Khách thuê xe đi làm, đi học theo giờ cố định hay hỏi tôi một câu: sáng qua nút này rẽ được, sao chiều lại bị thổi còi? Câu trả lời thường nằm ở tấm biển nhỏ dưới biển tròn viền đỏ. Đó là biển cấm theo khung giờ, và chỉ cần đọc sai một con số là bạn đi vào đúng lúc lệnh cấm đang có hiệu lực. Bài này hướng dẫn đọc giờ, ngày và các chữ đi kèm cho chắc chắn trước khi rẽ.
Biển cấm theo khung giờ dựa trên quy định nào
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ hiện hành là QCVN 41:2024/BGTVT, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT và áp dụng từ 01/01/2025. Trong quy chuẩn có một điều riêng về biển báo cấm theo thời gian (Điều 23) và một điều về biển phụ (Điều 41).
Nội dung cốt lõi người đi xe máy cần nắm:
- Khi cơ quan quản lý đường chỉ muốn cấm trong một khoảng thời gian, họ đặt biển phụ biểu thị thời gian ngay dưới biển cấm.
- Biển phụ không đứng một mình. Nó thu hẹp hiệu lực của biển chính phía trên vào đúng khung giờ, khung ngày được ghi.
- Biển cấm không kèm biển phụ thời gian thì được hiểu là có hiệu lực suốt ngày đêm, mọi ngày.
Cách đọc biển phụ biểu thị thời gian
Biển phụ thời gian thường là tấm chữ nhật nền trắng, chữ và số màu đen, treo sát dưới biển chính. Đọc theo ba lớp: giờ, ngày, rồi các chữ đi kèm.
Đọc giờ
Giờ trên biển viết theo hệ hai mươi bốn giờ, thường dùng chữ “h” thay cho chữ “giờ”:
- “6h-9h”: lệnh cấm áp dụng từ sáu giờ đến chín giờ sáng.
- “16h30-19h30”: từ bốn giờ rưỡi chiều đến bảy giờ rưỡi tối.
- Hai dòng giờ trên cùng một biển, ví dụ “6h-9h” và “16h-19h”: cấm trong cả hai khung, khoảng giữa hai khung thì biển chính không áp dụng.
Một lỗi tôi gặp nhiều ở khách quen đồng hồ mười hai giờ: đọc “19h” thành chín giờ. Hãy trừ đi mười hai cho các số từ 13 trở lên, 19h là bảy giờ tối.
Đọc ngày
Nếu biển ghi ngày, đọc ngày trước, giờ sau. Cách ghi hay gặp là “Thứ 2 - Thứ 6” hoặc “Thứ hai đến thứ bảy”. Khi đó ngoài những ngày ghi trên biển, lệnh cấm không áp dụng.
Nếu biển chỉ ghi giờ mà không ghi ngày, đừng tự cho rằng Chủ nhật hay ngày lễ được nghỉ cấm. Không ghi ngày nghĩa là khung giờ đó lặp lại mọi ngày.
Chữ “trừ” và tên loại xe
Một số cột biển có thêm biển phụ loại xe hoặc chữ “trừ”. Thấy “trừ xe máy” thì xe máy được miễn dù đang trong giờ cấm. Thấy hình xe máy hoặc chữ “xe máy” mà không có chữ “trừ” thì lệnh cấm nhắm đúng vào loại xe bạn đang lái. Phần tổng quan các loại biển phụ có trong bài biển chỉ dẫn và biển phụ hiểu thế nào.
Đọc giờ cấm trên biển báo: lúc nào thì tính là đang cấm
Mốc để so là thời điểm bạn đi qua vị trí đặt biển, không phải lúc bạn xuất phát. Cách tôi dặn khách:
- Xem đồng hồ điện thoại trước khi tới nút, đừng ước lượng theo cảm giác.
- Còn vài phút nữa mới tới giờ cấm mà không chắc kịp ra khỏi đoạn bị cấm thì chọn tuyến khác.
- Vừa quá giờ kết thúc một hai phút, chờ thêm chút rồi mới đi, vì đồng hồ camera và điện thoại có thể lệch nhau.
- Biển phụ bị mờ, bị che hoặc khó đọc thì coi như lệnh cấm đang có hiệu lực.
Ở mép khung giờ, chọn cách hiểu chặt hơn. Đi vòng thêm vài phút luôn nhẹ hơn chuyện bị dừng xe.
Tình huống thường gặp ở nội thành Hà Nội
Nút giao cấm rẽ giờ cao điểm
Trên các trục đông xe ở Cầu Giấy, Đống Đa hay Thanh Xuân, bạn có thể gặp biển cấm rẽ trái hoặc cấm quay đầu kèm biển phụ ghi giờ cao điểm sáng và chiều. Ví dụ minh họa: biển cấm rẽ trái có biển phụ “6h-9h, 16h-19h”. Bạn tới nút lúc 7h40, đang trong khung cấm, nên đi thẳng rồi tìm điểm quay đầu hợp lệ. Cũng nút đó lúc 10h, ngoài khung giờ, bạn được rẽ nếu không có biển nào khác cấm. Phân biệt biển cấm rẽ và cấm quay đầu xem ở bài biển cấm rẽ trái có cấm quay đầu không.
Khu vực phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm
Khu phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm thường hoạt động vào các tối cuối tuần, các phố lân cận được rào và gắn biển theo khung giờ. Lịch có thể điều chỉnh theo từng đợt, nên đọc biển tại chỗ thay vì nhớ theo lần trước. Cách tìm chỗ để xe trước khi đi bộ vào có trong bài biển báo khu vực phố đi bộ.
Người đi làm từ Long Biên sang trung tâm
Nhiều khách thuê xe tháng ở gần cửa hàng tại Long Biên, sáng đi làm, chiều về đúng giờ cao điểm. Tôi khuyên đi thử tuyến vào một buổi ngoài giờ cấm, đọc kỹ từng biển phụ dọc đường và ghi lại các nút có giờ. Khung nào trùng giờ bạn thường đi qua thì chuẩn bị sẵn đường vòng cho buổi sáng và buổi chiều. Ứng dụng bản đồ có thể chưa cập nhật giờ cấm, biển trên đường mới là căn cứ.
Những cách hiểu sai khiến người thuê xe bị phạt
- Đọc ngược chữ “trừ”: nghĩ “trừ xe máy” là cấm xe máy, trong khi thực tế là miễn cho xe máy.
- Nghĩ lệnh cấm chỉ dành cho ô tô: nếu biển phụ không ghi loại xe, biển chính áp dụng cho các loại xe mà biển chính hướng tới.
- Thấy đường vắng nên cho rằng hết giờ cấm: lệnh cấm tính theo đồng hồ, không theo mật độ xe.
- Đi theo xe phía trước: người kia có thể thuộc diện được miễn, hoặc cũng đang vi phạm.
Căn cứ pháp lý và mức xử lý
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (số 36/2024/QH15) quy định người tham gia giao thông phải chấp hành báo hiệu đường bộ, trong đó có biển báo hiệu. Nghị định 168/2024/NĐ-CP có quy định xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu. Tôi không nêu mức tiền phạt cụ thể, vì mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất trước khi dựa vào.
Trách nhiệm thuộc về người đang cầm lái, kể cả khi xe là xe thuê. Nếu nhận biên bản hay thông báo liên quan đến xe đang thuê, hãy báo cho Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00.
Nguồn tham khảo:
- QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT: toàn văn trên LuatVietnam.
- Luật số 36/2024/QH15 và Nghị định 168/2024/NĐ-CP: tra cứu bản gốc tại Cơ sở dữ liệu văn bản của Chính phủ.
Muốn ôn thêm các nhóm biển khác, xem trang biển báo giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý khi thuê xe máy.