Quên gạt chân chống xe Wave là lỗi rất hay gặp ở hai nhóm người: người mới tập đi xe số, và người đã quen xe tay ga lần đầu thuê một chiếc Honda Wave để đi Hà Nội. Lỗi này không làm xe chết máy, không kêu ầm ĩ khi chạy thẳng, nên bạn có thể chạy cả đoạn phố mà không hay biết. Chuyện chỉ lộ ra ở khúc cua trái, khi đầu chân chống cạ xuống mặt đường. Bài này giải thích vì sao Wave không tự nhắc bạn như nhiều xe tay ga, chuyện gì xảy ra khi ôm cua trái, và cách biến việc kiểm tra thành phản xạ.
Quên gạt chân chống xe Wave: vì sao người quen xe ga hay mắc
Người đi xe ga lâu năm thường dựng xe bằng chân chống giữa, ít khi dùng chân chống nghiêng. Kể cả khi dùng, nhiều xe tay ga có công tắc an toàn: chân chống còn hạ thì xe không nổ máy được, hoặc máy tự tắt. Sau vài năm như vậy, não đã giao việc kiểm tra cho chiếc xe. Khi chuyển sang Wave, thói quen “xe nổ được là đi được” vẫn còn nguyên, trong khi chiếc xe không còn canh giúp nữa.
Người mới tập xe số thì lại bận việc khác. Lúc lên xe, đầu óc dồn hết vào chuỗi thao tác lạ: bật khóa, nhìn đèn số mo, đạp hoặc bấm đề, bóp phanh, đạp cần số. Chân chống nằm khuất phía dưới bên trái, không có chỗ nào trên đồng hồ báo về nó, nên rất dễ rơi khỏi danh sách.
Thêm một lý do rất đời thường: Wave nhẹ và thấp, dựng chân chống nghiêng chỉ cần một cú hất gót. Dừng mua bánh mì ở đầu ngõ, dừng chờ bạn trước cổng chung cư, bạn hạ chân chống gần như vô thức. Hạ vô thức thì cũng dễ quên vô thức.
Wave không tự nhắc bạn: khác biệt với nhiều xe tay ga
Đây là điểm cần nói rõ khi bàn về chân chống nghiêng xe số. Nhiều đời Honda Wave không có công tắc ngắt máy ở chân chống, và nói chung nhiều xe số không có bộ phận này. Nghĩa là trên những chiếc như vậy, bạn có thể nổ máy, vào số một và chạy đi trong khi chân chống vẫn đang chĩa xuống đất. Xe không báo đèn, không tắt máy, không có tiếng bíp nào cả.
Vì từng đời xe khác nhau, cách chắc chắn nhất là hỏi ngay lúc nhận xe: chiếc này có công tắc ngắt ở chân chống không. Nhưng dù câu trả lời là có, hãy cư xử như thể không có. Công tắc là đồ cơ khí, có thể bám bụi, lỏng dây hoặc hỏng; thói quen của bạn thì không. Trước khi nhận xe, cũng nên thử gạt chân chống lên xuống vài lần xem lò xo có kéo về dứt khoát không, cách thử có trong bài chân chống giữa và chân chống nghiêng xe thuê.
Ôm cua trái với chân chống còn hạ: chuyện gì xảy ra
Chân chống nghiêng của Wave gắn ở bên trái thân xe. Khi chạy thẳng, nó chỉ chĩa chéo xuống, chưa chạm đường. Khi bạn rẽ phải, xe nghiêng sang phải, chân chống càng nhấc xa mặt đường. Vì thế có người chạy qua mấy lượt rẽ phải liền mà không có dấu hiệu gì.
Đến khúc cua trái, xe nghiêng về phía chân chống. Đầu chân chống quẹt đất trước cả bàn để chân. Tùy tốc độ và độ nghiêng, có ba mức:
- Nhẹ: tiếng rít kim loại, tia lửa nhỏ, xe hơi khựng. Người lái giật mình, thường phản xạ dựng xe lên.
- Vừa: chân chống bị mặt đường đẩy ngược, bẩy nhẹ thân xe lên, bánh xe mất bám trong tích tắc, xe văng ra phía ngoài cua.
- Nặng: đầu chân chống cắm vào ổ gà, mép nắp cống hoặc gờ đường, xe bị giật mạnh và đổ.
Ở Hà Nội, những khúc cua trái đầu tiên thường đến rất sớm sau chỗ dựng xe: rẽ trái ra khỏi ngõ, vòng qua một ngã ba nhỏ, hay quay đầu ở chỗ cho phép trên các phố đông như Nguyễn Văn Cừ, Cầu Giấy. Đi chậm thì xe nghiêng ít, nhưng ngõ hẹp lại buộc bạn ôm cua gắt, nên đi chậm chưa chắc đã an toàn.
Nếu nghe tiếng cạ dưới chân trái
Giữ tay lái, đừng bóp phanh gấp. Nhả ga, dựng xe thẳng dần, tấp vào lề an toàn rồi gạt chân chống lên. Trước khi đi tiếp, nhìn lại xem chân chống có bị cong hay lò xo có tuột không.
Tạo thói quen: kiểm tra trước khi vào số
Thói quen tốt nhất là thói quen bám vào một động tác bạn chắc chắn sẽ làm. Trên Wave, động tác đó là vào số. Không vào số thì xe không đi, nên đây là cái chốt hoàn hảo.
- Quy tắc chân trái. Trên Wave, chân trái vừa là chân đạp cần số, vừa nằm ngay cạnh chân chống. Tự đặt luật: chân trái chưa được chạm cần số khi chưa gạt chân chống. Mũi chân trái đi xuống gạt chân chống lên trước, rồi mới đặt lên cần số.
- Liếc xuống bên trái trước khi vào số một. Không cần cúi người, chỉ một cái liếc mắt qua đùi trái. Mắt phải thấy chân chống nằm sát thân xe.
- Nghe tiếng lò xo. Gạt lên đến khi nghe tiếng cạch dứt khoát. Không có tiếng đó thì gạt lại.
- Nhờ người đi cùng nhắc. Đi hai người, giao cho người ngồi sau một câu hỏi cố định trước mỗi lần xuất phát: “Chân chống chưa?”. Đi theo nhóm thì cả nhóm liếc chân chống của nhau trước khi rời chỗ dừng.
Với người quen xe ga, hãy nói thầm “gạt chân chống, rồi vào số” mỗi lần lên xe trong vài ngày đầu. Nghe có vẻ trẻ con, nhưng thói quen mới cần được gọi tên thì mới bám được.
Tuần đầu đi Wave: luyện cho thành phản xạ
Phản xạ không đến từ việc đọc mà từ lặp lại. Vài gợi ý cho những ngày đầu thuê xe:
- Ngày đầu, chọn đường vắng để làm quen. Một buổi sáng sớm trên đường quanh Hồ Tây hay một con phố ít xe ở Long Biên đủ để bạn tập chuỗi lên xe, gạt chân chống, vào số vài chục lần.
- Mỗi lần dừng đều làm lại từ đầu, kể cả khi chỉ dừng hai phút mua chai nước.
- Cẩn thận nhất khi lấy xe từ bãi gửi. Người trông xe có thể đã dựng lại xe theo kiểu khác.
- Cuối ngày, khi mệt, làm chậm lại. Đó là lúc dễ bỏ bước nhất.
Nếu bạn muốn xem thêm góc nhìn chung cho mọi xe số, bài quên gạt chân chống nghiêng khi đi xe số bàn kỹ về lịch trình nhiều điểm dừng. Người mới cầm lái xe số có thể đọc thêm bài Honda Wave thuê cho người mới có dễ điều khiển không. Khi nhận xe ở tiệm tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên (mở cửa 09:00–21:00), cứ nhờ người giao xe chỉ lại chân chống và cách gạt cho quen tay.
Kết lại
Wave không tự nhắc bạn gạt chân chống, nên người lái phải tự làm việc đó. Gắn việc kiểm tra vào động tác vào số, liếc xuống bên trái, nhờ người đi cùng nhắc, và khúc cua trái sẽ không còn là bất ngờ. Xem thêm các bài về Honda Wave và chuyên mục xe máy.