Sáng mùa đông ở Hà Nội, sân chung cư còn mờ sương, người thì đứng nổ máy rất lâu rồi mới đi, người lại vừa đề xong đã phóng ra cổng. Câu hỏi xe ga có cần làm nóng máy, và nếu cần thì để nổ bao lâu, vì thế được nhiều người thuê xe đi làm sớm hỏi lại tiệm. Câu trả lời ngắn: xe tay ga phun xăng điện tử thường không cần làm nóng lâu tại chỗ. Nổ máy khoảng vài chục giây cho tiếng máy êm, rồi đi nhẹ ga những phút đầu là đủ. Phần dưới giải thích vì sao, và những trường hợp nên chờ thêm một chút.
Bài này nói chung cho các dòng xe ga phun xăng. Nếu bạn đang thuê một mẫu cụ thể, có hai bài đi sâu từng bước: khởi động Honda Vision sáng mùa đông và đi Honda Air Blade thuê buổi sáng mùa đông.
Vì sao nhiều người vẫn tin phải làm nóng máy thật lâu
Thói quen này có gốc rễ thật. Xe máy đời cũ dùng bộ chế hòa khí: xăng được hút vào máy theo luồng gió, không có bộ não nào tính toán. Khi máy lạnh, xăng khó bay hơi, hỗn hợp loãng, máy dễ chết hoặc hụt hơi khi vặn ga. Người đi xe thời đó phải kéo le gió, chờ máy ấm hẳn rồi mới dám đi. Lời khuyên “nổ máy cho nóng rồi hãy chạy” truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Xe tay ga phổ thông ngày nay đa phần dùng phun xăng điện tử. Bộ điều khiển đọc cảm biến nhiệt độ máy, nhiệt độ không khí và vị trí tay ga, rồi tự điều chỉnh lượng xăng và vòng tua không tải. Máy lạnh thì bộ điều khiển tự cho phun đậm hơn và giữ vòng tua cao hơn một chút, đúng như việc người đi xe cũ phải làm bằng tay. Vì vậy câu hỏi không còn là “có làm nóng không” mà là “làm nóng bằng cách nào cho hợp lý”.
Xe ga có cần làm nóng máy: câu trả lời theo từng tình huống
Ngày thường, trời không quá lạnh
Nổ máy, chờ khoảng vài chục giây trong lúc đội mũ, cài quai, lau yên. Khi tiếng máy dịu xuống và đều lại là có thể đi. Không cần đứng chờ lâu hơn.
Sáng rét đậm, xe để ngoài trời cả đêm
Những sáng gió mùa, xe để ở bãi trống ven đê hay sân nhà trọ không mái, dầu máy đặc hơn và ắc quy yếu hơn. Lúc này có thể để máy chạy lâu hơn một chút, đến khi vòng tua ổn định và máy không còn hụt hơi. Đó vẫn là “một chút”, không phải đứng chờ đến khi máy nóng hẳn.
Xe để lâu ngày không chạy
Nếu xe nằm yên nhiều ngày, nên kiểm tra lốp, phanh, xăng trước khi đề, và để máy chạy đều một lúc rồi đi thật nhẹ. Khi bấm đề mà xe không nổ, đừng đề liên tục; xem bài xe ga không đề được buổi sáng để biết khi nào là ắc quy, khi nào cần gọi tiệm.
Để xe ga nổ máy bao lâu là thừa
Nổ máy đứng yên quá lâu không làm máy tốt hơn mà còn có mấy cái hại:
- Máy ấm chậm hơn khi chạy. Ở vòng tua không tải, máy sinh nhiệt ít. Chạy nhẹ trên đường giúp máy, dầu và cả hộp truyền động ấm đều hơn nhiều so với đứng tại chỗ.
- Tốn xăng vô ích. Mỗi buổi sáng một ít, cộng lại cả mùa đông cũng đáng kể với người thuê xe theo tháng.
- Khói xả đọng lại. Trong tầng hầm chung cư hay nhà xe kín ở khu Cầu Giấy, Thanh Xuân, khói xả tích tụ rất nhanh, ảnh hưởng người xung quanh. Nhiều tòa nhà yêu cầu dắt xe ra chỗ thoáng mới nổ máy.
- Ống xả nóng gần chân người. Đứng lâu cạnh xe đang nổ trong lối đi hẹp dễ chạm ống xả.
Không rồ ga tại chỗ khi máy còn nguội
Đây là điều quan trọng hơn cả chuyện chờ bao lâu. Nhiều người nghĩ rồ ga vài lần sẽ giúp máy nóng nhanh. Thực tế, khi máy còn nguội, dầu chưa đi đều khắp các chi tiết. Đẩy vòng tua lên cao lúc này làm các bề mặt chịu ma sát lớn khi chưa được bôi trơn đầy đủ.
Với xe tay ga còn thêm một rủi ro: rồ ga đủ mạnh thì bộ ly hợp tự động sẽ ăn, bánh sau quay. Nếu xe đang dựng chân chống bên hoặc bạn đứng cạnh xe, xe có thể vọt khỏi chỗ đứng. Tay phải nên rời hẳn tay ga trong lúc chờ máy êm, và chỉ ngồi lên xe, gạt chân chống, rồi mới mở ga.
Với xe phun xăng, vặn ga lúc đề cũng không giúp máy nổ nhanh hơn. Bộ điều khiển đã lo phần đó, việc của bạn chỉ là bóp phanh và bấm đề.
Những phút đầu trên đường: làm nóng máy đúng cách
Cách làm nóng máy xe tay ga buổi sáng hiệu quả nhất chính là chạy nhẹ nhàng:
- Mở ga đều, tăng tốc từ tốn. Không vặn hết ga để vọt qua ngã tư đầu tiên.
- Giữ tốc độ vừa phải. Những phút đầu, máy và lốp đều còn lạnh, mặt đường sáng sớm lại ẩm sương.
- Tránh leo dốc gắt ngay khi vừa ra khỏi nhà. Nếu đường đi làm phải lên dốc cầu như Vĩnh Tuy hay Chương Dương, hãy để máy chạy một đoạn đường bằng trước.
- Phanh sớm, phanh nhẹ. Má phanh lạnh, mặt đường ẩm, phanh gấp dễ trượt.
Sau một quãng ngắn như vậy, máy đã vào trạng thái làm việc bình thường và bạn có thể chạy như mọi ngày. Ví dụ từ khu Bồ Đề, Long Biên đi sang trung tâm, đến lúc chuẩn bị lên cầu thì máy đã ấm đủ.
Dấu hiệu cần báo tiệm thay vì cứ chờ máy nóng
Phun xăng điện tử khiến xe dễ nổ hơn, nhưng nếu thấy các hiện tượng dưới đây thì đó không còn là chuyện làm nóng máy:
- Máy nổ rồi tắt liên tục, kể cả sau khi đã chờ.
- Đèn báo lỗi động cơ trên đồng hồ sáng hoặc nhấp nháy.
- Tiếng máy lạch cạch, gõ mạnh, không dịu đi.
- Có mùi xăng sống quanh xe.
Gặp những trường hợp này với xe thuê, hãy tắt máy ở chỗ an toàn và gọi tiệm qua số 0942467674 để được hướng dẫn. Đừng cố đề nhiều lần hay tự tháo bugi.
Tóm lại
Xe tay ga phun xăng không cần đứng nổ máy thật lâu. Đề máy, chờ khoảng vài chục giây cho tiếng máy êm, ngày rét đậm thì lâu hơn một chút, không rồ ga tại chỗ, rồi đi nhẹ ga những phút đầu. Xem thêm kinh nghiệm dùng xe trong chuyên mục xe tay ga và các bài về xe máy.