Muốn đi chùa Thanh Mai Chí Linh trong một ngày bằng xe máy thuê, bạn cần tính trước ba việc: chạy đường nào từ Hà Nội để không lạc lên cao tốc, gửi xe ở đâu trước đoạn dốc lên chùa, và mấy giờ phải rời núi để về khi trời còn sáng. Thiền viện nằm trên sườn núi giữa rừng, đoạn cuối là đường dốc qua đồi, nên lịch đi khác hẳn một buổi lên chùa trong phố.
Đi chùa Thanh Mai Chí Linh: chùa ở đâu, một ngày có đủ không
Chùa Thanh Mai, nay là thiền viện Thanh Mai, nằm trên sườn núi Tam Ban (còn gọi là núi Thanh Mai) ở phía bắc Chí Linh. Chùa gắn với thiền sư Pháp Loa, vị tổ thứ hai của Thiền phái Trúc Lâm thời Trần; tấm bia Thanh Mai Viên Thông tháp bi ở đây đã được công nhận là bảo vật quốc gia.
Chí Linh trước đây thuộc tỉnh Hải Dương. Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, bản đồ và biển chỉ dẫn có thể ghi tên phường, tên thành phố mới, nên khi tìm đường hãy gõ thẳng “chùa Thanh Mai” hoặc “thiền viện Thanh Mai” thay vì chép địa chỉ cũ.
Tính từ Long Biên, quãng đường một chiều vào khoảng tám chục cây số, tùy lộ trình. Một ngày là đủ nếu xuất phát sớm và chỉ chọn một điểm chính:
- Rời Hà Nội sớm, trước giờ cao điểm sáng.
- Nghỉ một lần giữa đường, tới chân núi vào giữa buổi sáng.
- Gửi xe, đi bộ lên chùa, lễ Phật và nghỉ một lúc.
- Rời chân núi đầu giờ chiều, nghỉ thêm một lần trên đường về.
Nhận xe ở Bồ Đề và chọn loại xe cho đoạn đồi dốc
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao xe ngoài khung giờ này. Muốn rời Hà Nội lúc sáng sớm, cách chắc nhất là nhận xe từ chiều hoặc tối hôm trước. Cần giao xe đến chỗ ở thì hỏi rõ thời gian và chi phí giao nhận trước khi chốt. Tiền đặt cọc, giấy tờ, có kèm mũ bảo hiểm hay không đều xác nhận trực tiếp với cửa hàng khi đặt xe.
Chuyến này có hai đoạn đòi hỏi khác nhau: quốc lộ dài và đoạn đồi cuối cùng.
- Honda Wave (150.000 đ/ngày): xe số, nhẹ, lên và xuống dốc dễ kiểm soát nhờ về số thấp. Hợp người đã quen xe số.
- Honda Vision hoặc Honda Air Blade (200.000 đ/ngày): xe ga, ngồi êm trên quốc lộ, cốp đủ chỗ cho áo mưa và nước. Xuống dốc dài phải phanh đều tay.
Trước khi rời tiệm, thử phanh trước và sau, xem lốp, đèn, còi, gương, chụp ảnh xe bốn phía rồi đổ đầy bình. Báo nhân viên là bạn đi Chí Linh trong ngày để thống nhất giờ trả và cách liên lạc.
Chùa Thanh Mai bằng xe máy: đi qua Bắc Ninh rồi theo quốc lộ 18
Từ Long Biên, hướng quen thuộc nhất là lên phía bắc rồi rẽ sang đông:
- Từ Bồ Đề đi qua Gia Lâm, vượt cầu Đuống sang Yên Viên.
- Theo quốc lộ 1 cũ qua Từ Sơn lên Bắc Ninh. Không vào đường cao tốc Hà Nội – Bắc Giang, xe máy không được lên tuyến này.
- Từ Bắc Ninh chuyển sang quốc lộ 18 hướng Quế Võ, qua cầu Phả Lại vào địa phận Chí Linh.
- Từ quốc lộ 18, theo bản đồ ở chế độ xe máy để rẽ lên phía chùa. Đoạn cuối hơn chục cây số là đường nhỏ qua làng và đồi, có khúc cua hẹp, nên đi chậm.
Hướng thứ hai là theo quốc lộ 5 rồi rẽ lên phía bắc vào Chí Linh. Cách chạy cạnh xe tải trên trục này có trong bài đi động Kính Chủ theo quốc lộ 5.
Quốc lộ 18 lẫn quốc lộ 5 đều đông xe tải và xe container. Giữ làn sát mép phải, không chạy song song bên hông xe lớn. Qua các khu công nghiệp quanh Quế Võ thì giảm tốc, vì xe đưa đón công nhân ra vào bất ngờ lúc đổi ca.
Nghỉ giữa chặng và đổ xăng
Ngồi xe liền trên quốc lộ mỏi nhanh hơn người ta tưởng. Chọn một cây xăng lớn quanh Bắc Ninh hoặc Quế Võ để nghỉ: có chỗ đỗ rộng, nhà vệ sinh, nước uống. Đổ đầy bình trước khi rời quốc lộ 18, vì đường nhỏ lên núi thường thưa cây xăng. Thấy đuối sức giữa đường thì xem cách nghỉ chân, đổi người lái hoặc rút ngắn lịch.
Gửi xe trước dốc: đi bộ lên chùa hay chạy xe lên sân
Đoạn cuối lên thiền viện là đường dốc trong rừng. Một số bài báo địa phương mô tả con đường bê tông dài khoảng một cây số từ bãi đỗ lên sân chùa. Tình trạng đường, chỗ đỗ và quy định cho xe máy có thể đã khác, nên hỏi người trông xe khi tới nơi.
Với xe thuê, tôi khuyên gửi xe ở chỗ có người trông dưới chân dốc rồi đi bộ lên:
- Xe chở hai người lên dốc dài phải ga nhiều, dễ chao ở khúc cua hẹp.
- Lúc xuống, bóp phanh liên tục khiến phanh nóng và kém ăn, nhất là xe ga.
- Mặt đường trong rừng có lá rụng, sau mưa có thể trơn.
- Đi bộ chậm lên chùa cũng giúp lòng lắng lại trước khi lễ Phật.
Nếu vẫn muốn chạy lên, để người ngồi sau xuống đi bộ đoạn dốc nhất. Khi xuống, xe số về số thấp để máy ghìm tốc; xe ga thì đi chậm, bóp nhẹ cả hai phanh từng nhịp, không thả trôi rồi phanh gấp ở khúc cua.
Khi gửi xe, hỏi giá trước, cất vé kỹ, khóa cổ xe, không để giấy tờ, điện thoại hay ví trong cốp.
Đồ mang theo khi đi bộ lên
- Giày đế bám, không đi dép lê.
- Mỗi người một chai nước.
- Áo khoác mỏng, vì trên núi có gió.
- Trang phục kín đáo, che vai và gối.
Ở thiền viện Thanh Mai: lễ Phật, xem bia cổ và giữ yên tĩnh
Thiền viện Thanh Mai là nơi tu tập, không gian yên hơn nhiều điểm lễ hội. Nói nhỏ, tắt chuông điện thoại, không tự ý vào khu sinh hoạt của chư tăng, muốn chụp ảnh trong chính điện thì hỏi trước. Với tháp và bia cổ, đứng xem và đọc bảng giới thiệu tại chỗ, không chạm tay hay ngồi lên bệ đá.
Đừng trông vào quán xá trên núi. Ăn sáng no ở Hà Nội hoặc dọc đường, mang thêm đồ ăn nhẹ, rồi tính bữa trưa ở khu Sao Đỏ trên đường về. Ngày rằm, mùng một hay dịp lễ lớn, người lên chùa đông hơn, bãi xe có thể kín, hãy tới sớm hơn thường lệ.
Giờ quay về: rời chân núi đầu giờ chiều
Chặng về luôn mệt hơn chặng đi: bạn vừa đi bộ lên xuống dốc, lại phải chạy cùng dòng xe tải buổi chiều trên quốc lộ 18. Từ cuối tháng Mười, trời tối sớm hơn rõ, mà đường đồi dưới tán cây còn tối nhanh hơn ngoài quốc lộ.
Tính ngược từ lúc trời sẩm tối, trừ đi thời gian chạy về và một lần nghỉ. Thường điều đó có nghĩa là rời bãi gửi xe vào đầu giờ chiều, và coi đó là giờ cứng. Muốn sắp cả ngày theo giờ mở và đóng của từng nơi, xem bài xếp lịch ngày thuê xe theo giờ mở cửa từng điểm.
Đường về qua Bắc Ninh rồi vào Gia Lâm, Long Biên rất dễ trúng giờ tan tầm. Bị tối giữa đường thì bật đèn chiếu gần, giảm tốc, không cố vượt xe tải. Thấy có thể trễ giờ hẹn trả xe, gọi cửa hàng qua số 0942 467 674 càng sớm càng tốt; cửa hàng nhận xe trong khung 09:00–21:00, phí trả trễ nếu có thì xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Muốn quay lại Chí Linh viếng cụm di tích dưới chân núi, bài đi Côn Sơn, Kiếp Bạc trong ngày chia chặng theo cách tương tự.
Chọn xe và hẹn giờ nhận cho chuyến lên chùa ở mục thuê xe theo ngày; hướng dẫn chung nằm ở trang thuê xe máy Hà Nội.