Người mới cầm xe số 50cc thường lúng túng ở chân số nhiều hơn ở tay ga. Bài này đi thẳng vào cách sang số xe 50cc côn tự động khi chạy phố đông Hà Nội: nhả ga lúc nào, về số thấp ra sao trước đèn đỏ, khi nào nên lên số và làm sao biết mình đang đi sai số.
Hiểu chiếc xe số côn tự động trước khi đạp cần số
Xe số 50cc phổ thông không có tay côn. Ly hợp được tách ra mỗi khi chân bạn tì xuống cần số và đóng lại khi bạn nhấc chân. Vì thế, nếu tay vẫn giữ ga trong lúc đạp số, máy sẽ rú lên rồi xe giật mạnh khi ly hợp đóng lại.
Trên phần lớn xe số đang chạy ở Việt Nam, cần số có hai đầu: đạp mũi chân phía trước để lên số, đạp gót phía sau để về số. Có xe là số tròn, có xe thì không, và vị trí số N mỗi đời xe một khác. Cách chắc nhất là hỏi cửa hàng sơ đồ số khi nhận xe và nhìn đèn báo số trên đồng hồ nếu xe có.
Máy 50cc yếu hơn hẳn xe 110cc, nên mỗi số chỉ “khỏe” trong một khoảng tốc độ khá hẹp. Đi lệch số một nấc là bạn cảm thấy ngay: xe hụt hơi, rung, hoặc gào máy mà không nhanh thêm.
Cách sang số xe 50cc đúng nhịp: nhả ga, đạp dứt khoát, mớm ga lại
Toàn bộ kỹ thuật gói trong một nhịp bốn bước.
Khi lên số
- Đợi xe có đà, tiếng máy bắt đầu cao và đều.
- Nhả hết ga, không giữ hờ.
- Đạp mũi chân dứt khoát xuống một nấc, giữ chân chừng một nhịp đếm rồi nhấc lên.
- Vặn ga lại từ từ, không vặn hết một lúc.
Lỗi hay gặp nhất là vừa giữ ga vừa đạp số: xe khựng một cái, người ngồi sau chúi về trước, ly hợp mòn nhanh. Lỗi thứ hai là đạp nửa vời, số không vào hẳn nên máy rú mà bánh không kéo.
Khi về số
Nhả ga, để xe chậm bớt rồi mới đạp gót về một nấc. Về từng nấc theo tốc độ đang giảm, đừng dồn liền từ số cao xuống số 1 khi xe còn đang trôi nhanh. Làm vậy xe sẽ ghì lại đột ngột, bánh sau có thể lết, nhất là trên mặt đường ướt hoặc vạch sơn.
Về số thấp trước khi dừng ở đèn đỏ
Giả sử bạn đi trên Trần Hưng Đạo, phía trước là đèn đỏ ở ngã tư Bà Triệu, dòng xe đang dồn lại. Đây là lúc xử lý chân số, đừng đợi dừng hẳn.
- Nhả ga sớm, rà phanh nhẹ, để xe giảm tốc đều.
- Mỗi khi tốc độ hạ xuống một bậc, về một số: từ số 3 về số 2, rồi về số 1 khi xe gần dừng.
- Nếu dòng xe chỉ chậm lại rồi đi tiếp, giữ số 2 là đủ, không cần về tận số 1.
- Dừng hẳn thì bóp phanh, giữ ga ở vị trí nghỉ, để xe đứng ở số 1 hoặc về N tùy bạn quen tay.
Làm như vậy, khi đèn xanh bật xe lăn bánh ngay ở số thấp. Nếu để xe đứng ở số 3, lúc vặn ga xe sẽ ì ra, máy rung, có khi tắt máy giữa ngã tư trong khi xe sau đã bấm còi.
Lỡ dừng ở số cao cũng không sao. Với xe côn tự động, bạn vẫn có thể về số khi xe đứng yên: nhả hết ga, đạp gót từng nấc. Đôi khi số không chịu vào, chỉ cần nhích xe về trước một chút là khớp. Nếu xe hay chết máy mỗi lần dừng đèn dù đã về số đúng, xem thêm bài xe 50cc cứ dừng đèn đỏ là tắt máy để biết khi nào là lỗi xe.
Lên số khi xe đủ đà, đừng vội
Ở những đoạn xe nhích từng quãng như Chùa Bộc, Thái Hà hay cầu Chương Dương giờ tan tầm, chạy số 1 và số 2 là hợp lý. Chỉ lên số 3 khi đường thoáng ra và xe đã chạy ổn định được một đoạn.
Dấu hiệu xe đã đủ đà để lên số:
- Tiếng máy cao, đều, không còn gằn.
- Giữ nguyên ga mà xe gần như không nhanh thêm.
- Thử nhả ga một chút, xe vẫn trôi chứ không ghì lại ngay.
Với máy 50cc, để máy kéo lâu hơn một chút ở số thấp rồi mới lên. Lên quá sớm thì xe hụt hơi, bạn lại phải về số và làm cả dòng phía sau mất nhịp. Khi chở người, hoặc lên dốc dẫn lên cầu Long Biên, cầu Chương Dương, hãy giữ số thấp hơn bình thường một nấc.
Nhận biết xe 50cc đi sai số
Số quá cao so với tốc độ: xe ì máy
- Tiếng máy trầm, ục ục, sàn để chân và tay lái rung rõ.
- Vặn thêm ga mà xe chậm chạp, có khi nghe tiếng gõ nhẹ trong máy.
- Lên dốc xe đuối dần dù tay ga đã vặn sâu.
Gặp mấy dấu hiệu này, nhả ga, về một số rồi mớm ga lại, đừng cố vặn ga cho xe vượt qua.
Số quá thấp so với tốc độ: xe gào máy
- Máy rú cao, tiếng chói tai, xe không nhanh thêm.
- Thân máy nóng hơn bình thường, xăng hao nhanh.
Nhiều người ngại đổi số nên cứ để số 2 chạy suốt đoạn thoáng. Bài ngại đổi số nên giữ số 2 chạy suốt đoạn thoáng giải thích kỹ cách nghe tiếng máy để lên số đúng lúc.
Không biết mình đang ở số mấy
Xe có đèn báo số thì liếc nhanh khi dừng đèn; không có thì đếm số lần đạp từ N. Rối quá thì nhả ga, về số 1 lúc xe chậm rồi lên lại từng số.
Tập vài vòng trước khi vào phố đông
Đừng tập sang số giữa dòng xe giờ cao điểm. Chọn một đoạn ngõ rộng, vắng quanh khu Bồ Đề, Ngọc Lâm vào buổi sáng, chạy khoảng mười lăm phút:
- Từ N lên số 1, lăn bánh vài mét rồi lên số 2.
- Lên số 3 khi xe đã có đà.
- Nhả ga, về lần lượt số 2, số 1, rồi dừng hẳn.
- Lặp lại cho đến khi chân tự tìm cần số mà mắt không phải nhìn xuống.
Mục tiêu là biến động tác nhả ga trước khi đạp số thành phản xạ, để mắt dành cho đường chứ không phải cho chân. Nếu chưa rõ vị trí các nút trên tay lái, đọc thêm bài làm quen các nút trên tay lái xe 50cc thuê trước khi ra phố.
Lưu ý riêng khi đi xe số 50cc thuê
- Lúc nhận xe, hỏi rõ sơ đồ số, xe có số tròn không, đèn báo N ở đâu, rồi chạy thử một vòng ngắn trước cửa hàng.
- Nếu số vào nặng, tự nhảy số, có tiếng kêu lạ, hoặc đã nhả ga đúng nhịp mà xe vẫn giật mạnh, đừng tự chỉnh cần số hay căng xích. Ghi lại tình huống và gọi cửa hàng qua số 0942 467 674.
Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00. Các chi tiết như giấy tờ khi thuê hay mũ bảo hiểm đi kèm, bạn hỏi trực tiếp khi đặt xe.
Muốn đọc thêm kinh nghiệm cho dòng xe nhỏ này, ghé chuyên mục xe 50cc; các bài chung về đi xe máy ở Hà Nội nằm trong chuyên mục xe máy.