Tự ngã xe máy khi trong người đã có cồn rồi phải nhập viện, câu hỏi tiếp theo thường là tiền: thẻ bảo hiểm y tế có lo chi phí điều trị không? Bài này đặt câu hỏi bảo hiểm y tế tai nạn có nồng độ cồn vào đúng chỗ của nó: phần nào luật giao thông đã nói rõ, phần nào thuộc Luật Bảo hiểm y tế mà các nguồn hiện không thống nhất.
Bài không kết luận “được” hay “không được” thanh toán, và không nêu số tiền, tỷ lệ chi trả, ngưỡng đo hay mức xử phạt. Thông điệp giữ nguyên: đã uống thì không lái.
Tự ngã khi có cồn vẫn là điều khiển phương tiện
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025, ghi tại Điều 9 khoản 2 hành vi bị nghiêm cấm:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Câu chữ này không tách “tự ngã” với “va chạm người khác”. Theo cách đọc của bài, điều bị cấm là việc điều khiển phương tiện khi có nồng độ cồn, dù sau đó có tai nạn hay không. Cách xử lý cụ thể do cơ quan có thẩm quyền quyết định; mức xử phạt nằm ở Nghị định 168/2024/NĐ-CP và bài chỉ nêu tên.
Ở viện: luật giao thông nêu việc xét nghiệm nồng độ cồn
Điều 81 khoản 3 của Luật 36/2024/QH15 viết:
“Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cứu ban đầu người bị tai nạn do tai nạn giao thông đường bộ có trách nhiệm báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất; thực hiện xét nghiệm nồng độ cồn, chất ma túy hoặc các chất kích thích khác trong máu của người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ.”
Vì vậy người nhập viện sau tai nạn bị xét nghiệm nồng độ cồn là việc có căn cứ trong luật. Chi tiết về lấy máu có ở bài xét nghiệm máu để xác định nồng độ cồn.
Một điểm chưa rõ: Điều 2 khoản 12 định nghĩa tai nạn giao thông đường bộ là “va chạm liên quan đến người, phương tiện khi tham gia giao thông đường bộ, xảy ra ngoài ý muốn”. Ngã một mình có nằm trong định nghĩa này hay không còn tùy tình huống; bài không kết luận.
Chi phí riêng của việc xét nghiệm khác chi phí điều trị. Các bản tóm tắt nhắc thông tư liên tịch số 26/2014/TTLT-BYT-BCA, chia người lái thành nhiều nhóm tùy có thẻ bảo hiểm y tế hay không và có dấu hiệu dùng rượu bia hay không. Bài chưa kiểm văn bản đó còn hiệu lực ra sao sau Luật 36/2024, nên không nêu nhóm nào áp dụng cho ai.
Bảo hiểm y tế tai nạn có nồng độ cồn: chỗ nguồn chưa thống nhất
Căn cứ chính là Luật Bảo hiểm y tế năm 2008, sửa đổi năm 2014 và bởi Luật số 51/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025), cùng Nghị định 188/2025/NĐ-CP hướng dẫn. Bài chưa đọc được bản gốc, nên chỉ tóm lược cách các nguồn đang viết, theo ba điểm.
-
Danh sách trường hợp quỹ không thanh toán: các bài tổng hợp nhắc khám, chữa bệnh do nghiện rượu hoặc nghiện ma túy. Số điều và thứ tự mục khác nhau giữa các nguồn vì luật đã sửa nhiều lần, nên bài không nêu số điều.
-
“Nghiện rượu” khác “đã uống trước khi lái”: có bài tư vấn lập luận rằng danh sách ấy không tự động loại tai nạn lúc đã uống. Đó là ý kiến, không kèm văn bản gốc, và bài không dựa vào.
-
Xác định vi phạm giao thông: nhiều bài cũ mô tả việc thanh toán gắn với kết luận có vi phạm pháp luật giao thông hay không. Có bài nói cơ quan bảo hiểm xã hội đề nghị công an xác minh, bài khác nói người bệnh phải tự xin xác nhận, có bài nêu khả năng hoàn trả khoản đã chi. Các bài ấy dựa trên thông tư những năm trước; bài chưa tìm được nguồn cho biết cách làm đó còn áp dụng sau 01/7/2025.
Nối ba điểm lại: nguồn không thống nhất và có thể đã đổi, nên bài không kết luận bảo hiểm y tế có hay không thanh toán chi phí điều trị. Gặp bài khác khẳng định dứt khoát, hãy xem bài đó dẫn văn bản nào, năm nào, còn hiệu lực không. Cách an toàn là hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi đăng ký hoặc cơ sở khám, chữa bệnh đang điều trị.
Giấy tờ và câu hỏi nên chuẩn bị khi nhập viện
Người bị nạn cần cấp cứu thì cấp cứu đi trước mọi giấy tờ; số cấp cứu hiện được nhiều nguồn ghi là 115, hãy kiểm lại đầu số hiện hành. Về giấy tờ, hướng dẫn thanh toán thường nhắc thẻ bảo hiểm y tế, giấy tờ có ảnh, giấy ra viện hoặc phiếu khám, hóa đơn và biên lai. Mỗi cơ sở có thể yêu cầu khác nhau, nên hãy hỏi quầy tiếp đón hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội:
-
Ca tai nạn giao thông cần thêm giấy tờ nào ngoài thẻ.
-
Có cần xác nhận từ cơ quan công an không, và ai đề nghị.
-
Cơ sở khám không phải nơi đăng ký ban đầu thì thanh toán ra sao.
-
Phí xét nghiệm nồng độ cồn tính riêng hay chung viện phí.
-
Hồ sơ nộp ở đâu, đến hạn khi nào.
Hãy ghi lại ngày, tên người trả lời và giữ mọi biên lai. Mọi giấy tờ, lời khai phải đúng sự thật; Điều 9 khoản 25 cấm:
“Không khai báo, khai báo gian dối hoặc cung cấp thông tin, tài liệu không đúng sự thật để trốn tránh trách nhiệm khi bị phát hiện vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.”
Vì thế bài không gợi ý bỏ sót hay sửa thông tin về nồng độ cồn trong hồ sơ.
Đã uống thì không lái, kể cả quãng ngắn ở Hà Nội
Sau bữa tối ở Hoàn Kiếm hay ven hồ Tây, đã uống thì không lái xe máy, kể cả xe thuê. Hãy gửi xe, đi taxi hoặc xe ôm, hoặc nhờ người không uống chở về.
Nếu chẳng may đã ngã khi đi xe thuê, hãy báo cửa hàng sớm. Chính sách của cửa hàng khi khách đã uống hoặc bị ngã, cách xử lý xe và chi phí đều cần hỏi và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674, nên nhắn lại bằng tin nhắn để có bằng chứng. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở 09:00 đến 21:00, không nhận trả xe ngoài giờ. Xem thêm mục xử lý sự cố khi thuê xe và trang liên hệ.
Ghi chú về nguồn
Điều luật giao thông trích theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 2 khoản 12; Điều 9 khoản 2, 25; Điều 81 khoản 3, đều đã đọc nguyên văn. Luật Bảo hiểm y tế, Luật số 51/2024/QH15, Nghị định 188/2025/NĐ-CP, thông tư liên tịch 26/2014/TTLT-BYT-BCA và Nghị định 168/2024/NĐ-CP chỉ được nêu tên, chưa đối chiếu Công báo.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Các bài khác nằm trong mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.