Bạn dắt chiếc xe 50cc ra khỏi chỗ gửi, nổ máy, đi được vài chục mét thì tới khúc rẽ trái đầu tiên và nghe một tiếng kim loại cào xuống mặt đường. Chuyện quên gạt chân chống xe 50cc tưởng nhỏ nhưng có thể làm bạn ngã ngay ở cua. Bài này giải thích vì sao cua trái nguy hiểm nhất, vì sao không nên tin rằng xe 50cc nào cũng tự tắt máy khi chân chống còn hạ, cách tự thử xe mình đang thuê và thói quen kiểm tra trước khi lăn bánh.
Quên gạt chân chống xe 50cc: vì sao cua trái nguy hiểm nhất
Chân chống nghiêng nằm ở bên trái xe. Khi đi thẳng, chân chống quên gạt chỉ lơ lửng gần mặt đường. Khi rẽ trái hay ôm cua trái, xe nghiêng về đúng phía ấy, và đầu chân chống chạm xuống đường. Người đi xe kể lại cảm giác chân chống bắt vào mặt đường làm xe bị bẩy lên, chạy thẳng trong khi đường cong đi. Trường hợp xấu nhất, chân chống cắm vào mặt đường và hất người lái ngã.
Báo chí và các trang luật đều lưu ý nguy cơ cao nhất ở khúc cua, chỗ rẽ, nơi đường giao nhau và khi lên xuống dốc; chỉ một lần quệt nhẹ cũng đủ làm người lái mất thăng bằng. Xe 50cc nhẹ, bánh nhỏ, nên cú bẩy ấy càng khó đỡ, nhất là với người mới tập đi.
Cách giữ ga và độ nghiêng khi vào cua bằng xe ga có ở bài vào cua bằng xe tay ga: giữ ga nhẹ và nghiêng vừa đủ, còn câu chuyện tương tự trên xe số có ở bài quên gạt chân chống nghiêng khi đi xe số.
Nhiều xe 50cc không có công tắc ngắt máy chân chống
Nhiều xe tay ga đời mới có công tắc ở chân chống: chân chống còn hạ thì máy không nổ, hoặc tắt khi bạn hạ chân chống. Các cửa hàng xe ở Việt Nam thường nói những mẫu Honda như Vision, Lead, Air Blade có tính năng này. Nhưng đừng mặc định xe 50cc cũng vậy.
Ví dụ rõ nhất nằm trong sách hướng dẫn xưởng của Kymco cho dòng tay ga DINK 50 và 125: mục kiểm tra hệ thống ngắt máy ở chân chống ghi rõ chỉ áp dụng cho bản 125. Nghĩa là bản 50cc của cùng một mẫu xe không có công tắc này. Chúng tôi cũng không tìm thấy nguồn nào xác nhận các mẫu 50cc đang bán ở Việt Nam như SYM Elegant 50, Galaxy 50 hay Kymco Candy Hermosa có hay không có công tắc chân chống. Với xe số kiểu cũ, báo chí cũng nói đây là nhóm xe hay gặp chuyện quên chân chống nhất.
Cách tự thử xe 50cc bạn đang thuê
Cách thử theo sách hướng dẫn của Kymco, làm khi nhận xe và có người của cửa hàng bên cạnh thì tốt nhất:
- Dựng xe bằng chân chống giữa trên nền phẳng.
- Gạt chân chống nghiêng lên hết, rồi nổ máy, không vặn ga.
- Hạ chân chống nghiêng xuống.
Nếu xe có công tắc, máy phải tắt ngay khi chân chống hạ. Nếu máy vẫn nổ đều, xe của bạn không có công tắc, hoặc công tắc không hoạt động. Hãy hỏi cửa hàng là trường hợp nào.
Cũng trong sách ấy, hãng dặn kiểm tra lò xo chân chống xem có hỏng hay yếu không, và chân chống có gập lên, hạ xuống trơn tru không. Lò xo yếu có thể làm chân chống không giữ được ở vị trí gập, rơi xuống khi xe xóc. Thấy chân chống lỏng lẻo, báo cửa hàng trước khi đi.
Thói quen kiểm tra trước khi lăn bánh
Với xe không có công tắc, thói quen của bạn là lớp bảo vệ duy nhất:
- Gạt chân chống lên trước khi nổ máy, không để tới lúc sắp đi.
- Trước khi nhả phanh, cúi nhìn xuống bên trái một lần.
- Kiểm tra lại sau mỗi lần dừng đổ xăng, gửi xe, mua đồ ven đường; đó là lúc dễ quên nhất.
- Dặn người ngồi sau nhắc bạn nếu thấy chân chống còn hạ.
- Ngay cả khi xe có công tắc, vẫn giữ thói quen nhìn; công tắc là một bộ phận có thể hỏng.
Sinh viên mới thuê xe 50cc đi học hằng ngày nên tập thói quen này ngay từ tuần đầu; gợi ý khác có ở bài sinh viên thuê xe 50cc theo tháng.
Nếu chân chống đã quệt xuống đường
Giữ chắc tay lái, đừng đánh lái hay phanh gấp. Nhả ga, giảm tốc từ từ và dựng thẳng xe nếu có thể, rồi dừng sát lề phải. Gạt chân chống lên, xem chân chống có bị cong, lò xo còn kéo về được không. Nếu chân chống cong hay không giữ được ở vị trí gập, đừng đi tiếp mà gọi cửa hàng.
Quy định pháp luật
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (Luật 36/2024/QH15), Điều 33 khoản 3 điểm e, cấm người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy sử dụng chân chống hoặc vật khác quệt xuống đường khi xe đang chạy. Hành vi này có mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7 khoản 9 điểm a, cùng điểm với lạng lách, đánh võng.
Quên có bị phạt không là chuyện còn tranh luận. Một bài phân tích trên báo Nông nghiệp và Môi trường cho rằng người quên vẫn có thể bị xử phạt, trừ khi thuộc các trường hợp được miễn như tình thế cấp thiết hay sự kiện bất ngờ. Chúng tôi chưa thấy quyết định xử phạt cụ thể nào cho trường hợp chỉ quên gạt chân chống.
Người lái xe gắn máy, tức xe 50cc, phải đủ 16 tuổi. Theo Luật 36/2024 Điều 56, họ không cần giấy phép lái xe nhưng phải hiểu biết quy tắc giao thông và có kỹ năng điều khiển xe. Câu chuyện tương tự với xe số Honda Wave có ở bài quên gạt chân chống nghiêng khi đi Honda Wave.
Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; giá xe 50cc chưa có trên bảng giá công khai nên bạn liên hệ cửa hàng để kiểm tra, tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Các bài khác về dòng xe này có ở chuyên mục xe 50cc, còn thông tin chung về các dòng xe ở mục xe máy.