Chuyến đi nhóm lên Ba Vì, Mộc Châu hay Hà Giang thường có những bữa cơm vui, chủ nhà mời chén rượu, bạn bè rủ cụng ly bia giữa trưa. Chuyện đi phượt xe máy uống rượu rồi chạy tiếp không chỉ là lựa chọn cá nhân của một người: một xe ngã có thể kéo theo cả đoàn. Bài này dành cho trưởng đoàn xuất phát từ Hà Nội, giúp bạn đặt luật rượu bia rõ ràng từ trước, sắp lịch chạy và nghỉ hợp lý, và biết xử lý khi có thành viên đã uống mà vẫn muốn cầm lái.
Luật nói gì về đi phượt xe máy uống rượu
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025, quy định tại Điều 9 khoản 2 hành vi bị nghiêm cấm:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Điều luật không phân biệt đường phố Hà Nội hay đường đèo, không phân biệt đi một mình hay đi theo đoàn, và không có mức “uống ít thì được”. Mức xử phạt cụ thể nằm ở Nghị định 168/2024/NĐ-CP; bài này không bàn số tiền phạt mà tập trung vào cách tổ chức để không ai trong đoàn rơi vào tình huống đó.
Với trưởng đoàn, thông điệp gọn nhất là: còn chạy xe trong ngày thì không ai uống, kể cả một ngụm.
Thống nhất luật đoàn phượt không rượu bia trước khi khởi hành
Đặt luật lúc mọi người còn ngồi uống trà lên kế hoạch dễ hơn nhiều so với lúc đang ngồi mâm cơm giữa đường.
Những điều nên viết ra, gửi vào nhóm chat
- Không rượu bia khi còn chạy xe trong ngày. Áp dụng cho bữa sáng, bữa trưa, cả lúc dừng chụp ảnh.
- Chỉ uống khi đã dừng hẳn trong ngày, xe đã gửi và chìa khóa đã giao cho người giữ chìa.
- Sáng hôm sau, ai còn mệt hay còn hơi men thì không lái. Đêm trước uống nhiều, sáng ra vẫn có thể còn cồn trong hơi thở; đoàn sẽ lùi giờ đi hoặc đổi người lái.
- Từ chối lời mời là quyền của mọi người. Cả đoàn không ép, không trêu người không uống.
- Vi phạm thì không được cầm lái chặng tiếp theo, không có ngoại lệ.
Mỗi thành viên trả lời “đồng ý” trong nhóm. Việc nhỏ này biến luật thành thỏa thuận chung chứ không còn là ý riêng của trưởng đoàn.
Nói trước với người ngồi sau
Người ngồi sau cũng cần biết luật, vì họ là người đầu tiên nhận ra người lái đã uống. Thống nhất rằng người ngồi sau có quyền yêu cầu dừng xe và báo trưởng đoàn bất cứ lúc nào.
Phân công vai trò trong đoàn
Đoàn có phân công rõ thì giữ luật dễ hơn. Gợi ý cho đoàn từ bốn đến mười xe:
- Trưởng đoàn: chốt lịch, quyết định dừng hay đi, là người nói lời cuối khi có tranh cãi.
- Người dẫn đầu: nắm hướng đi trên bản đồ ở chế độ xe máy, giữ tốc độ vừa phải.
- Người chốt đoàn: đi cuối, để ý xe nào lạng lách hay tụt lại.
- Người giữ chìa buổi tối: gom chìa khóa hoặc điều khiển Smartkey sau khi đoàn dừng hẳn, trả lại vào sáng hôm sau.
- Người lái dự phòng: một hai người không uống suốt chuyến, có giấy phép lái xe phù hợp, sẵn sàng thay lái khi cần.
Thêm một quy tắc lái nhóm nên nhắc: Điều 33 khoản 3 của Luật không cho người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy đi xe dàn hàng ngang. Đoàn đi một hàng, giữ khoảng cách, không đua nhau.
Sắp lịch chạy và nghỉ để không ai bị cám dỗ
Lịch trình quá dày khiến mọi người mệt và dễ sa vào bia rượu. Khi lên kế hoạch:
- Chạy ban ngày, dừng trước khi trời tối. Đến nơi nghỉ sớm thì bữa tối thong thả, không ai phải vội uống rồi chạy tiếp.
-
Ăn trưa nhẹ, không gọi bia. Trưởng đoàn chủ động gọi đồ uống không cồn.
- Nghỉ qua đêm rồi mới chạy tiếp nếu đoàn muốn có bữa liên hoan; không xếp liên hoan ở điểm dừng giữa chặng.
- Đi theo quốc lộ và đường cho phép xe máy. Điều 25 khoản 3 của Luật quy định xe mô tô, xe gắn máy không được đi trên đường cao tốc. Xem thêm bài xe máy có được vào cao tốc không.
- Đường đèo Hà Giang, Mộc Châu cần người lái tỉnh táo hoàn toàn; đừng xếp chặng đèo vào buổi sáng sau đêm liên hoan.
Khi nhận lời mời ở nhà dân hay nhà hàng, trưởng đoàn có thể nói trước với chủ nhà: “Đoàn còn chạy xe, xin phép chỉ uống nước.” Đa số chủ nhà sẽ thông cảm.
Xử lý thành viên đã uống mà vẫn muốn lái
Dù chuẩn bị kỹ, vẫn có lúc một người lỡ uống vài ly ở bữa trưa rồi nói “tôi vẫn tỉnh”. Cách xử lý theo thứ tự:
-
Dừng cả đoàn trước khi khởi hành lại. Không để người đó tự nổ máy rồi mới tính.
- Nói riêng, nhẹ nhàng, dựa vào luật chung đã thống nhất chứ không phán xét cá nhân: “Mình đã đồng ý từ đầu, chặng này ông ngồi sau nhé.”
- Đổi người lái. Người lái dự phòng cầm lái, người đã uống ngồi sau. Chỉ giao xe cho người không uống và có giấy phép lái xe phù hợp; Điều 9 khoản 1 cấm điều khiển xe cơ giới khi không có giấy phép lái xe theo quy định.
-
Không đủ người lái thì đoàn chờ. Đổi lịch, nghỉ lại, gửi xe nơi có người trông. Mất nửa ngày vẫn hơn để một người ngã đèo.
- Không giằng co, không giật chìa. Xin giữ chìa bằng lời đề nghị; nếu căng thẳng, để người họ nể nói giúp.
- Khi có nguy hiểm khẩn cấp, như người say phóng xe đi giữa đường đông, gọi 113 và báo vị trí, đặc điểm xe; gọi 115 nếu có người bị thương.
Cách nói chuyện với người đang bị ép uống thêm có ở bài bị ép uống thêm ly trong bữa nhậu khi còn phải đi xe máy về.
Sau sự việc, trưởng đoàn nhắc lại luật vào buổi tối, không chỉ trích trước cả đoàn.
Khi đoàn dùng xe thuê từ Hà Nội
Nhiều đoàn thuê xe trước khi đi. Một vài điểm cần làm:
- Báo cửa hàng trước khi đi xa, nói rõ đi đâu, mấy ngày, bao nhiêu người lái. Điều kiện đi xa và giấy tờ mang theo cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
- Ghi danh sách người lái từng xe, để khi đổi người lái vẫn là người đủ điều kiện.
- Có sự cố thì báo ngay, xem bài báo cửa hàng ngay khi nào trong lúc thuê xe.
Với xe thuê từ tiệm chúng tôi ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00, hãy gọi 0942467674 trước ngày đi để trao đổi. Phần chuẩn bị chung cho cả nhóm có ở bài thuê xe máy cho đoàn nhóm ở Hà Nội cần chuẩn bị gì.
Ghi chú về thông tin trong bài
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Trích dẫn theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9 khoản 1 và khoản 2, Điều 25 khoản 3, Điều 33 khoản 3. Bài không nêu mức xử phạt; hãy tra văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền khi cần.
Tóm lại, một chuyến đi nhóm an toàn bắt đầu từ luật rượu bia được thống nhất trước, vai trò rõ ràng, lịch chạy ban ngày và sự kiên quyết đổi người lái khi cần. Các bài khác về chủ đề này nằm trong mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.