Khách thuê xe hay chụp ảnh gửi tôi rồi hỏi: tấm biển phụ ghi số mét dưới biển cấm nghĩa là còn bao xa nữa mới tới chỗ cấm, hay lệnh cấm kéo dài đúng bấy nhiêu mét? Hai cách hiểu dẫn tới hai cách lái khác hẳn nhau. Bài này giúp bạn đọc đúng biển phụ phạm vi tác dụng, biển khoảng cách và biển mũi tên khi chạy xe máy thuê quanh Hà Nội.
Ba loại biển phụ hay bị nhầm theo QCVN 41:2024
Quy chuẩn hiện hành là QCVN 41:2024/BGTVT, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT, áp dụng từ ngày 01/01/2025. Biển phụ đặt ngay dưới biển chính để thuyết minh, bổ sung cho biển chính. Ba loại liên quan đến số mét và mũi tên là:
- S.501 “Phạm vi tác dụng của biển”: chiều dài đoạn đường nguy hiểm, hoặc đoạn phải thi hành lệnh cấm, lệnh hạn chế, tính từ chỗ đặt biển trở đi.
- S.502 “Khoảng cách đến đối tượng báo hiệu”: từ chỗ đặt biển đến đối tượng mà biển chính báo hiệu còn bao xa, ví dụ chỗ nguy hiểm hay điểm bắt đầu lệnh cấm.
- Nhóm S.503 “Hướng tác dụng của biển”: mũi tên chỉ biển chính có hiệu lực về hướng nào.
Biển phụ không đứng một mình, nên luôn đọc cả cột biển cùng lúc.
Cách phân biệt biển phụ ghi số mét: đoạn áp dụng hay khoảng cách
Nhìn ký hiệu cạnh con số
Theo hình vẽ mẫu trong quy chuẩn, biển phạm vi tác dụng có mũi tên thẳng đứng hai đầu nằm cạnh con số, gợi ý một đoạn có điểm đầu và điểm cuối. Biển khoảng cách thường chỉ ghi con số, có nơi làm thêm chữ “Cách” phía trước. Biển lắp thực tế có thể khác mẫu đôi chút, nên đừng chỉ dựa vào một chi tiết.
Nhìn biển chính và quang cảnh phía trước
Dưới biển cấm, nếu là S.502 thì lệnh cấm chưa bắt đầu ở chân biển mà bắt đầu xa hơn phía trước. Nếu là S.501 thì lệnh cấm bắt đầu ngay tại biển và kéo dài hết quãng ghi trên đó.
Rồi nhìn lên đường. Cách khoảng đó có cầu, cổng trường, đường ngang hay ngã tư thì nhiều khả năng con số báo khoảng cách tới đối tượng ấy. Phía trước là một đoạn phố dài như nhau thì nhiều khả năng đó là chiều dài đoạn áp dụng.
Đọc biển phụ phạm vi tác dụng (S.501)
Coi chân biển là vạch xuất phát: lệnh cấm hay cảnh báo áp dụng ngay từ đó cho đến hết quãng ghi trên biển.
Theo Điều 26 của quy chuẩn, biển P.121 “Cự ly tối thiểu giữa hai xe” và biển P.128 “Cấm sử dụng còi” có hiệu lực đến hết khoảng cách ghi trên S.501, hoặc đến chỗ đặt biển DP.135 “Hết tất cả các lệnh cấm”. Chi tiết về biển cấm còi có ở bài biển cấm sử dụng còi hiệu lực kéo dài đến đâu.
Xe máy thường không có đồng hồ đo quãng ngắn, nên ước lượng thế này: ở khoảng 30 km/h, xe đi chừng 500 m mỗi phút. Không chắc đã hết đoạn thì giữ nguyên cách đi thêm một quãng.
Đọc biển phụ khoảng cách đến đối tượng báo hiệu (S.502)
Thông thường biển cấm đặt ở chỗ bắt đầu cấm, biển cảnh báo đặt trước chỗ nguy hiểm một quãng đủ để giảm tốc. Khi thực tế buộc phải đặt biển xa hơn, quy chuẩn yêu cầu kèm S.502 ghi khoảng cách. Ví dụ, biển chỉ dẫn I.417c phải đặt ngay trước đoạn đường cần chỉ dẫn, nếu đặt xa hơn thì kèm S.502.
Khi thấy S.502:
- Hiểu rằng ở chân biển, lệnh cấm hoặc mối nguy chưa bắt đầu.
- Dùng quãng còn lại để giảm tốc, chuyển làn, bật xi nhan sớm.
- Ngõ rẽ nằm trước điểm bắt đầu vẫn rẽ bình thường, miễn không có biển khác cấm.
- Tới đúng điểm báo hiệu thì áp dụng biển chính đầy đủ.
Biển phụ hướng tác dụng: mũi tên nói gì
Biển phụ hướng tác dụng vẽ mũi tên thay cho số mét. Theo hình vẽ trong quy chuẩn có hai kiểu chính:
- Mũi tên nằm ngang: biển chính áp dụng về phía bên trái, bên phải hoặc cả hai phía, vuông góc với chiều xe đang đi, chẳng hạn một nhánh rẽ cạnh đường.
- Mũi tên thẳng đứng dưới biển cấm dừng, cấm đỗ: chỉ đoạn áp dụng dọc theo chiều đi. Mũi tên hướng lên là đoạn cấm bắt đầu từ biển về phía trước, mũi tên hai đầu là bạn đang ở giữa đoạn cấm, mũi tên hướng xuống là đoạn cấm kết thúc tại biển.
Chuyện phân biệt dừng và đỗ xem thêm ở bài đọc biển báo cấm đỗ và cấm dừng trên vỉa hè.
Tình huống hay gặp ở Hà Nội
Các ví dụ dưới đây minh họa cách đọc, không mô tả một cột biển cụ thể nào.
- Phố có bệnh viện ở Đống Đa, Hai Bà Trưng: biển cấm còi kèm biển phụ phạm vi tác dụng nghĩa là từ chân biển bạn thôi bấm còi suốt quãng ghi trên đó.
- Quốc lộ đi Ba Vì, Sóc Sơn: biển cảnh báo đường ngang hay chỗ ngoặt kèm S.502 cho biết còn bao xa để về số, giảm ga. Kèm S.501 thì cả đoạn phía sau biển đều phải đi chậm.
- Tạt vào mua đồ quanh Bồ Đề, Long Biên: biển cấm đỗ có mũi tên hai đầu nghĩa là bạn đang đứng giữa đoạn cấm, đi tiếp tìm bãi có người trông và nhận vé xe.
Những cách hiểu sai khiến người thuê xe bị phạt
- Coi mọi con số là khoảng cách, nên đi vào đoạn S.501 vẫn bấm còi hoặc dừng xe.
- Coi mọi con số là chiều dài đoạn, nên phanh gấp tại chân biển S.502 trong khi chỗ báo hiệu còn ở phía trước.
- Đọc mũi tên hướng xuống thành hướng rẽ, trong khi nó báo đoạn cấm đã kết thúc.
Hiệu lực chung của biển cấm qua ngã tư, ngõ nhỏ có trong bài biển báo cấm có hiệu lực đến đâu. Cột biển có thêm giờ thì đọc bài biển cấm kèm biển phụ ghi khung giờ.
Căn cứ pháp lý và lưu ý khi đi xe thuê
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (số 36/2024/QH15) quy định người tham gia giao thông phải chấp hành báo hiệu đường bộ, trong đó có biển báo. Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu. Tôi không nêu mức tiền phạt, vì mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất trước khi dựa vào.
Người cầm lái chịu trách nhiệm với lỗi của mình, kể cả khi đi xe thuê. Nhận biên bản hay thông báo liên quan đến xe đang thuê, hãy báo ngay cho Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00.
Nguồn tham khảo:
- QCVN 41:2024/BGTVT, phần biển phụ và Điều 26: toàn văn trên LuatVietnam.
- Luật số 36/2024/QH15 và Nghị định 168/2024/NĐ-CP: tra cứu tại Cơ sở dữ liệu văn bản của Chính phủ.
Ôn các nhóm biển khác ở trang biển báo giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý khi thuê xe máy.