiều, Giải Phóng rất đông xe khách, xe buýt, nên đi sát làn bên phải và bật xi nhan sớm trước khi rẽ.
Từ tiệm ở Long Biên, bạn qua cầu Vĩnh Tuy rồi đi về phía Giải Phóng theo bản đồ, nhớ chọn chế độ xe máy. Hai điều cần tránh:
- Không lên đường Vành đai 3 trên cao. Tuyến này cấm xe máy, dù trên bản đồ trông thẳng và nhanh hơn.
- Không đi cầu Thanh Trì. Cầu nằm trên tuyến cao tốc, xe máy không được đi.
Thử hình dung bạn muốn đi lễ chùa Bằng sáng mùng một rồi ghé chợ trong khu Linh Đàm. Đi Vĩnh Tuy, vào Giải Phóng, rẽ Hoàng Liệt, tới cổng chùa trước giờ đông nhất thì lễ xong vẫn còn thời gian đi chợ. Chỉ cần tránh được đường trên cao, lộ trình này không có gì khó.
Chỗ để xe khi tới chùa Bằng
Chùa không phải điểm du lịch bán vé, nên không có bãi xe lớn kiểu khu tham quan. Cách để xe hợp lý:
- Ngày thường: hỏi người trông coi ở cổng hoặc người trong chùa nên dựng xe ở đâu. Dựng gọn sát mép, quay đầu xe ra ngoài để lúc về dễ dắt.
- Ngày rằm, mùng một, lễ Phật đản, dịp Tết: người đi lễ rất đông, các điểm trông xe quanh cổng thường đầy nhanh. Ưu tiên chỗ có người trông và có vé, hỏi giá trước khi gửi.
- Không dựng xe trên cầu hay ngay lối tam quan. Theo tư liệu của nhà chùa, cây cầu bê tông trước chùa là hậu thân của cầu đá Quang Bình xưa, nay vẫn là lối đi chung của người làng.
- Không dựng chắn cổng nhà dân trong ngõ, vì đường làng hẹp và xe ra vào suốt.
Gửi xe xong, khóa cổ, rút chìa, mang theo giấy tờ và đồ có giá trị.
Lưu ý khi vào thăm ngôi chùa cổ
Chùa Bằng là nơi tu tập và lễ bái hằng ngày, không phải sân khấu chụp ảnh. Vài điều nên giữ:
- Ăn mặc kín đáo. Tránh áo hai dây, quần quá ngắn. Cởi mũ bảo hiểm trước khi qua tam quan.
- Đi lối bên, nói nhỏ. Nhiều người vẫn giữ nếp tránh lối chính giữa. Trong Thượng điện, tắt chuông điện thoại.
- Để giày dép đúng chỗ. Nơi nào có chiếu, thảm hoặc biển nhắc thì để giày dép ngoài cửa.
- Không chạm vào hiện vật cổ. Bia đá, thống đá, chuông đồng đều có giá trị lịch sử, ngắm và đọc chữ được nhưng đừng sờ, đừng gõ chuông.
- Thắp hương đúng nơi quy định. Đặt lễ gọn, công đức vào hòm, không cài tiền lên tượng.
- Hỏi trước khi chụp ảnh bên trong điện và không chụp cận mặt người đang lễ.
- Giữ yên lặng ở vườn tháp. Đây là nơi thờ các vị tổ sư, không ngồi lên bệ tháp.
Muốn vào bên trong bảo tháp Báo Ân, hãy hỏi nhà chùa, vì không phải lúc nào tháp cũng mở cho khách. Chùa không công bố giờ đón khách cố định, đi trong ban ngày là chắc nhất, và lịch sinh hoạt có thể thay đổi vào ngày lễ.
Đi giờ nào cho đỡ đông
Ngày rằm và mùng một âm lịch, chùa thường đông từ sáng sớm. Nếu chỉ muốn thăm cảnh, chọn ngày thường, buổi sáng sau giờ cao điểm hoặc chiều muộn là yên nhất. Nắng gắt thì sân quanh tháp khá nóng, mang nước và mũ.
Kinh nghiệm đi lễ ngày đông đã có trong bài Phủ Tây Hồ và chùa Kim Liên ngày rằm, mùng một, áp dụng được cho chùa Bằng. Muốn so cách gửi xe ở một ngôi chùa nội thành, đọc thêm bài thăm chùa Trấn Quốc bằng xe máy. Nếu đã quen đường phía nam, có thể đi xa hơn tới chùa Đậu ở Thường Tín.
Lưu ý cho người thuê xe máy
Tiệm mở cửa từ 09:00 đến 21:00, nên ai định đi lễ từ sáng sớm ngày rằm, mùng một hãy nhận xe từ hôm trước. Đường từ Long Biên xuống Hoàng Liệt khá xa, kiểm tra xăng và đèn trước khi đi. Nếu xe có trục trặc dọc đường, tấp hẳn vào lề an toàn rồi gọi tiệm theo số 0942 467 674 để được hướng dẫn.
Tìm thêm chỗ đi khác trong thành phố, xem chuyên mục điểm đến Hà Nội hoặc trang tổng du lịch Hà Nội bằng xe máy.