Nhà có chị giúp việc từ quê lên, chưa có bằng lái, mà ngày nào cũng phải đi chợ và đón bé ở trường mầm non gần nhà. Nhiều gia đình ở Hà Nội gọi cho tiệm hỏi thuê xe 50cc cho người giúp việc vì loại xe này không đòi bằng lái. Luật cho phép, nhưng vẫn có điều kiện về tuổi, sức khỏe và trách nhiệm của chính người giao xe. Bài này giúp bạn quyết định có nên thuê và cần giao hẹn những gì.
Khi nào nên thuê xe 50cc cho người giúp việc
Xe 50cc hợp với việc lặp lại mỗi ngày, quãng ngắn, đường quen. Theo những gì tôi thấy khi cho thuê ở Long Biên, gia đình dùng ổn nhất khi hội đủ mấy điều:
- Chợ, trường của con nằm trong bán kính vài cây số, đi được bằng ngõ và phố nội khu.
- Tuyến đi không phải lên cầu, đường vành đai hay trục có xe tải chạy nhanh.
- Người giúp việc đã quen xe đạp hoặc xe máy ở quê, giữ thăng bằng tốt.
- Nhà có chỗ để xe hoặc bãi có người trông của tòa nhà.
Ví dụ một nhà ở khu Bồ Đề có chợ dân sinh và trường mầm non nằm trong các ngõ quanh nhà, không cần ra đường Nguyễn Văn Cừ. Khi đó chiếc xe nhỏ giúp chị đỡ hẳn cảnh xách đồ nặng đi bộ dưới nắng.
Ngược lại, nếu phải đón con bên kia sông, qua cầu Chương Dương giờ tan tầm, đừng giao việc ấy cho người mới đi xe. Xe 50cc tăng tốc chậm, bánh nhỏ, dòng xe ép sát là dễ chao.
Điều kiện theo luật: không cần bằng nhưng không phải ai cũng được lái
Văn bản cần đọc là Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025:
- Loại xe. Điểm g khoản 1 Điều 34 định nghĩa xe gắn máy có vận tốc thiết kế không lớn hơn 50 km/h; nếu dùng động cơ nhiệt thì dung tích không lớn hơn 50 cm3. Hãy xem dòng dung tích trên giấy đăng ký của đúng chiếc xe thuê.
- Độ tuổi. Điểm a khoản 1 Điều 59 ghi người đủ 16 tuổi trở lên được điều khiển xe gắn máy.
- Bằng lái. Khoản 4 Điều 56 chỉ yêu cầu người lái xe gắn máy đủ điều kiện về độ tuổi và sức khỏe.
- Người giao xe. Khoản 7 Điều 9 cấm giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển xe tham gia giao thông đường bộ.
Điểm thứ tư là chỗ chủ nhà hay quên. Người giúp việc mắt kém, hay chóng mặt hoặc chưa từng cầm lái mà bạn vẫn trao chìa khóa thì trách nhiệm không chỉ nằm ở người lái. Phần này phân tích kỹ trong bài trẻ dưới 16 tuổi có được lái xe 50cc không.
Người lái vẫn phải mang giấy đăng ký xe và chứng nhận bảo hiểm bắt buộc, xem bài đi xe 50cc không cần bằng lái nhưng vẫn phải mang gì. Bản luật có trên cổng văn bản của Chính phủ. Quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất; bài không nêu mức phạt.
Chưa học luật thì phải học trước khi ra đường
Người từ quê ra thường quen đường làng, chưa quen đèn tín hiệu và phố một chiều. Trước khi giao xe, dành một buổi tối ngồi cùng chị ấy:
- Ôn biển cấm, biển một chiều, vạch dừng; phần cơ bản có ở bài chưa từng học luật giao thông mà đi xe 50cc.
- Vẽ tuyến đi chợ và tuyến đến trường ra giấy, đánh dấu chỗ rẽ trái, ngã tư có đèn.
- Dặn xe chạy chậm thì đi sát bên phải, không lấn sang làn ô tô.
Sau đó chạy thử: một người nhà đi xe khác theo sau, cho chị chạy đúng tuyến hằng ngày vào giữa buổi sáng khi đường vắng. Thấy chị dừng đèn đỏ chắc chân, bật xi nhan trước khi rẽ, liếc gương đều tay thì mới giao việc thật.
Đưa đón trẻ bằng xe 50cc: những điều không thỏa hiệp
Khoản 1 Điều 33 cho phép người lái xe gắn máy chở tối đa hai người khi chở trẻ em dưới 12 tuổi, nhưng với người mới đi xe, tôi khuyên mỗi chuyến chỉ chở một bé. Xe nhẹ, thêm hai đứa trẻ ngọ nguậy phía sau là tay lái chao ngay.
- Mũ cho cả hai. Khoản 2 Điều 33 yêu cầu người lái và người ngồi trên xe đội mũ bảo hiểm, cài quai đúng quy cách. Chuẩn bị mũ trẻ em vừa đầu bé.
- Bé ngồi sau, ôm eo người lái. Bé còn nhỏ thì cân nhắc thêm đai nối người lái với bé.
- Không cầm điện thoại, không cầm ô khi lái. Mưa thì tấp vào lề mặc áo mưa.
- Không chở thêm người, không cho ai mượn xe.
Ở Cầu Giấy, cổng trường tiểu học giờ tan học thường kín phụ huynh đỗ hai bên. Hãy dặn chị đỗ xa cổng một đoạn, tắt máy, dắt bé ra xe, đội mũ cho bé xong mới nổ máy.
Đi chợ: chở đồ sao cho xe không mất cân bằng
- Giỏ trước chỉ để đồ nhẹ; cách giữ túi khi dừng đèn đỏ xem ở bài giỏ trước xe 50cc.
- Bao gạo, thùng nước đặt ở sàn để chân nếu là xe ga, hoặc buộc chắc ở yên sau, không treo hai bên tay lái.
- Chợ đông thì gửi xe ở chỗ có người trông, giữ vé, không dựng xe chắn lối.
Thỏa thuận trong nhà và với tiệm khi thuê xe
Người đứng tên thuê thường là chủ nhà, người cầm lái là người giúp việc. Khi đặt xe, hãy nói thật với tiệm ai sẽ lái và dùng vào việc gì. Tiệm cần giấy tờ gì, có giữ giấy tờ tùy thân không, có kèm mũ bảo hiểm không, có bảo hiểm cho người thuê không thì hỏi cửa hàng khi đặt xe. Đặt cọc và cách tính khi trả trễ cũng xác nhận trực tiếp.
Trong nhà, nên viết một tờ giao hẹn ngắn:
- Giờ được dùng xe và tuyến được đi.
- Chìa khóa, giấy đăng ký xe cất ở đâu, ai giữ.
- Đổ xăng ở đâu, ai trả, ghi sổ ra sao.
- Xe có tiếng lạ hoặc lốp xẹp thì dừng lại gọi chủ nhà, không tự vào tiệm sửa ven đường.
- Lỡ va chạm thì chụp ảnh hiện trường, gọi chủ nhà ngay; cách xử lý có ở bài chưa có bằng lái mà đi xe 50cc va chạm với xe khác.
Tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Giá thuê xe 50cc bạn gọi để tiệm báo theo chiếc còn trống; giao xe chỉ trong giờ mở cửa, thời gian và chi phí giao nhận xác nhận trước.
Khi nào nên dừng giao xe
Dừng ngay nếu sau vài tuần chị vẫn sợ xe, bé kể xe suýt đổ, hoặc chị tự chở thêm người, đi xa khỏi tuyến đã thống nhất. Khi đó báo tiệm để trả xe; chuyện hoàn tiền ngày chưa dùng nên hỏi cửa hàng ngay lúc đặt.
Muốn so sánh thêm các mẫu xe nhỏ, bạn xem mục xe 50cc hoặc chuyên mục xe máy để chọn chiếc hợp với gia đình.