Bữa cơm với đồng nghiệp ở một nhà hàng trên phố Trần Hưng Đạo, ai cũng gọi bia, còn bạn phải tự chạy xe máy về Long Biên. Lon bia không cồn trên bàn trông như lối thoát hợp lý. Nhưng chuyện bia không cồn lái xe máy có thật sự yên tâm hay không lại phức tạp hơn cái tên gọi. Trên kệ có loại ghi 0,0%, có loại chỉ ghi dưới 0,5%, và hai cách ghi đó không mang cùng một ý nghĩa. Bài này giúp bạn đọc đúng nhãn, hiểu luật nói gì, và quyết định thế nào khi phải cầm lái sau bữa ăn.
Luật cấm gì: nhìn vào hơi thở và máu, không nhìn vào tên đồ uống
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 9. Khoản 2 điều này ghi nguyên văn:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Câu chữ của luật không nhắc đến loại đồ uống. Không có ngoại lệ cho bia không cồn, rượu nhẹ hay nước trái cây lên men. Điều luật chỉ quan tâm một việc: tại thời điểm bạn điều khiển xe, trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn hay không.
Mức xử phạt cụ thể cho từng trường hợp do văn bản xử phạt hiện hành quy định và có thể được điều chỉnh. Bài này không đi vào con số; nếu cần, hãy tra trực tiếp văn bản trên cổng thông tin chính thức và xem thêm các bài trong mục nồng độ cồn.
Bia không cồn đo nồng độ cồn: hiểu đúng hai cách ghi trên nhãn
Người ta hay gọi chung là bia 0 độ, nhưng trên vỏ lon, nhà sản xuất có thể ghi theo hai cách khác nhau.
Loại ghi “dưới 0,5%”
Cách ghi này tự nói rõ: sản phẩm vẫn có thể chứa một lượng cồn nhỏ, chỉ là không vượt mức ghi trên nhãn. Với người sắp cầm lái, dòng chữ này nên được đọc như một lời nhắc: “có cồn, dù ít”.
Loại ghi “0,0%”
Loại này thường được giới thiệu là đã loại bỏ cồn gần như hoàn toàn. Tuy vậy, con số in trên nhãn là thông tin do nhà sản xuất công bố, và người uống ở bàn nhậu không có cách nào tự kiểm chứng. Cũng không nên suy ra rằng cứ thấy chữ “0,0%” là chắc chắn không bao giờ bị thiết bị phát hiện. Chúng tôi không khẳng định loại nào “an toàn khi đo”, vì kết quả đo phụ thuộc vào cơ thể từng người, lượng uống, thời điểm đo và những gì bạn đã ăn uống trước đó.
Đọc nhãn thế nào cho nhanh
- Tìm dòng ghi độ cồn hoặc nồng độ cồn, thường đi kèm ký hiệu phần trăm theo thể tích.
- Phân biệt chữ “không cồn” ở mặt trước với con số thật ở phần thông tin sản phẩm; mặt trước là quảng bá, phần thông tin mới là chi tiết.
- Nếu nhãn chỉ có chữ nước ngoài hoặc chữ quá nhỏ, coi như bạn chưa biết chắc, và hành xử như với bia thường.
Uống bia không cồn lái xe máy về: rủi ro nằm ngoài lon bia
Ngay cả khi tin vào nhãn, buổi ăn uống thực tế ở Hà Nội có nhiều chỗ khiến “không cồn” trở thành “có cồn” mà bạn không để ý.
Rót nhầm và cốc dùng chung. Ở các quán đông như dãy Tạ Hiện, Hàng Buồm hay các nhà hàng ven hồ Trúc Bạch, nhân viên rót liên tục. Cốc của bạn có thể được châm bia thường lúc bạn quay đi nói chuyện. Bia chai đã khui sẵn hay ca bia chung giữa bàn rất khó phân biệt bằng mắt.
Nể bạn bè. Bắt đầu bằng lon không cồn, đến lượt nâng cốc thứ năm thì một người bạn đưa sang chén rượu “chỉ một chút thôi”. Đây là kịch bản quen thuộc nhất của các bữa liên hoan.
Vì những lý do đó, câu hỏi đúng không phải là “loại nào an toàn khi đo”, mà là “tôi có thực sự chắc mình chưa đưa chút cồn nào vào người không”.
Cách sắp xếp một bữa ăn khi bạn là người phải chạy xe về
Muốn chắc chắn, cách đơn giản nhất là không uống bia, kể cả bia không cồn, trước khi lái. Nhưng nếu bạn vẫn muốn có đồ uống trên bàn cho đỡ lạc lõng, vài thói quen dưới đây giúp giảm rủi ro:
- Gọi đồ uống chắc chắn không có cồn. Trà đá, nước khoáng, nước ép, nước chanh là những lựa chọn quen thuộc ở mọi quán từ Cầu Giấy đến Tây Hồ, không ai thấy lạ.
- Báo trước với cả bàn rằng hôm nay bạn lái xe. Nói từ đầu bữa dễ hơn nhiều so với từ chối giữa chừng.
- Nếu gọi bia không cồn, yêu cầu mang nguyên lon chưa khui. Tự đọc nhãn, tự rót, giữ lon cạnh mình và không để ai châm thêm vào cốc.
- Đã nghi ngờ là không lái. Không nhớ rõ mình đã uống gì thì coi như đã uống bia thường.
Nếu đã uống, hãy gửi xe lại và gọi xe về. Các bước chọn chỗ gửi, giờ lấy xe và những lưu ý khi đó đã có trong bài uống bia xong bao lâu mới được chạy xe máy, còn mùa liên hoan cuối năm thì xem bài tuần tất niên dày lịch tiệc, để xe máy thuê ở đâu.
Nếu chiếc xe bạn đang đi là xe thuê
Với xe thuê, quyết định gửi xe qua đêm hoàn toàn hợp lý, nhưng hãy nhắn cho cửa hàng biết xe đang ở đâu, nhất là khi hôm sau là ngày trả. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa từ 09:00 đến 21:00; muốn đổi lịch trả hay hỏi cách lấy xe, liên hệ số 0942467674 trong khung giờ này. Thời gian và chi phí nếu cần hỗ trợ giao nhận phải được xác nhận trước, và không có giao nhận ngoài giờ hoạt động.
Đừng vội lấy xe từ sáng sớm hôm sau chỉ để kịp trả. Cơ thể mỗi người đào thải cồn khác nhau, và chúng tôi không đưa ra mốc thời gian nào để bạn dựa vào.
Ghi chú về thông tin trong bài
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Phần trích luật dẫn theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH, Điều 9 khoản 2. Thông tin về độ cồn của từng sản phẩm là do nhà sản xuất công bố trên nhãn; bài viết không đánh giá nhãn hiệu cụ thể nào.
Tóm lại, loại ghi dưới 0,5% nói thẳng là có thể còn chút cồn, còn loại ghi 0,0% cũng không phải tấm giấy bảo đảm khi bị đo. Luật nhìn vào máu và hơi thở của người lái, không nhìn vào tên đồ uống. Muốn chắc chắn thì không uống trước khi lái. Các bài khác về chủ đề này nằm trong mục nồng độ cồn, và các quy định khi đi xe máy ở Hà Nội được gom ở chuyên mục an toàn và pháp lý.