Khách thuê xe ở tiệm tôi hỏi nhiều nhất về biển cấm rẽ trái quay đầu: gặp biển cấm rẽ trái ở ngã tư thì còn được quay đầu lại không. Câu trả lời phụ thuộc vào đúng mẫu biển bạn nhìn thấy, vì quy chuẩn hiện hành tách thành ba biển riêng là P.123a, P.124a và P.124c. Đọc nhầm một nét mũi tên là bạn có thể quay đầu sai chỗ ngay giữa ngã tư đông xe ở Hà Nội.
Biển cấm rẽ trái quay đầu được không: câu trả lời ngắn
Theo QCVN 41:2024/BGTVT, quy chuẩn về báo hiệu đường bộ ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT và áp dụng từ 01/01/2025, biển P.123a “Cấm rẽ trái” chỉ cấm các loại xe rẽ sang phía trái. Biển này không có giá trị cấm quay đầu xe. Khi chỉ gặp P.123a, về nguyên tắc bạn vẫn có thể quay đầu tại nơi giao nhau đó, nếu không có biển, vạch kẻ đường hay quy định nào khác cấm quay đầu ở vị trí ấy.
Muốn cấm cả hai thao tác, đơn vị quản lý đường phải đặt biển P.124c “Cấm rẽ trái và quay đầu xe”. Còn biển P.124a “Cấm quay đầu xe” chỉ cấm quay đầu, không có giá trị cấm rẽ trái để đi sang hướng đường khác.
Nhận diện P.123a, P.124a và P.124c trong vài giây
Cả ba đều là biển tròn nền trắng, viền đỏ, có vạch chéo đỏ, thuộc nhóm biển báo cấm. Thứ cần nhìn là hình mũi tên màu đen dưới vạch chéo:
- P.123a Cấm rẽ trái: mũi tên bẻ góc sang trái. Cấm rẽ trái, không cấm quay đầu.
- P.124a Cấm quay đầu xe: mũi tên hình chữ U vòng ngược lại. Cấm quay đầu, không cấm rẽ trái.
- P.124c Cấm rẽ trái và quay đầu xe: biểu tượng kết hợp cả hướng rẽ trái và hướng quay đầu. Cấm cả hai.
Một số biển cùng nhóm có thêm hình ô tô, chẳng hạn P.124b “Cấm ô tô quay đầu xe”; biển kiểu này nhắm vào ô tô. Mẹo tôi hay dặn khách: đếm mũi tên trước, xem trên biển có hình xe nào không, rồi mới đọc biển phụ bên dưới.
Biển cấm có hiệu lực ở đâu tại ngã tư
Biển cấm rẽ và cấm quay đầu thường đặt trước nơi đường giao nhau, và lệnh cấm áp dụng cho nút giao ngay sau biển, không kéo dài suốt tuyến phố. Sang nút giao kế tiếp, bạn phải đọc lại biển của nút giao mới.
Biển phụ bên dưới có thể ghi khung giờ hoặc loại xe áp dụng; không có biển phụ thời gian thì biển có hiệu lực mọi lúc. Cách đọc biển phụ được giải thích ở bài biển chỉ dẫn và biển phụ hiểu thế nào. Trên trục có dải phân cách giữa, biển cấm quay đầu hay đặt ngay khe mở dải phân cách; có khe chỉ phục vụ xe rẽ vào ngõ hay cổng cơ quan, nên căn cứ là biển tại chỗ chứ không phải khe hở rộng hay hẹp.
Biển cấm quay đầu xe không phải căn cứ duy nhất
Không thấy biển cấm không có nghĩa là quay đầu ở đâu cũng được. Điều 15 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (số 36/2024/QH15) quy định không được quay đầu xe ở phần đường dành cho người đi bộ qua đường, trên cầu, đầu cầu, gầm cầu vượt, ngầm, trong hầm đường bộ, trên đường cao tốc, nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt, đường hẹp, đường dốc, đoạn cong tầm nhìn bị che khuất và trên đường một chiều, trừ khi có hiệu lệnh của người điều khiển giao thông hoặc chỉ dẫn của biển báo hiệu tạm thời.
Hai lỗi xe máy hay mắc nhất là quay đầu ngay trên vạch người đi bộ qua đường và quay đầu sát đầu cầu. Ví dụ bạn chạy từ Long Biên qua cầu Chương Dương sang phía Hoàn Kiếm rồi chợt nhớ để quên đồ: đừng vòng xe ở đầu cầu, hãy đi tiếp đến nút giao phía trước, đọc biển rồi mới tính đường quay lại. Vạch liền giữa đường và dải phân cách cứng cũng không được cắt ngang để quay xe; xem thêm bài vạch kẻ đường xe máy phải đi thế nào.
Tình huống thường gặp khi đi xe máy thuê ở Hà Nội
Gặp P.123a nhưng điểm đến nằm phía sau
Bạn nhận xe ở Nguyễn Văn Cừ, chạy vào nội thành và tới một ngã tư có biển P.123a trong khi chỗ cần đến lại ở phía sau. Nếu chỉ có P.123a, không có biển cấm quay đầu, không có vạch người đi bộ ở đúng chỗ quay và đèn đang cho phép hướng của bạn, thì quay đầu tại nút giao không trái với biển này. Hãy sang làn bên trái từ sớm, bật xi nhan, giảm tốc, nhìn gương rồi mới quay.
Gặp P.124c thì phải đi vòng
Với P.124c, bạn không được rẽ trái cũng không được quay đầu tại nút giao đó. Hãy đi thẳng hoặc rẽ phải, rồi tìm nút giao tiếp theo cho phép quay đầu hoặc vòng theo khối phố. Ứng dụng bản đồ đôi khi vẫn gợi ý quay đầu đúng chỗ có biển cấm; biển ngoài đường mới là căn cứ.
Gặp P.124a mà cần rẽ trái
P.124a chỉ cấm quay đầu, nên rẽ trái sang tuyến khác vẫn được nếu không có biển, đèn mũi tên hay vạch kẻ nào khác ngăn lại. Có khách thấy P.124a liền né luôn cả rẽ trái, chạy vòng thêm một đoạn không cần thiết. Hãy để ý thêm các biển báo hiệu lệnh cần tuân thủ khi đi xe, vì chúng có thể giới hạn hướng đi theo cách khác.
Xử phạt và năm bước tránh lỗi trên xe thuê
Rẽ trái khi có biển cấm, quay đầu ở nơi có biển cấm hoặc ở vị trí luật không cho quay đầu đều bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Tôi không nêu mức tiền vì mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất. Trách nhiệm thuộc về người đang cầm lái, xe thuê hay xe nhà đều như nhau, và hình ảnh camera ở nút giao lớn có thể được dùng làm căn cứ xử lý sau.
- Nhìn biển trên cột bên phải và trên giá treo phía trên đường nếu có.
- Đếm mũi tên: rẽ trái là P.123a, chữ U là P.124a, có cả hai hướng là P.124c.
- Đọc biển phụ về khung giờ và loại xe.
- Kiểm tra vạch người đi bộ, vạch liền, dải phân cách và đèn ở đúng chỗ định quay.
- Không chắc thì đi thẳng, tìm chỗ quay hợp lệ phía trước.
Nếu bị dừng xe hoặc có biên bản liên quan đến xe đang thuê, hãy báo cho Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00, để hai bên cùng nắm thông tin. Muốn ôn lại các nhóm biển trước chuyến đi, xem trang biển báo giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý khi thuê xe máy.
Nguồn tham khảo
- QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT: toàn văn trên LuatVietnam.
- Luật số 36/2024/QH15 và Nghị định 168/2024/NĐ-CP: tra cứu bản gốc tại Cơ sở dữ liệu văn bản của Chính phủ.
- Biển tại từng nút giao, quy chuẩn và mức xử phạt có thể thay đổi; luôn chấp hành biển đặt tại hiện trường.