Cầu dao nhảy khi sạc xe điện là chuyện khá nhiều người ở trọ tại Hà Nội từng gặp: vừa cắm sạc xe máy điện thuê ở chân cầu thang, mấy giây sau cả dãy phòng tối om, quạt tắt, bình nóng lạnh ngừng chạy và hàng xóm bắt đầu gọi nhau hỏi chuyện gì. Đừng vội gạt cầu dao lên rồi cắm lại sạc. Bài này giải thích vì sao aptomat ngắt, nên làm gì trong vài phút đầu, khi nào phải ngừng sạc hẳn và ai là người cần kiểm tra tiếp.
Bài không hướng dẫn sửa điện: đường dây thuộc chủ nhà, bộ sạc và pin thuộc tiệm cho thuê. Việc của người thuê là ngắt nguồn đúng cách và báo đúng người.
Cầu dao nhảy khi sạc xe điện: vì sao aptomat ngắt
Cầu dao hay aptomat tự ngắt khi đường điện bất thường, tức là nó đang làm đúng việc. Ở các khu trọ đông người như quanh Bồ Đề, Ngọc Lâm bên Long Biên hay các ngõ sâu ở Cầu Giấy, Thanh Xuân, có mấy nguyên nhân hay gặp nhất.
Quá tải vì dùng chung một đường điện
Nhiều phòng trọ chỉ có một đường điện chung cho cả tầng hoặc cả dãy. Buổi tối, khi mọi người cùng về, bếp từ, nồi cơm, điều hòa, bình nóng lạnh và máy giặt chạy cùng lúc. Cắm thêm bộ sạc xe vào đúng giờ đó là giọt nước làm tràn ly. Dấu hiệu nhận biết: cầu dao thường nhảy vào giờ cao điểm sinh hoạt, còn sạc lúc khuya hay giữa trưa thì không sao.
Ổ cắm lỏng, dây nối kém chất lượng
Ổ cắm cắm vào lỏng lẻo, phích lung lay, hoặc dây nối dài mỏng quấn nhiều vòng là nguồn gây chập chờn. Chỗ tiếp xúc kém sinh nóng, có khi làm cầu dao ngắt. Nếu thấy ổ cắm ố vàng, nhựa biến màu hay có vết cháy sém, đừng dùng ổ đó nữa. Cách chọn ổ và dây cho đúng được nói kỹ ở bài ổ cắm, dây nối và ổ chia điện trước khi sạc xe.
Ẩm ướt sau mưa hoặc khi nồm
Hà Nội có mưa rào mùa hè và những tuần nồm ẩm cuối xuân. Ổ cắm gần cửa, gần chỗ dắt xe vào hay sát nhà vệ sinh dễ đọng hơi nước. Xe vừa đi mưa về, cổng sạc còn ướt mà cắm ngay cũng là lý do hay gặp. Lúc này loại cầu dao chống giật sẽ ngắt rất nhanh.
Rò điện ở bộ sạc
Bộ sạc rơi nhiều lần, dây sạc bị xe cán hoặc gập gãy, vỏ nứt, có thể bị rò điện. Dấu hiệu: cắm vào ổ nào, giờ nào cầu dao cũng nhảy, kể cả khi trong nhà gần như không dùng thiết bị gì khác. Trường hợp này lỗi nằm ở bộ sạc chứ không phải nhà trọ.
Việc cần làm ngay khi cầu dao vừa nhảy
Khi phòng tối điện, hãy làm theo thứ tự, không vội:
- Rút phích bộ sạc khỏi ổ tường trước tiên. Cầm vào thân phích khô, tay khô, chân không đứng trên chỗ nước đọng. Nếu ổ cắm đang bốc khói hay có tia lửa, đừng chạm vào, báo ngay chủ trọ.
- Rút đầu sạc khỏi xe. Để xe đứng yên, không bật khóa điện thử.
- Quan sát bộ sạc. Sờ nhẹ vào vỏ xem có nóng bất thường không, ngửi xem có mùi khét, nhìn xem có vết chảy nhựa hay biến màu không.
- Báo người trong nhà, rồi mới bật lại cầu dao. Người trông dãy trọ hoặc chủ nhà thường biết tủ điện nằm đâu. Nếu cầu dao chung cho nhiều phòng, đừng tự ý gạt khi chưa hỏi.
- Không cắm lại sạc ngay. Đợi đến khi biết rõ nguyên nhân thuộc về nhà hay thuộc về bộ sạc.
Nếu cầu dao bật lên rồi nhảy tiếp dù bộ sạc đã rút ra, vấn đề nằm ở đường điện của nhà, không liên quan đến xe của bạn.
Khi nào ngừng sạc hẳn và báo tiệm
Có những dấu hiệu mà chỉ cần thấy một là dừng sạc, không thử thêm lần nào:
- Bộ sạc nóng ran dù mới cắm được một lúc.
- Có mùi khét, mùi nhựa cháy ở bộ sạc, dây sạc hoặc cổng sạc trên xe.
- Vỏ bộ sạc nứt, dây sạc trầy lộ lõi, phích cong.
- Cắm ở hai ổ khác nhau, giờ khác nhau, cầu dao vẫn nhảy.
- Thấy pin hay thân xe phồng, chảy dịch hoặc kêu lách tách.
Khi gặp các dấu hiệu này, tuyệt đối không tự tháo bộ sạc, không tự mở hộp pin hay quấn băng dính vào dây để dùng tạm. Hãy để bộ sạc ở chỗ khô thoáng, xa đồ dễ cháy, rồi gọi cửa hàng số 0942467674 để báo tình trạng và hẹn đổi bộ sạc. Nếu cần mang xe hoặc bộ sạc qua tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, hãy đi trong giờ mở cửa từ 09:00 đến 21:00; nếu muốn nhân viên mang bộ sạc đến chỗ ở, thời gian và chi phí cần thỏa thuận trước.
Nếu pin thấp, rút ngắn lịch đi lại và xem bài xe điện không nhận sạc: các bước kiểm tra ban đầu để phân biệt lỗi sạc với lỗi pin.
Báo chủ trọ kiểm tra điện: nói gì cho rõ
Khi lỗi có vẻ ở phía nhà, việc kiểm tra đường dây, tủ điện, cầu dao là của chủ trọ và thợ điện họ gọi. Người thuê không nên tự mở tủ điện hay thay cầu dao. Để chủ nhà dễ hình dung, hãy kể đủ mấy ý:
- Cầu dao nhảy lúc mấy giờ, lúc đó trong dãy phòng đang chạy những thiết bị gì.
- Đã cắm sạc ở ổ nào, ổ đó có lỏng, có ẩm, có dấu cháy không.
- Rút sạc ra rồi thì cầu dao có giữ được không.
- Đã thử sạc ở ổ khác hay chưa, kết quả ra sao.
Chủ nhà ở các khu trọ quanh Mỹ Đình hay Hoàng Mai thường quen chuyện khách sạc xe điện và có thể chỉ một ổ riêng hoặc khung giờ sạc phù hợp.
Thói quen sạc để cầu dao không nhảy lại
Sau khi đã xử lý xong, vài thói quen giúp tránh lặp lại:
- Sạc lệch giờ cao điểm. Thay vì cắm lúc bảy tám giờ tối khi cả dãy đang nấu ăn, tắm nước nóng, hãy cắm sau khi mọi người đã nghỉ, hoặc sạc ban ngày nếu bạn ở nhà.
- Cắm thẳng ổ tường chắc chắn, không chung ổ chia với ấm siêu tốc hay bàn là.
- Lau khô cổng sạc sau khi đi mưa về, đợi xe ráo rồi mới cắm.
- Đặt bộ sạc nơi khô, thoáng, không để trên đệm, trong túi kín hay sát rèm cửa.
- Rút sạc khi đầy, không để cắm qua nhiều giờ không người trông. Có thể xem thêm bài sạc pin qua đêm nơi trọ an toàn thế nào.
Tóm lại
Khi cầu dao nhảy lúc sạc xe điện, hãy rút sạc trước, quan sát bộ sạc, rồi mới bật lại điện. Nhảy vào giờ cao điểm thường là quá tải; nhảy ở mọi ổ, mọi giờ thường là bộ sạc. Bộ sạc nóng, có mùi khét thì dừng hẳn, không tự tháo, báo tiệm để đổi; đường điện có vấn đề thì báo chủ trọ. Xem thêm các bài về sạc và dùng xe máy điện và chuyên mục xe máy để chọn xe, giữ pin và đi lại an toàn ở Hà Nội.