Giao mùa ở Hà Nội, nhiều người vừa sổ mũi vừa hắt hơi nên uống thuốc cảm buổi sáng, tối lại có hẹn liên hoan ở một quán bia trên đường Nguyễn Văn Cừ hay quanh Hồ Tây. Câu hỏi đặt ra: uống thuốc cảm với bia lái xe có sao không, khi “chỉ một hai cốc thôi”? Câu trả lời ngắn gọn là không nên, vì hai lý do cộng dồn. Thứ nhất, luật cấm điều khiển xe khi trong hơi thở hoặc trong máu có nồng độ cồn, bất kể bạn có đang dùng thuốc hay không. Thứ hai, một số thuốc cảm và thuốc chống dị ứng có thể gây buồn ngủ, và khi gặp thêm rượu bia, tác dụng đó có thể mạnh lên. Bài này giải thích vì sao, cách đọc tờ hướng dẫn sử dụng và cách sắp xếp đi lại.
Uống thuốc cảm với bia lái xe: hai nguy cơ chồng lên nhau
Thuốc và bia tưởng là hai chuyện riêng, nhưng trên yên xe chúng gặp nhau ở cùng một chỗ: bộ não điều khiển tay ga, tay phanh và đôi mắt quan sát đường.
- Thuốc có thể làm bạn lơ mơ. Một số thuốc chống dị ứng, nhất là loại dùng đã lâu năm, và một số viên thuốc cảm phối hợp nhiều thành phần có thể gây buồn ngủ, mệt mỏi, giảm tập trung. Mức độ tùy loại thuốc và tùy từng người.
- Cồn cũng làm chậm phản xạ. Rượu bia ảnh hưởng đến thăng bằng, thời gian phản ứng và khả năng đánh giá khoảng cách, như đã phân tích trong bài vài ly bia ảnh hưởng thế nào đến thăng bằng, phản xạ và tầm nhìn.
- Gộp lại có thể nặng hơn từng thứ riêng lẻ. Tờ hướng dẫn của nhiều thuốc gây buồn ngủ có lời khuyên tránh dùng chung với rượu, vì rượu có thể làm tác dụng an thần tăng lên.
Người vừa uống thuốc vừa uống bia có thể thấy mình “vẫn ổn” trong quán, nhưng phản xạ thật đã kém hơn họ tưởng.
Thuốc dị ứng và rượu bia: vì sao cảm giác tỉnh táo dễ đánh lừa
Mùa nồm ẩm cuối đông đầu xuân và những ngày phấn hoa, bụi mịn ở Hà Nội là lúc nhiều người dùng thuốc chống dị ứng liên tục nhiều ngày. Có vài điều dễ bị bỏ qua:
- Buồn ngủ không phải lúc nào cũng rõ ràng. Đôi khi chỉ là cảm giác hơi nặng đầu, mắt kém linh hoạt, phản ứng chậm nửa nhịp. Ngồi trong quán thì khó nhận ra, nhưng khi một chiếc xe tạt ra từ ngõ, nửa nhịp đó là khác biệt.
- Thuốc có thể còn tác dụng lâu. Viên uống buổi sáng chưa chắc đã hết tác dụng vào buổi tối. Thời gian này tùy thuốc, nên chúng tôi không đưa ra mốc giờ nào; tờ hướng dẫn và dược sĩ là nguồn trả lời đúng.
- Người đang ốm vốn đã mệt. Sốt nhẹ, ngạt mũi, ngủ kém đều làm giảm tập trung, dù quãng đường chỉ từ Ngọc Lâm về Bồ Đề.
Đọc tờ hướng dẫn sử dụng: tìm đúng ba mục
Bạn không cần biết tên hoạt chất. Chỉ cần mở tờ giấy gấp trong hộp thuốc, hoặc đọc phần chữ in trên vỏ hộp, và tìm ba nhóm thông tin:
- Mục nói về lái xe và vận hành máy móc. Nếu thuốc có thể gây buồn ngủ, chóng mặt hay giảm tỉnh táo, phần này thường ghi rõ lời khuyên thận trọng hoặc không lái xe.
- Mục tương tác thuốc hoặc thận trọng. Tìm các chữ “rượu”, “đồ uống có cồn”, “thuốc an thần”. Nếu có lời dặn tránh dùng chung với rượu, hãy coi đó là tín hiệu dừng.
- Mục tác dụng không mong muốn. Buồn ngủ, chóng mặt, mờ mắt nằm trong danh sách thì đó là những thứ bạn cần để ý khi định cầm lái.
Nếu tờ hướng dẫn đã mất hoặc thuốc chia lẻ không có hộp, hãy hỏi dược sĩ nơi bạn mua: “thuốc này uống xong có lái xe máy được không, có uống bia được không”.
Một lưu ý riêng: một số siro ho và thuốc dạng nước có chứa cồn trong thành phần. Phần này đã được bàn kỹ trong bài nước súc miệng, siro ho và thuốc xịt họng có cồn, nên ở đây chúng tôi chỉ tập trung vào tác dụng gây buồn ngủ.
Thuốc gây buồn ngủ khi lái xe máy: luật nói gì
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025, liệt kê tại Điều 9 khoản 2 hành vi bị nghiêm cấm:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Điều này áp dụng cho bia rượu bạn uống, dù bạn có đang dùng thuốc hay không; đang ốm không phải lý do được châm chước. Bài viết không nêu ngưỡng đo hay mức xử phạt; các mức xử phạt cụ thể nằm trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP và có thể được điều chỉnh.
Với thuốc gây buồn ngủ mà không có bia, hãy theo tờ hướng dẫn và lời khuyên của dược sĩ, bác sĩ.
Sắp xếp đi lại khi đang dùng thuốc
Cách an toàn nhất là quyết định trước khi ra khỏi nhà, chứ không phải lúc đã ngồi trong quán:
- Đang uống thuốc cảm hay thuốc dị ứng, lại có hẹn liên hoan: để xe ở nhà, đi taxi, xe ôm công nghệ hoặc nhờ người nhà đưa đón.
- Đã lỡ đi xe đến quán và đã uống: gửi xe lại nơi có trông giữ, về bằng phương tiện khác. Có thể tham khảo thêm bài uống bia xong bao lâu mới được chạy xe máy.
- Không uống bia nhưng thuốc làm buồn ngủ: cũng nên tránh tự lái, nhất là đoạn đường đông như cầu Chương Dương giờ tan tầm hay đường Võ Chí Công buổi tối.
- Không tự ý bỏ thuốc để được uống bia. Đổi hay ngừng thuốc cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
Mẹo “uống nhiều nước” hay “chợp mắt trong quán” không làm mất tác dụng của thuốc, cũng không làm giảm nồng độ cồn; chỉ có thời gian.
Khi bạn đang thuê xe máy ở Hà Nội
Nếu đang thuê xe trong lúc ốm, hãy tính đường đi lại cho buổi có bia rượu ngay từ đầu; một chuyến về khuya lơ mơ có thể thành va chạm và rắc rối giấy tờ. Mọi trao đổi về chính sách của cửa hàng xin xác nhận trực tiếp qua số 0942467674, trong giờ mở cửa từ 09:00 đến 21:00 tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên.
Ghi chú về thông tin trong bài
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, và không phải lời khuyên y khoa cho từng người. Bài không nêu tên thuốc, không nêu liều dùng; với thuốc bạn đang dùng, hãy đọc tờ hướng dẫn sử dụng và hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ. Phần trích luật dẫn theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH, Điều 9 khoản 2.
Tóm lại, thuốc cảm, thuốc chống dị ứng có thể gây buồn ngủ, rượu bia làm chậm phản xạ, và luật cấm lái xe khi có cồn. Đang dùng thuốc thì đừng thêm bia, đã uống thì đừng cầm lái. Các bài khác về chủ đề này nằm trong mục nồng độ cồn, và các quy định khi đi xe máy ở Hà Nội được gom ở chuyên mục an toàn và pháp lý.