Nhiều chủ shop ở Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng hay Thái Nguyên vẫn quen lên Hà Nội lấy hàng trong ngày: sáng bắt xe khách lên, chiều mang hàng về kịp bán buổi tối. Cái khó không nằm ở chuyện chọn mẫu, mà ở việc chạy giữa các chợ sỉ, giữ tiền, giữ hàng và vẫn ra bến đúng chuyến. Cửa hàng của tôi ở Bồ Đề, Long Biên, gần bến xe Gia Lâm, nên bài này viết theo đúng nhịp một chuyến lấy hàng bằng xe máy thuê.
Lên Hà Nội lấy hàng trong ngày: tính ngược từ giờ xe chiều về
Việc đầu tiên là chốt chuyến xe về, rồi mới tính chợ nào đi trước. Gọi nhà xe từ hôm trước để hỏi giờ chuyến chiều, điểm đón và giờ chót nhận hàng gửi kèm. Từ mốc đó lùi lại: ra bến, trả xe, đóng kiện, ăn trưa, phần còn lại mới là thời gian dành cho các sạp.
Khung giờ tham khảo cho người xuống bến Gia Lâm buổi sáng:
- 09:00: nhận xe ở 112 Nguyễn Văn Cừ, kiểm tra xăng, phanh, đèn và chụp ảnh tình trạng xe.
- 09:30–12:00: xem mẫu, so giá, chốt đơn và thanh toán.
- 13:00–15:30: chạy vòng gom hàng, điểm xa trước, điểm gần bến sau cùng.
- 15:30–16:30: đóng kiện, gửi hàng, trả xe rồi ra bến.
Cửa hàng mở từ 09:00 đến 21:00 và không giao xe ngoài giờ này, nên đừng tính nhận xe lúc sáu, bảy giờ sáng. Nếu sạp bạn cần đến bán rất sớm, gọi hỏi cách sắp xếp từ hôm trước. Cách xếp điểm theo giờ mở cửa từng nơi có trong bài xếp lịch ngày thuê xe theo giờ mở cửa.
Chọn xe nào để chạy chợ sỉ và chở hàng
Xe cho chuyến này cần nhẹ, dễ dắt trong ngõ chợ và có chỗ đặt hàng:
- Honda Wave 150.000 đ/ngày: xe số, gọn, dễ len phố cổ. Khi đặt, hỏi xe có giá để hàng phía sau chắc chắn hay không.
- Honda Vision hoặc Honda Air Blade 200.000 đ/ngày: sàn để chân phẳng đặt được một bao vừa phải, cốp đựng giấy tờ và áo mưa.
- Honda Click hoặc Yamaha Mio 150.000 đ/ngày: hợp người chỉ lấy vài túi hàng nhẹ như phụ kiện, mỹ phẩm.
Giá thuê tuần, tháng xem ở bảng giá thuê xe. Chở quá nặng dễ cong giá hàng, mòn phanh và khó giữ thăng bằng khi phanh gấp; trách nhiệm khi xe hư hỏng cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng trước khi nhận xe. Một chiếc xe máy không thay được xe tải nhỏ, đừng tính chở một lần toàn bộ hàng của cả chuyến.
Thứ tự chạy giữa các chợ sỉ: chọn trước, lấy sau
Người quen lấy hàng chợ sỉ Hà Nội thường làm theo nguyên tắc: buổi sáng đi tay không để xem và chốt đơn, buổi chiều mới chạy một vòng lấy hàng đã đóng gói. Như vậy bạn không phải chở kiện lỉnh kỉnh từ chợ này sang chợ khác, cũng không phải lo trông hàng mỗi lần dừng xe.
Cụm chợ Đồng Xuân và phố cổ
Chợ Đồng Xuân ở Hoàn Kiếm là đầu mối sỉ quen thuộc của nhiều shop tỉnh, quanh đó có các phố buôn bán sầm uất như Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Mã. Từ Bồ Đề sang đây chỉ cần qua cầu Chương Dương. Phố cổ hẹp, nhiều đoạn một chiều, xe đẩy và xe ba gác ra vào liên tục, nên chạy chậm và đừng dừng giữa lòng phố để nghe điện thoại.
Gửi xe ở điểm trông xe có người giữ, lấy vé, nhớ tên phố, không dựng xe chắn cửa sạp hay lối xe đẩy. Đi nhiều sạp trong một dãy thì gửi xe một chỗ rồi đi bộ, hàng chốt xong nhờ sạp giữ đến chiều.
Chợ Ninh Hiệp bên Gia Lâm
Ninh Hiệp nổi tiếng với vải vóc và quần áo sỉ. Từ cửa hàng, bạn đi Nguyễn Văn Cừ, Ngô Gia Tự, qua cầu Đuống rồi hướng Dốc Lã, không phải qua cầu sông Hồng. Đoạn cầu Đuống nhiều xe tải và xe khách, hãy đi sát làn phải và không vượt ẩu. Ngõ trong chợ hẹp, nên gửi xe ở bãi phía ngoài rồi đi bộ vào. Giờ hoạt động từng khu, từng sạp có thể khác nhau, gọi hỏi trước cho chắc.
Ví dụ một vòng chạy hợp lý
Giả sử một chủ shop quần áo ở Hưng Yên cần vải ở Ninh Hiệp và phụ kiện ở phố cổ. Chín giờ nhận xe, chị chạy Ninh Hiệp trước, chọn vải, thanh toán rồi nhờ sạp đóng kiện, ghi tên, số điện thoại và tên nhà xe lên bao để gửi theo chuyến chiều. Sạp có nhận chuyển ra xe không, phí ai trả, phải hỏi rõ lúc chốt đơn.
Gần trưa chị qua cầu Chương Dương sang Đồng Xuân chọn phụ kiện nhẹ, mang luôn theo xe. Ba giờ chiều chị về Bồ Đề trả xe, ra bến kiểm tra kiện vải đã lên đúng xe chưa. Kiện nặng không phải theo xe máy qua hai cây cầu.
Quy tắc rút ra: sạp nào nghỉ sớm đi trước; hàng nặng nhất lấy cuối hoặc nhờ chuyển thẳng ra nhà xe; điểm dừng cuối nên gần nơi trả xe và bến về. Để không lạc giữa các dãy sạp, hãy ghim từng điểm dừng lên bản đồ trên điện thoại từ tối hôm trước.
Gom hàng, chằng buộc và chở an toàn trên phố
Khi buộc phải tự chở:
- Mang dây chằng cao su có móc, vài bao tải dứa và túi nilon lớn che mưa.
- Hàng nặng đặt thấp, sát yên; không chồng cao quá lưng người lái.
- Kiện không che đèn hậu, biển số, không vướng tay lái hay chân chống.
- Buộc ít nhất hai điểm, chạy thử vài chục mét rồi dừng siết lại.
- Kiện quá to thì chia hai lượt hoặc gọi xe chở hàng riêng.
Xe chở hàng nặng đuôi, quãng phanh dài hơn và cua khó hơn. Trên cầu Chương Dương có lúc gió ngang mạnh, kiện to hứng gió như cánh buồm, nên đi chậm và đừng lách giữa hai ô tô.
Gửi hàng theo xe khách hay tự mang về
Hàng nhiều thì gửi theo xe khách hoặc nhà xe chuyên chở hàng thường đỡ vất hơn tự ôm về. Hỏi nhà xe trước: điểm nhận hàng ở bến hay ở văn phòng, giờ chót nhận hàng cho chuyến chiều, cách tính cước và đầu tỉnh ai ra đón. Chụp ảnh từng kiện, ghi số kiện, giữ phiếu gửi và viết tên, số điện thoại người nhận lên bao. Nếu chỉ vài túi, mang theo người lên xe nhưng nên hỏi nhà xe về số kiện được mang.
Tiền mặt, chứng từ và giữ đồ khi chạy chợ
Sạp nào nhận chuyển khoản thì chuyển khoản. Tiền mặt chia hai, ba chỗ, không để cả xấp trong cốp hay túi treo đầu xe. Khi dừng lấy hàng, đừng để kiện trên xe không người trông; khóa cổ, rút chìa dù chỉ vào sạp vài phút. Ghi danh sách tên sạp, mặt hàng, số lượng, đã trả hay chưa, kèm ảnh hóa đơn, và đối chiếu trước khi rời khu chợ cuối cùng.
Trả xe và ra bến kịp chuyến chiều về
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, gần bến xe Gia Lâm, trả xe xong đi bộ hoặc gọi xe ra bến khá nhanh. Nếu chuyến về chạy từ Giáp Bát hay Mỹ Đình, tính thêm thời gian vượt sông. Chiều muộn Nguyễn Văn Cừ và các cầu qua sông Hồng thường đông, nên trả xe sớm hơn giờ xe chạy ít nhất một tiếng.
Khi đặt xe qua số 0942 467 674, hỏi luôn giấy tờ cần mang, xe có kèm mũ bảo hiểm không và cách xử lý nếu trả trễ; tiền cọc được xác nhận trực tiếp. Xe có vấn đề giữa đường thì tấp vào lề, gọi cửa hàng trước khi đưa đi sửa.
Nếu tuần nào cũng đi lấy hàng, xem cách nhân viên mua hàng thuê xe theo tháng chạy xưởng đều đặn để so chi phí. Với chuyến một ngày, các lựa chọn khác có ở mục thuê xe máy theo ngày và trang thuê xe máy Hà Nội.